Jump to content

Wp/mag/किलोग्राम

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > किलोग्राम
एक किलोग्राम (साथमे क्रेडित कार्ड)
ई चित्र अन्तर्राष्ट्रिय मूलरूप किलोग्रामके एक कम्प्यूटर निर्मित चित्र हे । एकर समीप रखल एक इञ्चके पैमाना हे । ई भारके आइपीके-ओ कहल जाहे । ई प्लेटिनम-इरीडियम मिश्रणके बनल हे आउ बीआइपिएम, सेवर्स, फ्रान्समे रखल हे ।

किलोग्राम (चिह्न: kg) भारके एसआइ इकाई हे । एक किलोग्रामके परिभाषानुसार, {{उक्ति|ई अन्तर्राष्ट्रिय मूलरूप किलोग्राम}}, IPK, [1] (आइपिके; जे अपन फ्रेञ्च नाम ली ग्रॅण्ड् K से जानल जाहे ), के भारके बराबर हे, जे कि एक लीटर जलके भारके एकदम बराबर हे । ई एकलौता एसआइ इकाई हे, जेकर उपसर्ग किलो ओकर नामके भाग हे ।

दैनिक प्रयोगमे हमनी किलोग्रामके वस्तुके भारके रूपेमे जानही, किन्तु ऊ भार ने होके द्रव्यमानके माप हे । कौनो वस्तुके भार ऊ पर्लगी गुरुत्वाकर्षण बलके माप होवहे और्वह न्यूटनमे नापल जाहे ।[2].

एसआइ इकाई प्रणालीमे ढेर इकाई किलोग्रामके सापेक्षे परिभाषित हे, अतएव एकर स्थिरता महत्वपूर्ण हे । जखनि आइपिके के समयके साथे बदलैत पाएल गेल, तखनि सिआइपिएम २००५ मे ई तय कैलक, कि किलोग्रामके प्रकृतिके मूल स्थिराङ्कमे परिभाषित कैल जाये ।[3]

एसआइ गुणक

काहेकि एसआइ उपसर्ग कौनो मापन इकाईके नाम या चिन्हके साथे सीधे नै जोड़ल जा सकहे, एहीसे ई उपसग ग्रामके साथहीँ जोड़ल जाहे, नकि किलोग्रामके साथे, जेकर साथे पहलहीँ किलो उपसर्ग लगल हे ।[4] उदा० एक किलोग्रामके दस लखमा भाग हे 1 mg (एक मिलिग्राम), नकि 1 µkg (एक माइक्रोकिलोग्राम) ।

एसआइ गुणकः ग्राम (g)
उपगुणक गुणक
मान चिह्न नाम मान चिह्न नाम
10–1 g dg डेसिग्राम 101 g dag डेकग्राम
10–2 g cg सेण्टिग्राम 102 g hg हेक्टोग्राम
10–3 g mg मिल्लिग्राम 103 g kg किलोग्राम
10–6 g µg माइक्रोग्राम (mcg) 106 g Mg मैगाग्राम (टन)
10–9 g ng नेनोग्राम 109 g Gg गिगाग्राम
10–12 g pg पीकोग्राम 1012 g Tg टेरग्राम
10–15 g fg फेम्टोग्राम 1015 g Pg पेटग्राम
10–18 g ag एट्टोग्राम 1018 g Eg एक्सग्राम
10–21 g zg जेप्टोग्राम 1021 g Zg जेट्टग्राम
10–24 g yg योक्टोग्राम 1024 g Yg योट्टग्राम
सामान्य उपसर्ग मोटा अक्षरमे हे ।[5]


(म्यू) माइक्रोग्रामके प्रतीकमे टाइपो रेखाङ्कन उपलब्ध नै हे, ई लातिनी लोअरकेस "यू" से ठीकसे नै बदलल कखनियो कखनियो हालाँकि हे ।

  • माइक्रोग्राम अक्सर सङ्क्षिप्त हे "mcg", विशेष रूपसे दवा आउ पूरक पोषण लेबलिङ्गमे, "μ" उपसर्ग बेस तरहसे तकनीकी विषयके बाहर मान्यता प्राप्त नै हे के बादसे भ्रमके स्थितिसे बचेला ।[6] सङ्क्षिप्तनाम "मिलीग्रामो", 10 ग्रामके बराबर हे जे "millicentigram" के रूपमे जानल जाइत मापके एक अप्रचलित तटरक्षक पोत इकाईला प्रतीक हे कि, किन्तु ध्यान दी ।
  • इकाईके नाम "megagram" शायदे कहियो आमतौर पर केवल मापके इकाईके साथ विशेषरूपसे कठोर स्थिरता वाञ्छित हे जन्ने सन्दर्भमे तकनीकी क्षेत्रमे, फिरो प्रयोग कैल जाहे । सबसे प्रयोजनला इकाई "टन" के बजाय प्रयोग कैल जाहे । टन आउ ओकर प्रतीक, टी, 1879 मे सिआइपिएम द्वारा अपनावल गेल । ई एसआइ के साथे प्रयोगला बिआइपिएम द्वारा स्वीकार कैल जाहे एक गैर एसआइ इकाई हे । अङ्ग्रेजी बोलेवाला देशमे ई आमतौर पर "मेट्रिक टन" कहल जाहे ।[7] इकाईके नाम "megatonne" या "मेगाटन" (माउण्ट) अक्सर अक्सर "teragram" (टीजी) हे ई विषय पर वैज्ञानिक कागजमे बराबर मूल्य जखनिकि ग्रीन हाउस गैसके उत्सर्जन पर सामान्य ब्याज साहित्यमे प्रयोग कैल जाहे कि एहु ध्यान दी ।

इहो देखी

टिप्पणी

  1. BIMP: Resolution of the 1st CGPM (1889)
    Archived 2013-05-21 at the वेबैक मशीन  
  2. NIST: Converting Measurements to Metric--NIST FAQs
    Archived 2008-06-11 at the वेबैक मशीन ; the U.K.’s National Weights & Measures Laboratory: Metric Conversions
    Archived 2008-07-28 at the वेबैक मशीन ; and NIST: Fed-Std-376B, Preferred Metric Units for General Use By the Federal Government, Section 5.2.1 Mass (weight) (294 KB PDF, here
    Archived 2010-08-16 at the वेबैक मशीन ). 
  3. Proceedings of the 94th meeting (October 2005) of the International Committee for Weights and Measures, (1.1 MB zip file, here
    Archived 2007-01-27 at the वेबैक मशीन ) 
  4. BIPM: SI Brochure: Section 3.2, The kilogram
    Archived 2011-06-07 at the वेबैक मशीन  
  5. Criterion: A combined total of at least 250,000 Google hits on both the U.S. spelling (‑gram) and the U.K./International spelling (‑gramme). 
  6. The practice of using the abbreviation “mcg” rather than the SI symbol “µg” was formally mandated for medical practitioners in 2004 by the Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations (JCAHO) in their “Do Not Use” List: Abbreviations, Acronyms, and Symbols
    Archived 2006-10-07 at the वेबैक मशीन because hand-written expressions of “µg” can be confused with “mg”, resulting in a thousand-fold overdosing. The mandate was also adopted by the Institute for Safe Medication Practices.
    Archived 2008-06-24 at the वेबैक मशीन  
  7. BIPM: SI Brochure: Section 4.1, Non-SI units accepted for use with the SI, and units based on fundamental constants: Table 6 

बाहरी कड़ी

Template:Wp/mag/Externalimage