Jump to content

Wp/mag/चुम्बकीय अभिवाह

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > चुम्बकीय अभिवाह

चुम्बकीय अभिवाह वा चुम्बकीय फ्लक्स (Magnetic flux) ऊ भौतिक राशि हे जे कौनो तल (जैसे कौनो चालक तारके कुण्डली) से होके पार करेवाला चुम्बकीय क्षेत्रके सम्पूर्ण परिमाणके माप हे । एकरा सङ्क्षेपमे Φm से निरूपित कैल जा हे । एकर एसआइ मात्रक वेबर (weber) हे; व्युत्पन्न मात्रक भोल्ट-सेकेण्ड हे एवं सिजिएस मात्रक 'मैक्सवेल' हे ।

कौनो चुम्बकीय क्षेत्रमे कौनो बिन्दु पर स्थित छोटसे तलसे यदि Φ वेबर चुम्बकीय फ्लक्स पार करहे त ऊ क्षेत्रके लम्बवत चुम्बकीय फ्लक्स घनत्व (B) = Φ/a होत, जन्ने a ऊ तलके क्षेत्रफल हे ।

चुम्बकीय फ्लक्स अत्यन्त महत्वपूर्ण भौतिक राशि हे काहेकि -

  • कौनो बन्द लूपमे उत्पन्न विद्युतवाहक बलके मान ऊ लूपमे स्थित चुम्बकीय फ्लक्सके परिवर्तनके दरके बराबर होवहे (फैराडेके प्रेरणके नियम)
  • विभिन्न स्थितिमे लगेवाला चुम्बकीय बलके परिमाण चुम्बकीय फ्लक्स घनत्व (B) के फलन होवहे । उदाहरणला कौनो चुम्बकीय क्षेत्रमे गतिशील कौनो आवेशित कण पर लगेवाला बल = q v B । चुम्बकीय अभिवाह अदिश राशि हे ।

गणितीय परिभाषा

dΦ=B→⋅dS→=‖B→‖⋅‖dS→‖⋅cos⁡θ

या,

Φ=∫∫SdΦ=∫∫SB→⋅dS→

बाहरी कड़ी