Wp/isv/Vasilij Molodcov
| Vasilij Aleksandrovič Molodcov Василий Александрович Молодцов Молодцов Сандрӧ Васьӧ | |
|---|---|
 | |
| Urodil se | 20 dekembra 1885 g. (1 januara 1886 g.)[1], Tentjukovo, Vologodska gubernija, Rosijska imperija |
| Umrl | 31 avgusta 1940 g., Syktyvkar, Komi ASSR, Sovětsky Sojuz |
| Znajemy kako | Komi jezykoznavec, učitelj, dějatelj, avtor molodcovskogo alfabeta |
Vasilij Aleksandrovič Molodcov (rus.: Василий Александрович Молодцов, zyr.: Молодцов Сандрӧ Васьӧ; Tentjukovo, 20 dekembra 1885 g. (1 januara 1886 g.)[1][2] – Syktyvkar, 31 avgusta 1940) byl komi jezykoznavec, učitelj i kulturny dějatelj, najbolje znany za tako nazyvajemy Molodcovsky alfabet, ktory stvoril za komi jezyk.
Životopis
[edit | edit source]Molodcov urodil se v selu Tentjukovo (nyně čest grada Syktyvkar) v onogdašnjej Vologodskoj guberniji. V 1907 g. on ukončil učiteljskuju seminariju v gradu Totma, po čem rabotal učiteljem v raznyh městah, medžu drugymi v selu Nošulj, kde načel rabotati nad sostavjenjem alfabeta za komi jezyk. Onogda komi jezykoznanje bylo ješče malo razrabotano, a učenje na komi jezyku v školah uvažalo se nepotrěbnym. Ta situacija načela izměnjati se v lětah 1917–1918, kogda načelo se tvorjenje novoj sistemy učenja.[3] Molodcov učestvoval v tom aktivno, prějehal iz Nošulja v Jarensk i kako rabotnik ujezdnogo odděla narodnogo obrazovanja zaščičal neobhodimost založenja nacionalnoj komi školy.
V 1918 g. Molodcov dovršil rabotu nad komi alfabetom i gramatikoju. Podčas sjezda učiteljev v maju i juniju on prědstavil svoj novy alfabet, a v avgustu togože samogo goda podčas sjezda učiteljev v selu Ust-Vym jegov alfabet byl oficialno utvrdženy i vvedeny v upotrěbu. Sam Molodcov načel rabotati v gradu Ust-Sysoljsk (tutčasny grad Syktyvkar), ktory byl srědišče prosvěty v krajině komi. Tamo on napisal prvy bukvar za komi škol, ktory byl izdany v 1920 g. poslě otvorjenja komi izdateljstva i stal prvoju knigoju odpečatanoju jegovym alfabetom. V 1921 g. Molodcov publikoval gramatiku komi-zyrjanskogo jezyka, a takože učebniky i druge naučne tvory, ktore igraly važnu rolju v razvoju komi literaturnogo jezyka. Jednočasno on rabotal v različnyh učiliščah.
Od 1919 g. Molodcov ujehal iz krajiny Komi na rabotu ili učenje v Vologdu, Moskvu, Narjan-Mar, Leningrad i Saratov. On takože učestvoval v ekspedicijah v Udmurtiji.
V 1929 g. jegov alfabet byl ostro kritikovany podčas lingvističnoj konferenciji v Ust-Sysoljsku za to, že jest «vuzko-racionalny» i svojim specifičnym harakterom otegčaje sbliženje Komi s drugymi narodami. Jednočasno byla prijeta rezolucija o prěhodu komi pismennosti na latinsky alfabet, vslěd čego latinica stala oficialnym alfabetom komi jezyka od 1932 do 1936 g. Potom nastupil kratky povrat k alfabetu Molodcova, ale v 1938 g. byl vvedeny novy kiriličny alfabet, shodnějši russkomu.
V tomže samom godu Molodcov byl areštovany, obvinjeny za «buržuazno nacionalizm» i uveznjeny v taboru raboty v selu Verhnij Čov pod Syktyvkarom, kde zajmal se iztvarjanjem dosok za skrinje. V tutom taboru on umrl v 1940 g. iz pričiny slabogo zdravja.[3]
V 1957 g. Molodcov byl rehabilitovany Vrhovnym sovětom RSFSR.[2] V 2012 g. gradsky sovět Syktyvkara nadal jednoj novoj ulici ime Molodcova, a v 2014 g. pojavila se memorialna doska na domu, kde žil Molodcov, pri ul. Nagornoj nr. 47.[4]
Glavne publikacije Molodcova
[edit | edit source]- Санԁрӧ Ваԍӧ (Молодцов В. А.) (1920). Лыԃԃыԍны велӧԁчан (na komi-zyrjanskom). Сыктывԁін кар: Наркомнац Комі јукӧԁлӧн небӧг леԇан ін.
- Санԁрӧ Ваԍӧ (Молодцов В. А.) (1921). Комі грамаԏіка : туј піԍкӧԁыԍ (na komi-zyrjanskom). Сыктывԁін кар: Комі ԋіга леԇан ін.
- Санԁрӧ Ваԍӧ (Молодцов В. А.) (1927). Некоторые принципы зырянского правописания (na russkom). Сыктывԁін кар: Комі ԋіга леԇан-ін.
- Молодцов В. А. (Санԁрӧ Ваԍӧ) (1928). К грамматической классификации слов зырянского языка (na russkom). Усть-Сысолськ, Москва: Коми-издательство и Центросовнацмен Наркомпроса РСФСР; Книжная фабрика Центрального издательства народов СССР.
- Молодцов В. (Санԁрӧ Ваԍӧ) (1929). Фонетика зырянского диалекта языка коми (na russkom). Ч. 1. Москва: Центральное издательство народов СССР.
- Молодцов В. А. (1929). "К вопросу об орфографии простых и сложных композита с несоставными основами в языке коми". Материалы коми лингвистической конференции Главнауки в Сыктывкаре (г. Сыктывкар, 15—21 июля 1929 г.) (na russkom). Сыктывкар: Коми гос. изд-во: 13–33.
Iztočniky
[edit | edit source]- 1 2 Prva data suglasno julianskomu kalendaru (stary stilj), vtora suglasno gregorianskomu kalendaru (novy stilj).
- 1 2 Жеребцов, И.Л.; Некрасова, Г.А. (2017). "В.А. Молодцов: долгий путь к признанию" (PDF). Пермистика–16: Диалекты и история пермских языков во взаимодействии с другими языками (na russkom). Сыктывкар: Изд-во СГУ им. П. Сорокина: 8–16.
- 1 2 Жеребцов, Игорь (28 maja 2011). "Его величество Алфавит. Василий Молодцов "скрепил" создание Коми автономии новой фонетикой". Республика (na russkom). Data dostupa: 12 septembra 2025.
- ↑ Степанова, Александра (24 januara 2015). "Имя ученого Василия Молодцова увековечивает в Сыктывкаре его однофамилец Анатолий Молодцов". Республика (na russkom). Bylo arhivovano iz iztočnika 6 mareca 2016. Data dostupa: 11 septembra 2025.
Vněšnje linky
[edit | edit source]- "Kratka biografija". Национальный архив Республики Коми (na russkom). Bylo arhivovano iz iztočnika 19 julija 2018. Data dostupa: 12 septembra 2025.