Jump to content

Wp/mag/आपेक्षिक वेग

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > आपेक्षिक वेग

जखनि दु वस्तु गतिमान होवहे त एक वस्तुके वेग दोसर वस्तुके सापेक्ष आपेक्षिक वेग कहला हे अर्थात् वस्तु 𝐀 के 𝐁 के सापेक्ष वेग ऊ वेग हे जे वेगसे वस्तु 𝐁 से देखेपर वस्तु 𝐀 चलैत प्रतीत होवहे ।

कुछ स्थिति

  • मानी कि दु साइकिल सवार क्रमशः 𝐕A आउ 𝐕B के वेगसे चलैत हे ।

समान दिशामे

जखनि दुनो सवार एके दिशामे गतिमान होवे, ऐसन स्थितिमे

पहिलका सवारके अपेक्षा दोसरका सवारके वेग

𝐕BA = 𝐕B − 𝐕A

एवं, दोसरका सवारके अपेक्षा पहिलका सवारके वेग

𝐕AB = 𝐕A − 𝐕B

विपरीत दिशामे

जखनि दुनो सवार एक–दोसरके विपरीत दिशामे गतिमान होवे, त ऐसन स्थितमे

पहिलका सवारके अपेक्षा दोसरका सवारके वेग

𝐕BA = 𝐕B − (− 𝐕A)

𝐕BA = 𝐕B + 𝐕A

एवं, दोसरका सवारके अपेक्षा पहिलका सवारके वेग

𝐕AB = 𝐕A − (−𝐕B)

𝐕AB = 𝐕A + 𝐕B

कौनो दिशामे

यदि दु गतिमान वस्तुके वेग एक सीधा रेखामे न होके कौनो कोण पर झुकल होवे, त एक वस्तुके अपेक्षा दोसर वस्तुके वेग उनकर वेगके सदिश अन्तरके बराबर होवहे ।

मानी कि वस्तु 𝐀 के वेग 𝐕A के साथे वस्तु 𝐁 के वेग 𝐕B, 𝜽 कोण बनावहे ।

अतः 𝐀 के प्रति 𝐁 के आपेक्षिक वेग

V→BA = V→B + (−V→A)

या V→BA = V→B − V→A

𝐁 के प्रति 𝐀 के आपेक्षिक वेग

V→AB = V→A + (−V→B)

या V→AB = V→A − V→B

अतः V→AB = − V→BA

इहो देखी

सन्दर्भ