Wp/mag/काठमाण्डु
काठमाण्डु
| |
|---|---|
| राजधानी | |
|
| |
| उपनाम: मन्दिरके नगर [1] | |
| आदर्शवाक्य: सांस्कृतिक सहर, काठमाडौँ महानगर (सांस्कृतिक नगर, काठमाण्डु महानगर) | |
| निर्देशाङ्क: 27°43′N 85°19′E / 27.71°N 85.32°E | |
| देश | |
| प्रदेश | बागमती |
| मण्डल | काठमाण्डु |
| नामस्रोत | काष्ठमण्डप |
| वार्ड | ३२ |
| सरकार | |
| • प्रकार | महापौर-परिषद सरकार |
| • अङ्ग | काठमाण्डु महानगरीय सरकार |
| • महापौर | बालेन शाह[2] |
| • उपमहापौर | सुनिता डङ्गोल |
| • कार्यकारी अधिकारी | सरोज गुरगैन |
| क्षेत्रफल | |
| • राजधानी | 49.45 किमी2 (19.09 वर्ग मील) |
| • महानगर | 899 किमी2 (347 वर्ग मील) |
| उन्नतांश | 1,400 मी (4,600 फीट) |
| जनसङ्ख्या (2021)[3] | |
| • राजधानी | ८,५६,७६७ |
| • क्रम | प्रथम (नेपाल) |
| • महानगर | लगभग ४० लाख |
| भाषा | |
| • आधिकारिक | |
| समयमण्डल | युटिसि+५:४५ (नेमास) |
| डाक कोड | 44600 |
| क्षेत्रीय सङ्केत | 01 |
| अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल | त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल |
| जालस्थल | kathmandu |
काठमाण्डु (नेपाली: काठमाडौँ, नेवार: 𑐫𑐾𑑃 𑐡𑐾𑐫𑑂) नेपालके राजधानी हे । ई नगर समुद्रतलसे १४०० मी के ऊँचाई पर स्थित हे[4] आउ ५०.८ वर्ग किमी मे फैलल हे ।[4] काठमाण्डु नेपालके सबसे बड़ नगर हे जने पर्यटकके सबसे जादे आगमन होवहे । चारो दनेसे पहाड़ीसे घेराएल काठमाण्डु उपत्यकाके पश्चिमी क्षेत्रमे अवस्थित ई नगर, यूनेस्कोके विश्व धरोहरमे सम्मिलित हे । एहाँके रङ्गीन संस्कृति आउ परम्पराके इलावा विशिष्ट शैलीमे बनल शानदार घर सैलानीके आकर्षित करहे । एहाँके विश्वप्रसिद्ध मन्दिर पूरा दुनियामे अपन अलगे पहचान रखहे । साथे एहाँके प्राचीन बजारके रौनको देखते बनहे ।
नामाकरण
काठमाण्डु शब्द संस्कृत शब्द काष्ठमण्डप के अपभ्रंश हे । काष्ठमण्डप ई नगरके मध्यमे अवस्थित एक गोरखनाथजीके मन्दिर आउ प्राचीन समयमे यात्रुऔंके विश्रामस्थल हे । ई भवन एके वृक्षके काष्ठ प्रयोजन करके बनावल गेलै हल । ई वैभवशाली भवनके नामसे ई नगरके नामाकरण कैल गेलै । ऐसन विश्वास हे कि ई नगरके मध्यकालीन नाम कान्तिपुर ई नगरके कान्ति आउ वैभवला रखल गेलै हल । ई नगरके नेपालभाषाके नाम ई हे । ई नाम प्राचीन नेपालभाषाके ञें के अपभ्रंश हे । ई नामके उत्त्पत्ति किरान्त कालमे होलै हल ।
सन्दर्भ
- ↑ "All About Kathmandu". फरवरी 2022. मूल से 28 सितम्बर 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 26 सितम्बर 2023.
- ↑ "Census Nepal 2001". मूलसे 28 जुलाई 2007 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि July 13 2007.
|accessdate=में तिथि प्राचल का मान जाँची (सहायता) - ↑ "Archived copy" (PDF). cbs.gov.np. मूल (PDF) से 6 फरवरी 2022 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 22 फरवरी 2022.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: Archived copy as title (link)
- 1 2 "काठमांडू महानगरपालिका". मूलसे 31 मार्च 2017 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 6 दिसम्बर 2017.