Jump to content

Wp/mag/गणराज्य

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > गणराज्य

एक गणराज्य या गणतन्त्र सरकारके एक रूप हे जेकरामे देशके एक "सार्वजनिक मामला" मानल जा हे, न कि शासकके निजी संस्था वा सम्पत्ति । एक गणराज्यके भीतरे सत्ताके प्राथमिक पद विरासतमे नै भेटे । ई सरकारके एक रूप हे जेकर अन्तर्गत राज्यके प्रमुख राजा नै होवे ।[1][2][3]

गणराज्यके परिभाषाके विशेष रूपसे सन्दर्भ सरकारके एक ऐसन रूपसे हे जेकरामे व्यक्ति नागरिक निकायके प्रतिनिधित्व करहे आउ कौनो संविधानके तहत विधिके नियमके अनुसार शक्तिके प्रयोग करहे, आउ जेकरामे निर्वाचित राज्यके प्रमुख सङ्गे शक्तिके पृथक्करण सम्मिलित होवहे, एवं जौन राज्यके सन्दर्भ संवैधानिक गणराज्य या प्रतिनिधि लोकतन्त्रसे हे ।

२०१७ तक विश्वके २०६ सम्प्रभु राज्यमे से १५९ अपन आधिकारिक नामके भागमे "गणराज्य" शब्दके प्रयोग करहे - निर्वाचित सरकारके अर्थसे ई सभ गणराज्य नै हे, नहिये निर्वाचित सरकारवाला सभ राष्ट्रके नाममे "गणराज्य" शब्दके प्रयोग कैल गेल हे । भलहीँ राज्यप्रमुख अक्सर ई दावा करहे कि ऊ "शासितके सहमति"येसे शासन करहे, नागरिकके अपन स्वयंके नेताके चुनेके वास्तविक क्षमताके उपलब्ध करावेके असली उद्देश्यके बदले कुछ देशमे चुनाव "देखावा" के उद्देश्यसे अधिक पाएल गेल हे ।

शब्द व्युत्पत्ति

[edit | edit source]

गणराज्य शब्दके उत्पत्ति फ्रान्स देशसे आएल हे ।

गणराज्य (संस्कृतसे; "गण": जनता, "राज्य": रियासत/देश) एक ऐसन देश होवहे जन्नेके शासनतन्त्रमे सैद्धान्तिक रूपसे देशके सर्वोच्च पद पर आम जनतामे से कौनो व्यक्ति पदासीन हो सकहे । ई प्रकारके शासनतन्त्रके गणतन्त्र(संस्कृत; गण: पूरा जनता, तन्त्र: प्रणाली; जनता द्वारा नियन्त्रित प्रणाली) कहल जाहे । "लोकतन्त्र" या "प्रजातन्त्र" एकरासे अलगे होवहे । लोकतन्त्रशासनतन्त्र होवहे जन्ने वास्तवमे सामान्य जनता या ओकराके बहुमतके इच्छासे शासन चलहे । आज विश्वके अधिकांश देश गणराज्य हे आउ एकर साथे-साथे लोकतान्त्रिकोभारत स्वयः एक लोकतान्त्रिक गणराज्य हे ।

इहो देखी

[edit | edit source]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. Bohn, H. G. (1849). The Standard Library Cyclopedia of Political, Constitutional, Statistical and Forensic Knowledge. प॰ 640. मूलसे 23 फरवरी 2019 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 19 अप्रैल 2018. A republic, according to the modern usage of the word, signifies a political community which is not under monarchical government ... in which one person does not possess the entire sovereign power.
  2. "Definition of Republic". Merriam-Webster Dictionary. मूलसे 30 अक्तूबर 2019 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2017-02-18. a government having a chief of state who is not a monarch ... a government in which supreme power resides in a body of citizens entitled to vote and is exercised by elected officers and representatives responsible to them and governing according to law
  3. "The definition of republic". Dictionary.com. मूलसे 30 सितंबर 2019 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2017-02-18. a state in which the supreme power rests in the body of citizens entitled to vote and is exercised by representatives chosen directly or indirectly by them. ... a state in which the head of government is not a monarch or other hereditary head of state. |archive-date= में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता)