Jump to content

Wp/isv/Starokirilična azbuka

From Wikimedia Incubator
< Wp | isv
Wp > isv > Starokirilična azbuka

Starokirilična azbuka byla druga slovjanska azbuka poslě glagolice, stvorjena na koncu 9. ili na početku 10. stolětja v Prvom bulgarskom carstvu za zapisyvanje starocrkovnoslovjanskogo jezyka. Kirilična azbuka sodrživaje okolo 46 bukv i proizhodi od grečskogo unciala (ustav), s dodanjem bukv za prědavanje zvukov odsutnyh v grečskom jezyku. Od momenta stvorjenja kiriličnoj azbuky, ona razprostranila se po Vozhodnoj Evropě, postupno prisposobjajuči se k poznějšim jezyčnym izměnam, čto dovedlo do mnogočislnyh reform i nakonec do vsih sučasnyh kiriličnyh alfabetov.

Bukvy starokiriličnoj azbuky

Nr. Bukva Unikod Glagolica Staroslovjanska nazva Transliteracija Izgovor
(MFA)
Alternativne i
pozdnějše varianty
Čislno značenje
1 А а азъ (az) a [a] 1
2 Б б бѹкꙑ́ (buky) b [b]
3 В в вѣ́ди (vědi) v [v] 2
4 Г г глаго́ли (glagoli) g [g] 3
5 Д д добро́ (dobro) d [d] 4
6 Є є ѥстъ (jest) e [ɛ] Е 5
7 Ж ж живѣ́тє (živěte) ž [ʒ]
8 , Ꙃ ꙃ, Ѕ ѕ ѕѣло́ (dzělo) dz [d͡z] 6
9 Ꙁ ꙁ, З з ꙁємлꙗ́ (zemlja) z [z] 7
10 И и , ижє́ (iže) i [i] 8
11 І і / Ї ї ижє́и (ižej) i [i] 10
12 Ꙉ ꙉ г'е́рвь (gjerv, djerv) ǵ, gj, dj
13 К к како́ (kako) k [k] 20
14 Л л лю́диѥ (ljudije) l [l] Ʌ 30
15 М м мысли́тє (myslite) m [m] 40
16 Н н нашь (naš) n [n] 50
17 О о онъ (on) o [o] , , , , , Ѻ 70
18 П п покои (pokoj) p [p] 80
19 Р р рьци (rci) r [r] 100
20 С с слово (slovo) s [s] 200
21 Т т тврьдо́ (tvrdo) t [t] 300
22 Ѹ ѹ / Ꙋ  ѹкъ (uk) u [u]
23 Ф ф фрьтъ (frt) f [f] 500
24 Х х хѣръ (hěr) x [x] 600
25 Ѡ ѡ оме́га (omega) o, ô [o] Ѽ 800
26 Ѿ ѿ отъ (ot) ot
27 Щ щ ща (šta) št [ʃt]
28 Ц ц ци (ci) c [t͡s] 900
29 Ч ч чрьвь (črv) č [t͡ʃ] 90
30 Ш ш ша (ša) ŝ [ʃ]
31 Ъ ъ ѥръ (jer) ŭ [ŭ] ili [ʊ]
32 Ꙑ ꙑ ѥрꙑ (jery) y [ɯ] ili [ɯji] Ы
33 Ь ь ѥрь (jeŕ) ĭ [ĭ] ili [ɪ]
34 Ѣ ѣ ꙗть (jať) ě [æ] ili [ɛ]
35 Ю ю (jotovany uk) ju [ju]
36 Ꙗ ꙗ (jotovany az) ja [ja]
37 Ѥ ѥ (jotovany jest) je [jɛ]
38 Ѧ ѧ юсъ малꙑи (maly jus) ę [ɛ̃] , Я
39 Ѫ ѫ юсъ большии (veliky jus) ǫ [ɔ̃]
40 Ѩ ѩ (jotovany maly jus) [jɛ̃]
41 Ѭ ѭ (jotovany veliky jus) [jɔ̃]
42 Ѯ ѯ ѯї (ksi) ks [ks]
43 Ѱ ѱ ѱї (psi) ps [ps]
44 Ѳ ѳ ѳита (fita) th, θ [t], [f] ili [θ]
45 Ѵ ѵ ѵжица (ižica) ü, y, v [i], [y] ili [v] Ѷ
46 Ҁ ҁ коппа (koppa) q 90