Wp/kea/Purmeru-ministru
Na kuazi tudu sistémas di gubérnu parlamentarista, purmeru-ministru é kel pisoa na puzison di xéfi di gubérnu i líder di ministrus na róm di puder izikutivu di un Stadu — ta izisti alguns paízis parlamentarista na kas xéfi di gubérnu tene un kargu similar, mas el ta rasebi titlu di prizidenti di gubérnu (Spanha) o prizidenti (Áfrika di Sul), sendu iletu pa ménbrus di puder lijislativu. Kumumenti, kel ki é purmeru-ministru ka é xéfi di Stadu, el é apénas xéfi di gubérnu, mas tánbi ta ozerbadu kazus, na parlamentarismu, na kas xéfi di gubérnu ku titlu di prizidenti ta izersi funson di xéfi di Stadu, suma na Áfrika di Sul, Butsuana, Surinami. Na mésmu sintidu, alguns paízis kria un funson di purmeru-ministru
In jeral, na un sistéma simiprizidensialista tánbi ta izisti un purmeru-ministru, mas el ta kunpartidja puder izikutivu ku kel pisoa ki ta izersi funson di xéfi di Stadu (ki é txumóde di prizidenti).
Na sistémas prizidensialistra, kargu di purmeru-ministru ka ta izisti ku mésmu funsons di es kargu na parlamentarismu, pabia, na es, kel ki é prizidenti ta izersi funsons di xéfi di gubérnu i di xéfi di Stadu. Kuntudu, alguns rapúblikas prizidensialista, kumó Piru i Koréia di Sul, tene un kargu ki es ta txuma di purmeru-ministru, mas es kargu ka é dotóde di puderis ki ta udjadu na un purmeru-ministru di parlamentarismu.
Siginifikadu i titlus ikibalenti
[edit | edit source]Térmu purmeru-ministru ta ividensia priduminánsa di kel ki ta okupa es kargu frénti kes otus ministru di gubérnu o di gabineti ki el ta kunpo. Kargu di purmeru-ministru ta pusui txeuzisti txeu térmus ikibalenti uzóde na bariadu paízis:
- Txanseler: na Alimanha, Ostria, Suísa
- Prizidenti di Kunsedju di Ministrus: Itália, Líbanu, Pulónia
- Prizidenti di Gubérnu: Spanha, Rúsia, Txeska, Kruásia
- Xéfi di gubérnu: Marokus ma Tunízia
- Ministru di Stadu: Suésia, Nuruéga, Dinamarka i Mónaku
- Ministru-prizidenti: na stadus fideradu di Alimanha, na rijons i kumunidadis di Béljika
- Ministru xéfi: na stadus i tiritóris di Índia, pruvínsias di Pakiston, tiritóris di Ostrália, i na Tiritóris Ultramarinu Britániku