Wp/mag/चार आर्यसत्य

आर्यसत्य (पालि : अरियसच्च) के सङ्कल्पना बौद्ध दर्शनके मूल सिद्धान्त है । एकरा संस्कृतमे 'चत्वारि आर्यसत्यानि' आउ पालिमे 'चत्तरि अरियसच्चानि' कहल जा है ।[1]
| बौद्धधम्म |
| बौद्धधर्मके इतिहास · बौद्धधर्मके कालक्रम · बौद्धसंस्कृति |
| बुनियादी मनोभाव |
| चार आर्यसत्य · आर्य अष्टाङ्गमार्ग · निर्वाण · त्रिरत्न · पञ्चशील |
| मुख्य व्यक्ति |
| गौतमबुद्ध · बोधिसत्व |
| क्षेत्रानुसार बौद्धधर्म |
| दक्खिनपूरुबी बौद्धधर्म · चीनी बौद्धधर्म · तिब्बती बौद्धधर्म · पच्छिमी बौद्धधर्म |
| बौद्ध सम्प्रदाय |
| थेरवाद · महायान · वज्रयान |
| बौद्ध साहित्य |
| त्रिपिटक · पालि ग्रन्थ सङ्ग्रह · विनय · पालिसूत्र · महायानसूत्र · अभिधर्म · बौद्धतन्त्र |
आर्यसत्य चार है - दुक्खं अरियसच्चं, दुक्खसमुदयं अरियसच्चं, दुक्खनिरोधं अरियसच्चं एवं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा अरियसच्चं ।
- दुःख : संसारमे दुःख है,
- दुःखसमुदय : दुःखके कारण है,
- दुःखनिरोध : दुःखके निवारण है,
- दुखनिरोधगामिनी पटिपदा (दुःख-निरोध-गामिनी प्रतिपदा) : निवारणला अष्टाङ्गिक मार्ग है ।
प्राणी जनमभर विभिन्न दुःखके शृङ्खलामे पड़ल रह है । ई दुःख आर्यसत्य है । संसारके विषयके प्रति जे तृष्णा है ओही समुदय आर्यसत्य है । जे प्राणी तृष्णाके साथे मर है ऊ ओकर प्रेरणासे तैयो जनम ग्रहण कर है । एहीसे तृष्णाके समुदय आर्यसत्य कहल जा है । तृष्णाके अशेष प्रहाण कर देल निरोध आर्यसत्य है । तृष्णाके न रहेसे न त संसारके वस्तुके कारण कोनो दुःख होव है आउ न मरणोपरान्त ओकर पुनर्जन्म होव है । बुझाएल प्रदीप नियन ओकर निर्वाण हो जा है । और ई निरोधके प्राप्तिके मार्ग आर्यसत्य - अष्टाङ्गिक मार्ग है । एकर आठ अङ्ग है - सम्यक् दृष्टि, सम्यक् सङ्कल्प, सम्यक् वचन, सम्यक् कर्म, सम्यक् आजीविका, सम्यक् व्यायाम, सम्यक् स्मृति आउ सम्यक् समाधि । ई आर्यमार्गके सिद्ध करके ऊ मुक्त हो जा है ।
एकरो देखथिन
बाहरी कड़ी
- गौतम बुद्ध का अद्भुत् जीवन
- The Buddhist: The Four Noble Truths by Nalaka Priyantha.
- Buddhism: The Four Noble Truths by Geshe Kelsang Gyatso.
- At Access to Insight:
- The Four Noble Truths: A Study Guide (by Thanissaro Bhikkhu)
- Wings to Awakening Section 3.H.i: The Four Noble Truths (translated by Thanissaro Bhikkhu)
- Talks given by Ajahn Sumedho:
- At Amaravati Monastery's web: The Four Noble Truths
- PDF version at Buddhanet.net: The Four Noble Truths eBook
- From the Ten Lecture Series, Lecture on the Four Noble Truths by Bhikkhu Bodhi: The Four Noble Truths
- A View on the Four Noble Truths
- The Light of Asia (Book Eight), a poem in iambic pentameter by Sir Edwin Arnold.
- Buddhism - the Four Noble Truths
- The Feeling Buddha: An alternate interpretation of the Four Noble Truths.
- Sixteen Aspects of the Four Noble Truths
सन्दर्भ
- ↑ "गौतम बुद्ध का सम्पूर्ण जीवन". मूल से 23 सितम्बर 2019 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 23 सितम्बर 2019.