Wp/isv/Starokirilična azbuka
Appearance
Starokirilična azbuka byla druga slovjanska azbuka poslě glagolice, stvorjena na koncu 9. ili na početku 10. stolětja v Prvom bulgarskom carstvu za zapisyvanje starocrkovnoslovjanskogo jezyka. Kirilična azbuka sodrživaje okolo 46 bukv i proizhodi od grečskogo unciala (ustav), s dodanjem bukv za prědavanje zvukov odsutnyh v grečskom jezyku. Od momenta stvorjenja kiriličnoj azbuky, ona razprostranila se po Vozhodnoj Evropě, postupno prisposobjajuči se k poznějšim jezyčnym izměnam, čto dovedlo do mnogočislnyh reform i nakonec do vsih sučasnyh kiriličnyh alfabetov.
Bukvy starokiriličnoj azbuky
| Nr. | Bukva | Unikod | Glagolica | Staroslovjanska nazva | Transliteracija | Izgovor (MFA) |
Alternativne i pozdnějše varianty |
Čislno značenje |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | А а | азъ (az) | a | [a] | 1 | |||
| 2 | Б б | бѹкꙑ́ (buky) | b | [b] | ||||
| 3 | В в | вѣ́ди (vědi) | v | [v] | 2 | |||
| 4 | Г г | глаго́ли (glagoli) | g | [g] | 3 | |||
| 5 | Д д | добро́ (dobro) | d | [d] | 4 | |||
| 6 | Є є | ѥстъ (jest) | e | [ɛ] | Е | 5 | ||
| 7 | Ж ж | живѣ́тє (živěte) | ž | [ʒ] | ||||
| 8 | Ꙃ ꙃ, Ѕ ѕ | ѕѣло́ (dzělo) | dz | [d͡z] | 6 | |||
| 9 | Ꙁ ꙁ, З з | ꙁємлꙗ́ (zemlja) | z | [z] | 7 | |||
| 10 | И и | ижє́ (iže) | i | [i] | 8 | |||
| 11 | І і / Ї ї | ижє́и (ižej) | i | [i] | 10 | |||
| 12 | Ꙉ ꙉ | г'е́рвь (gjerv, djerv) | ǵ, gj, dj | |||||
| 13 | К к | како́ (kako) | k | [k] | 20 | |||
| 14 | Л л | лю́диѥ (ljudije) | l | [l] | Ʌ | 30 | ||
| 15 | М м | мысли́тє (myslite) | m | [m] | 40 | |||
| 16 | Н н | нашь (naš) | n | [n] | 50 | |||
| 17 | О о | онъ (on) | o | [o] | Ꚛ, Ꙩ, Ꙫ, Ꙭ, ꙮ, Ѻ | 70 | ||
| 18 | П п | покои (pokoj) | p | [p] | 80 | |||
| 19 | Р р | рьци (rci) | r | [r] | 100 | |||
| 20 | С с | слово (slovo) | s | [s] | 200 | |||
| 21 | Т т | тврьдо́ (tvrdo) | t | [t] | 300 | |||
| 22 | Ѹ ѹ / Ꙋ ꙋ | ѹкъ (uk) | u | [u] | ||||
| 23 | Ф ф | фрьтъ (frt) | f | [f] | 500 | |||
| 24 | Х х | хѣръ (hěr) | x | [x] | 600 | |||
| 25 | Ѡ ѡ | оме́га (omega) | o, ô | [o] | Ѽ | 800 | ||
| 26 | Ѿ ѿ | отъ (ot) | ot | |||||
| 27 | Щ щ | ща (šta) | št | [ʃt] | ||||
| 28 | Ц ц | ци (ci) | c | [t͡s] | Ꙡ | 900 | ||
| 29 | Ч ч | чрьвь (črv) | č | [t͡ʃ] | 90 | |||
| 30 | Ш ш | ша (ša) | ŝ | [ʃ] | ||||
| 31 | Ъ ъ | ѥръ (jer) | ŭ | [ŭ] ili [ʊ] | ||||
| 32 | Ꙑ ꙑ | ѥрꙑ (jery) | y | [ɯ] ili [ɯji] | Ы | |||
| 33 | Ь ь | ѥрь (jeŕ) | ĭ | [ĭ] ili [ɪ] | ||||
| 34 | Ѣ ѣ | ꙗть (jať) | ě | [æ] ili [ɛ] | ||||
| 35 | Ю ю | (jotovany uk) | ju | [ju] | Ꙕ | |||
| 36 | Ꙗ ꙗ | (jotovany az) | ja | [ja] | ||||
| 37 | Ѥ ѥ | (jotovany jest) | je | [jɛ] | ||||
| 38 | Ѧ ѧ | юсъ малꙑи (maly jus) | ę | [ɛ̃] | Ꙙ, Я | |||
| 39 | Ѫ ѫ | юсъ большии (veliky jus) | ǫ | [ɔ̃] | ||||
| 40 | Ѩ ѩ | (jotovany maly jus) | ję | [jɛ̃] | Ꙝ | |||
| 41 | Ѭ ѭ | (jotovany veliky jus) | jǫ | [jɔ̃] | ||||
| 42 | Ѯ ѯ | ѯї (ksi) | ks | [ks] | ||||
| 43 | Ѱ ѱ | ѱї (psi) | ps | [ps] | ||||
| 44 | Ѳ ѳ | ѳита (fita) | th, θ | [t], [f] ili [θ] | ||||
| 45 | Ѵ ѵ | ѵжица (ižica) | ü, y, v | [i], [y] ili [v] | Ѷ | |||
| 46 | Ҁ ҁ | коппа (koppa) | q | — | 90 |