Jump to content

Wp/mag/काठमाण्डु

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > काठमाण्डु
काठमाण्डु
  • काठमाडौँ
  • 𑐫𑐾𑑃 𑐡𑐾𑐫𑑂
राजधानी
उपनाम: 
मन्दिरके नगर [1]
आदर्शवाक्य: 
सांस्कृतिक सहर, काठमाडौँ महानगर
(सांस्कृतिक नगर, काठमाण्डु महानगर)
निर्देशाङ्क: 27°43′N 85°19′E / 27.71°N 85.32°E / 27.71; 85.32
देश नेपाल
प्रदेशबागमती
मण्डलकाठमाण्डु
नामस्रोतकाष्ठमण्डप
वार्ड३२
सरकार
  प्रकारमहापौर-परिषद सरकार
  अङ्गकाठमाण्डु महानगरीय सरकार
  महापौरबालेन शाह[2]
  उपमहापौरसुनिता डङ्गोल
  कार्यकारी अधिकारीसरोज गुरगैन
क्षेत्रफल
  राजधानी49.45 किमी2 (19.09 वर्ग मील)
  महानगर
899 किमी2 (347 वर्ग मील)
उन्नतांश
1,400 मी (4,600 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2021)[3]
  राजधानी८,५६,७६७
  क्रमप्रथम (नेपाल)
  महानगर
लगभग ४० लाख
भाषा
  आधिकारिक
समयमण्डलयुटिसि+५:४५ (नेमास)
डाक कोड
44600
क्षेत्रीय सङ्केत01
अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलत्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
जालस्थलkathmandu.gov.np

काठमाण्डु (नेपाली: काठमाडौँ, नेवार: 𑐫𑐾𑑃 𑐡𑐾𑐫𑑂) नेपालके राजधानी हे । ई नगर समुद्रतलसे १४०० मी के ऊँचाई पर स्थित हे[4] आउ ५०.८ वर्ग किमी मे फैलल हे ।[4] काठमाण्डु नेपालके सबसे बड़ नगर हे जने पर्यटकके सबसे जादे आगमन होवहे । चारो दनेसे पहाड़ीसे घेराएल काठमाण्डु उपत्यकाके पश्चिमी क्षेत्रमे अवस्थित ई नगर, यूनेस्कोके विश्‍व धरोहरमे सम्मिलित हे । एहाँके रङ्गीन संस्कृति आउ परम्पराके इलावा विशिष्ट शैलीमे बनल शानदार घर सैलानीके आकर्षित करहे । एहाँके विश्वप्रसिद्ध मन्दिर पूरा दुनियामे अपन अलगे पहचान रखहे । साथे एहाँके प्राचीन बजारके रौनको देखते बनहे ।

नामाकरण

काठमाण्डु शब्द संस्कृत शब्द काष्ठमण्डप के अपभ्रंश हे । काष्ठमण्डप ई नगरके मध्यमे अवस्थित एक गोरखनाथजीके मन्दिर आउ प्राचीन समयमे यात्रुऔंके विश्रामस्थल हे । ई भवन एके वृक्षके काष्ठ प्रयोजन करके बनावल गेलै हल । ई वैभवशाली भवनके नामसे ई नगरके नामाकरण कैल गेलै । ऐसन विश्वास हे कि ई नगरके मध्यकालीन नाम कान्तिपुर ई नगरके कान्ति आउ वैभवला रखल गेलै हल । ई नगरके नेपालभाषाके नाम ई हे । ई नाम प्राचीन नेपालभाषाके ञें के अपभ्रंश हे । ई नामके उत्त्पत्ति किरान्त कालमे होलै हल ।

सन्दर्भ

  1. "All About Kathmandu". फरवरी 2022. मूल से 28 सितम्बर 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 26 सितम्बर 2023.
  2. "Census Nepal 2001". मूलसे 28 जुलाई 2007 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि July 13 2007. |accessdate= में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता)
  3. "Archived copy" (PDF). cbs.gov.np. मूल (PDF) से 6 फरवरी 2022 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 22 फरवरी 2022.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: Archived copy as title (link)
  4. 1 2 "काठमांडू महानगरपालिका". मूलसे 31 मार्च 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 6 दिसम्बर 2017.