Wp/mag/णमोकार मन्त्र
| जैनधर्म |
|---|
|
प्रार्थना |
|
मुख्य व्यक्तित्व |
|
|
णमोकार मन्त्र जैनधर्मके सर्वाधिक महत्वपूर्ण मन्त्र है । एकरा नवकार महामन्त्र, नमस्कार मन्त्र या 'पञ्च परमेष्ठि नमस्कार' एहु कहल जा है । ई मन्त्रमे अरिहन्त, सिद्ध, आचार्य, उपाध्याय आउ साधुके नमस्कार कैल गेलै हे ।
णमोकार महामन्त्र एक लोकोत्तर मन्त्र है । ई मन्त्रके जैनधर्मके परम पवित्र आउ अनादि मूल मन्त्र मानल जा है । एकरामे कोनो व्यक्तिके न, किन्तु सम्पूर्ण रूपसे विकसित आउ विकासमान विशुद्ध आत्मस्वरूपेके दर्शन, स्मरण, चिन्तन, ध्यान आउ अनुभव कैल जा है । एहीसे ई अनादि आउ अक्षयस्वरूपी मन्त्र है । लौकिक मन्त्र आदि खाली लौकिक लाभ पहुँचाव है, किन्तु लोकोत्तर मन्त्र लौकिक आउ लोकोत्तर दोनो कार्य सिद्ध कर है । एहीसे णमोकार मन्त्र सर्वकार्य सिद्धिकारक लोकोत्तर मन्त्र मानल जा है ।
मन्त्र
| प्राकृत | मगही अर्थ |
|---|---|
|
णमो अरिहन्ताणं णमो सिद्धाणं णमो आइरियाणं णमो उवज्झायाणं णमो लोए सव्वसाहूणं एसो पञ्चणमोक्कारो सव्वपावप्पणासणो मङ्गलाणं च सव्वेसिं पढमं हवइ मङ्गलं |
अरिहन्तके नमस्कार सिद्धके नमस्कार आचार्यके नमस्कार उपाध्यायके नमस्कार लोकके सब साधुके नमस्कार ई पञ्चनमस्कार सब पापके नाशक है सब मङ्गलमे ई प्रथम मङ्गल है |
इतिहास

१६२ ईसापूर्वमे हाथीगुम्फा अभिलेखमे णमोकार मन्त्र एवं जैन राजा खारबेलाके उल्लेख है ।

"पाले" महाराष्ट्रके सबसे प्राचीन जैन गुफा है जेकर समय ईसासे २०० शताब्दी पूर्वके मानल जा है । एहाँ पर ब्राह्मी लिपिमे णमोकार मन्त्र लिखल है । गुफाके भीतरे एगो छोट सुन कमरो बनल है आउ गुफाके अन्तिम छोर पर एगो वेदी जैसन बनल है । णमोकार मन्त्रके नीचे एगो गढ्ढा बनल है आउ कुछ सीढ़ियो बनल है । गुफा "आचार्य इन्द्ररक्षित महाराज जी" के कालमे निर्मित होलै हल । पाले पुणेसे लगभग ७० किमी दूर कामशेत भिरु है ।
"णमो अरिहन्ताणं,
णमो सिद्धाणं,
णमो आयरियाणं,
णमो उवज्झायाणं,
णमो लोए सव्व साहूणं, :- षट्खण्डागम (आचार्य धरसेन, पहिला शताब्दी)"
महिमा
ई महामन्त्रके जैनधर्ममे सबसे प्रभावशाली मानल जा है । ई पाँच परमेष्ठी है । ई पवित्र आत्माके शुद्ध भावपूर्वक कैल गेल ई पञ्च नमस्कार सब पापके नाश करेवाला है । संसारमे सबसे उत्तम मङ्गल है ।
ई मन्त्रके प्रथम पाँच पदमे ३५ अक्षर आउ शेष दु पदमे ३३ अक्षर है । ई प्रकार कुल ६८ अक्षरके ई महामन्त्र समस्त कार्यके सिद्ध करेवाला आउ कल्याणकारी अनादि सिद्ध मन्त्र है । एकर आराधना करेवाला स्वर्ग आउ मुक्तिके प्राप्त कर ले है ।
एकरो देखथिन
सन्दर्भ