Wp/lua/Soul
Annyima anyi musùka udi umwe wa ku bitupa bisatu bia muntu bidi: mubidi,nyuma ne annyima. Annyima ke muntu mwina,ki kudi mvwemvwa ifumina.
Moyo (ufumina ku muakulu wa Latin anima,"mupuya,mupuya")[1] udi tshintu tshia mushinga mukole ne tshia mu nyuma,tshidi katshiyi tshimueneka anyi tshidi tshipita, tshidi tshipesha mubidi wa tshintu tshidi ne muoyo muoyo (muntu, nyama anyi mene mutshi).
Ku diambuluisha dia metonymy muaku "anyima" udi uleja tshintu tshidi ne muoyo nkayatshi, tshidi tshienzeja kudi dîyi dinene edi. Tudi tupeta mudimu wa muomumue ne muaku muoyo:muoyo (mukenji wa mushinga mukole) ne muoyo (tshintu tshidi ne muoyo).
Bimfuanyi bia anyima bidi bia bungi, anu mudi malu adibu bitabuja pa bidi bitangila anyima. Badi bapeta mu matunga a bungi ku diambuluisha dia malu a ntendelelu, a lungenyi, a lungenyi, ne a bantu ba bungi. Muaku "anyima" utu misangu ya bungi wenzeka bu muaku udi umvuija "nyuma. Dikalaku dia anyima didi diela mpata kudi bamue bamanyi.
Bua bamue bena meji, anyima udi ufumina ku dipetangana pankatshi pa mubidi wa muntu ne muaba udiye. Bushuwa, malanda ne bintu bidi bitunyunguluke adi ne buenzeji pa dienza dia bumuntu ne lungenyi.
Bertrand Saint-Sernin udi wakula bua mushindu udi lungenyi lua muntu lulengejibua kudi malu a bioloji, a bilele ne a muaba udibu basombele, adi akuatshisha lungenyi lua se: anyima anyi lungenyi ludi tshipatuka ku dienza dia malu aa.
Nunku, bua bamue bena meji, padi muntu ufua, tshimue tshia ku bitupa bia anyima katshienaku to.