Wp/isv/Termodinamika
Termodinamika jest větvoju fiziky, ktora izučaje odnošenja medžu teplom, temperaturoju i energijeju. V termodinamikě, dlja opisyvanja dviženja čestic često koristaje se větva matematiky, nazyvajema statistikoju.
Termodinamika jest koristna zatože ona pomagaje nam razuměti kako svět velmi malyh atomov sjedinjaje se v svět velikogo razměra, ktory my dnes vidimo.
Termodinamika takože imaje dvě podvětvi, nazyvajeme klasična termodinamika[1][2] i statistična termodinamika.[3][4][5] Važnoju idejeju termodinamiky jest ideja termodinamičnoj sistemy. Termodinamična sistema ne musi byti konkretnym fizičnym objektom i može byti razgledana mysljeno.
Naprimer, kako termodinamična sistema može byti razgledana cegla. Cegla skladaje se iz različnyh atomov, imajučih razne svojstva. Vse termodinamične sistemy imajut dva tipy svojstv, ekstensivne i intensivne. Dlja cegly ekstensivnymi budut svojstva, ktore dobyvajut se složenjem svojstv vseh atomov. Take svojstva, kako objem, energija, masa i naboj sut ekstensivnymi zatože dve cegly, ktore my položime u sebe, budut imeti dvakrat večši masu než jedna cegla. Intensivne svojstva to sut te, ktore dobyvajut se kako srědna godnost za vse atomy. Svojstva kako temperatura, pritisk ili gustota sut intensivnymi, a obědvě cegly budut iměti jednaku teplotu kako i jedna cegla.
Zakony termodinamiky
Jestvujut četyri zakona termodinamiky, ktore govoret, kako energija može se prědavati medžu dvoma objektami v formě tepla. Zakony termodinamiky pokazyvajut, kako energija v sistemě izměnjaje se i jestli sistema može dobro rabotati v svojih uslovijah.
- Jestli dvě sistemy imajut ravny tok tepla tam i odtud, i jestli jedna iz dvoh sistem imaje ravny tok tepla tam i odtud s inoju sistemoju, vse tri sistemy imajut ravny tok tepla jedna protiv drugoj
- Povyšenje energije v sistemě jest totžno energiji, ktora jest pridana sistemě vo formě tepla ili raboty. Energija ne može byti stvorjena ili izniščena, ale toliko izměnjena. Kolikost energije, pridanoj sistemě, jest jednakoju s kolikostju energije, vzetoj od okoliny.
- Pri usloviju, že dvě sistemy sut v kontaktu imajuči različne temperatury, teplo bude tekti od gorečej k hladnoj dopoka temperatura sistem ne stane jednakoju.
- Ako li sistema imaje temperaturu 0 gradusov Kelvina, ili absolutnoj nuly (najnizkoj temperatury), entropija (energija, ktora ne može byti izkoristana za dělanje raboty) bude takože 0.
Upotrebjenje termodinamiky
Prědže, termodinamiku sut izučali da by izlěpšiti rabotu parnyh mašin. Nyně, ideje termodinamiky koristajut vo mogyh věčah, od stvorenja motorov do izučenja črnyh dir.[6][7]
Naučniky koristajut termodinamiku iz mnogyh dovodov. Jednym jest iztvorenje lěpših mašin i hladilnikov. Drugym jest razuměnje svojstv povsednjih materialov, da by jih izdělati silnejšimi v budučnosti. Termodinamika se takože koristaje v hemiji za objasnjenje, kake reakcije budut idti, a kake ne (tuta nauka jest znajema kako hemična termodinamika[8][9][10][11]). Termodinamika jest velmi močna zatože proste modely dlja atomov rabotajut dobro pri objasnjenju svojstv věčših sistem kako napriklad, cegly.
Linky i referencije
- ↑ Pippard, A. B. (1964). Elements of classical thermodynamics: for advanced students of physics. Cambridge University Press.
- ↑ Emanuel, G. (1988). Advanced classical thermodynamics. AIAA.
- ↑ Hill, T. L. (1986). An introduction to statistical thermodynamics. Courier Corporation.
- ↑ Fowler, R. H. (1939). Statistical thermodynamics. CUP Archive.
- ↑ Schrödinger, E. (1989). Statistical thermodynamics. Courier Corporation.
- ↑ Wald, R. M. (2001). "The thermodynamics of black holes". Living reviews in relativity. 4 (1): 6.
- ↑ Davies, P. C. (1978). "Thermodynamics of black holes". Reports on Progress in Physics. 41 (8): 1313.
- ↑ Steinfeld, J. I.; Francisco, J. S.; Hase, W. L. (1989). Chemical kinetics and dynamics (Vol. 3). Englewood Cliffs (New Jersey): Prentice Hall.
- ↑ Espenson, J. H. (1995). Chemical kinetics and reaction mechanisms (Vol. 102). New York: McGraw-Hill.
- ↑ Frank-Kamenetskii, D. A. (2015). Diffusion and heat exchange in chemical kinetics. Princeton University Press.
- ↑ Connors, K. A. (1990). Chemical kinetics: the study of reaction rates in solution. Wiley-VCH Verlag GmbH.
Vnešnje linky
- Tuty članok sodrživaje prěklad iz članka «Thermodynamics» v Vikipediji na prostom anglijskom (spis avtorov; dozvoljeńje CC BY-SA 4.0).