Wp/mag/आयन
आयन (ion, प्राचीन यूनानी: ἰόν ión "एति") ऐसन परमाणु या अणु हे जेकरामे इलेक्ट्रोन आउ प्रोटोनके सङ्ख्या समान नै होवहे । एकरासे आयनमे विद्युत आवेश (चार्ज) होवहे । यदि इलेक्ट्रोनके तादात प्रोटोनसे अधिक होवे त आयनमे ऋणात्मक (नेगेटिव) आवेश होवहे आउ ओकरा ऋणायन (anion, ऐनायन) एहु कहल जा हे । एकर विपरीत यदि इलेक्ट्रोनके तादाद प्रोटोनसे कम होवे त आयनमे धनात्मक (पोजिटिव) आवेश होवहे आउ ओकरा धनायन (cation, कटायन) एहु कहल जा हे ।
ऋणायन आउ धनायन
एगो इलेक्ट्रगोन आउ एगो प्रोटोनमे बराबरके विद्युत आवेश (चार्ज) होवहे । एहीसे कौनो आयनके अवेश ओकरामे मौजूद प्रोटोनके सङ्ख्याके ओकरामे मौजूद इलेक्ट्रोनसे घटाके बतावल जा हे । अगर प्रोटोनके सङ्ख्या अधिक होवे त ई आवेश धनात्मक (पोजिटिव) होवहे आउ यदि इलेक्ट्रोनके सङ्ख्या अधिक होवे त ई आवेश ऋणात्मक (निगेटिव) होवहे ।
- ऋणायन (−): एकरामे इलेक्ट्रोन अधिक आउ प्रोटोन कम होवहे । अङ्ग्रेजीमे एकरा एनायन (anion) कहल जा हे काहेकि ऋणात्मक आवेश वाला ई आयन यदि कौनो विद्युत् क्षेत्रमे डालल जाये त ऋणात्मक आवेश वाला एनोड दन्ने आकर्षित होवहे ।
- धनायन (+): एकरामे प्रोटोन अधिक आउ इलेक्ट्रोन कम होवहे । अङ्ग्रेजीमे एकरा कटायन (cation) कहल जा हे काहेकि धनात्मक आवेश वाला ई आयन यदि कौनो विद्युत क्षेत्रमे डालल जाये त धनात्मक (पोजिटिव) आवेश वाला केथोड दन्ने आकर्षित होवहे ।
इहो देखी
सन्दर्भ