Wp/kea/Fórma di gubérnu
Na siénsa pulítiku, fórma di gubérnu, é kel manera na kol un Stadu ta organiza si puderis ma institusons pulítiku pa bin izersi si puder na susiadadi. Es instituson tene kuma obujetivu ragula tudu disputas di puder pulítiku i si ruspetivu izersísi, nkluzivi kumó ta okore kes ralason entri gubernantis i gubernadus.
Fórma di gubérnu dotóde pa un Stadu ka debi ser kunfundidu ku si sistéma di gubérnu (ki pode ser Rapúblika, Munarkia, ets.), nin ku si fórma di Stadu (ki pode ser Stadu unitári, fiderason o konfiderason).
É npurtanti ten kotéla na studu di fórmas di gubérnu pabia kada susiadadi é úniku na txeu aspétus i es tudu ta funsuna sugundu struturas di puder i strutuas susial spisífiku, u-ki ta tarse difikuldadi pa un katigurizason di fórmas di gubérnu ki é anplamenti setadu.
Fórmas di gubérnu
[edit | edit source]Ta izisti dos prinsipal fórmas di gubérnu dotadu pa munti paízis na tudu mundu: rapúblika i munarkia. Djuntu ku es dos, na siénsa pulítiku ku frikuénsa tánbi sta katigurizadu un fórme kunxedu kumó anarkia, ki ka é fórma di gubérnu di nun país di mundu.
Na si ténpu, Aristótilis, filózufu di Grésia Antigu, ta klasifikaba fórmas di gubérnu na dos grupu:
- fórmas puru di gubérnu: munarkia, aristukrasia i puliteia.
- fórmas npuru di gubérnu: tirania, oligarkia i dimukrasia.
Otu fórmas di izersísi di puder
[edit | edit source]Odja tánbi
[edit | edit source]