Jump to content

Wp/mag/जोर्डन

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > जोर्डन
जोर्डनके हाशेमी राज्य

الْمَمْلَكَة الْأُرْدُنِيَّة الْهَاشِمِيَّة
जोर्डन के झण्डा
झण्डा
जोर्डन के कुल चिन्ह
कुल चिन्ह
ध्येय वाक्य: الله، الوطن، الملك
("अल्लाह, देश, राजा")
राष्ट्रगान: السلام الملكي الأردني
(जोर्डनके शाही गान)
राजधानी
आउ सबसे बड़का नगर
अम्मान
आधिकारिकभाषाअरबी
सरकार
अब्दुल्ला द्वितीय
जाफर हस्सान
विधानमण्डलसंसद्
स्थापित
11 अप्रैल 1921
25 मई 1946
11 जनवरी 1952
क्षेत्रफल
• कुल
89,342 किमी2 (34,495 वर्ग मील) (110मा)
• जलक्षेत्र (%)
0.6
जनसङ्ख्या
• 2023 आकलन
1,14,84,805 (84मा)
• जनघनत्व
114/किमी2 (295.3/मील2) (70मा)

जोर्डन वा उर्दुन (अरबी: الْأُرْدُن), दक्षिणपश्चिम एसियामे अकाबा खाड़ीके दक्षिणमे सीरीय मरुस्थलके दक्षिणी भागे अवस्थित एक अरब देश हे । देशके उत्तर दने सीरिया, उत्तरपूर्व दने इराक, पश्चिम दने पश्चिमी तट आउ इजराइल आउ पूर्व एवं दक्षिण दने साउदी अरब स्थित है । जोर्डन इजरायल सङ्गे मृत सागर आउ अकाबाके खाड़ीके तट रेखा इजरायल, साउदी अरब आउ मिस्रके साथे नियन्त्रण करहे । जोर्डनके जादेतर भाग मरुस्थससे घेराएल हे, विशेष रूपसे अरब मरुस्थल; हालाँकि उत्तरपश्चिमी क्षेत्र, जोर्डन नदीके साथे, उपजाऊ चापाकारके भाग मानल जा हे । देशके राजधानी अम्मान उत्तरपश्चिम दने स्थित हे ।

इतिहास

मेसोपोटामियाके कालसे एहाँ नबाती साम्राज्यके शासन हलै । ओही अरबी लिपिके विकास कैलन जेकरासे आधुनिक अरबीके लेखन आरम्भ भेलै । दक्षिण दने अदोमके साम्राज्य हलै । रोमन कालमे ढेर स्वायत्त राज्य भेलै । यहूदी विद्रोहके दबावेके बाद एकरा सीरिया फिलेस्तीना प्रान्तके अङ्ग बनावल गेलै । एकरा बाद जोर्डन नदीके पूर्वी तटे पार्थीय आउ बादमे तीसरी शताब्दीमे इरानी सासानी साम्राज्यके अधिकार बनलै ।

अरबके साम्राज्य निर्माण कालमे ई राशिदुन कालेमे अधिकृत हो गेलै हल । एकर बाद हियाँ इस्लामके प्रचार होलै । ढेर शताब्दी तक एकरा पर इस्लामी खिलाफत जे दमिश्क आउ फिर बगदादमे केन्द्रित हलै, के शासन रहलै । मङ्गोल (१२५९), क्रूसेडर (१०२०), अय्यूबी (११७०) एवं मामलुक शासनके बाद एकरा पर १५१६ मे उस्मानी तुर्कके अधिकार बनलै । अन्य अरबी राष्ट्रके साथे एहु उस्मानी तुर्कके विरुद्ध पहिला विश्वयुद्धमे भाग लेलकै । युद्धमे तुर्कीके हार भेलै आउ ई ब्रिटिश शासनके अङ्ग बनलै । १९४६ मे ई स्वतन्त्र भेलै । यरुशलमके लेके इजरायल सङ्गे सङ्घर्ष होवैत रहलै । १९६७ के छौ दिनके युद्धोमे जोर्डनके अपन प्रदेश हारे पड़लै ।

सन्दर्भ