Wp/isv/Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov
Kirilica jest alfabet, ktorym posluživaje se mnogo slovjanskyh i neslovjanskyh jezykov govorjenyh v Rosiji i drugyh republikah byvšego Sovětskogo Sojuza, a takože v južnovozhodnoj Evropě i v Mongoliji. Vslěd raznolikosti tutyh jezykov, ona jestvuje v mnogyh različnyh variantah, često s dopolniteljnymi bukvami, napriklad: ligatury, bukvy s diakritičnymi znakami ili sovsim nove bukvy, odsutne v slovjanskyh jezykah.
Tuta tabela sodrživaje vse bukvy koristane v dnešnjih i historičnyh kiriličnyh alfabetah od 19. stolětja (t.j. poslě vvedenju gradžanky). Ona jest sostavjena tako, že vsaka bukva russkoj azbuky imaje jednu ili dvě (rědko tri) kolony. Lěva kolona oprěděljenoj bukvy sodrživaje tuže samu bukvu, prava sodrživaje varianty. Napriklad: lěva kolona imaje bukvu г, prava bukvy ґ, ѓ i tako dalje. Někoje bukvy sut podane kako varianty, ačekoli ne sut bezporědno osnovane na bukvě v lěvoj koloně; napriklad: ђ (v latinici: đ) nahodi se koloně s variantami bukvy д.
Ačekoli někoje slovjanske alfabety takože vključajut dvuznaky (napr. дж, нь, аъ, гӀ), take kombinacije bukv ne sut vključene v tabelah niže.
Slovjanske jezyky
Druge indoevropejske jezyky
Uralske jezyky
Turkijske jezyky
Mongolske jezyky
Tungusske jezyky
| А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | dr. | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Evenkijsky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | Ӈ | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | ||||||||||||||||
| alt. | Ҥ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Evensky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | Ӈ | О | Ө Ӫ | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |||||||||||||||
| hist. | Г̱ Ҕ | Ә | Ҥ Ҥ̱ Н’ | Ү | Һ | Ѣ Ꙗ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Negidalsky | suč. | А | Б | В | Г | Ғ | Д | Е | Ё | Ж | З | Ӡ | И | Й | К | Л | М | Н | Ӈ Њ | О | Ө | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |||||||||||||
| Oročsky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | К' | Л | М | Н | Ӈ | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |||||||||||||||
| Udegejsky | leningr. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ӡ | И | Й | К | Л | М | Н | Ӈ | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Э | Ю | Я | ’ | |||||||||||||||||||||
| habar. | А | ’А А̄ А̂ | Б | В | Г | Ғ | Д | Ӡ | И | Ӣ И̂ Й | К | Л | М | Н | Њ Ӈ | О | 'О О̄ О̂ | П | Р | С | Т | У | Ӯ У̂ | Ф | Х | Ч | Ь | Э | 'Э Э̄ Э̂ | ||||||||||||||||||||||
| Nanajsky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ӡ | И | Й | К | Л | М | Н | Ӈ | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |||||||||||||||||
| hist. | Ԫ д̅ж̅ | Ә | Ӡ Ǯ | І | к̅г̅ к̅х̅ | Ҥ н̅г̅ | Ө | [8] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oroksky | var. 2008 | А | А̄ | Б | В | Г | Ғ | Д | Е | Е̄ | Ӡ Ǯ | И | Ӣ | Ј | К | Л | М | Н | Ԩ Ӈ | О | О̄ Ө Ө̄ | П | Р | С | Т | У | Ӯ | Ф | Х | Ч | Э | Э̄ | Ю | Я | |||||||||||||||||
| var. 2004 | Ӷ | Ǯ | Қ | Н' Ң | С' | Ҳ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sibinsky | hist. | А | Б | В | Г | Ғ | Д | Е | Ё | Ж | Җ | З | И | Й | К | Қ | Л | М | Н | Ң | О | Ө | П | Р | С | Т | У | Ү | Ф | Х | Ҳ | Ц | Ч | Ш | Ы | Ь | Я | ||||||||||||||
| Ulčsky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Д’ | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | Н’ Ӈ | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |||||||||||||||
Afroazijatske jezyky
| А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Assirijsky novoaramejsky | hist. | А | Б | В | Г | D | Е | Ә | Ж | З | И | Ј | К | Ԛ | L | М | Н | О | П | Р | С | Т | t | У | Х | Һ | Ч | Ш | Ы | |||||||||||||
Sěverozapadnokavkazske jezyky
| А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | dr. | ||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Abazinsky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | Ӏ | |||||||||||||||||||||||||
| Abhazsky | suč. | А | Б | В | Г | Ӷ | Д | Е | Ә | Ж | З | Ӡ | И | К | Қ Ҟ | Л | М | Н | О | Ҩ | П | Ԥ | Р | С | Т | Ҭ | У | Ф | Х | Ҳ | Ц | Ҵ | Ч | Ҷ | Џ | Ш | Ы | Ь | Ҽ Ҿ | |||||||||||||||||||||
| hist. | Г̆ Г̓ Г̧ Ҕ Ҕ̆ | Ꚁ Д̓ Ꚉ | Ӂ | Ꚅ Ꚅ̆ Ӡ Ꚃ | І | Ј | К̆ К̓ К̧ Ӄ Ӄ̆ Ԛ Ԛ̆ | П П̓ П̧ Ҧ | С̧ | Ҭ Т̧ Т̓ Ꚋ Ꚍ Ꚍ̆ | Х̆ Х̍ | Һ Ꚕ | Ц́ Ц̓ Ꚏ Ꚏ̆ Ҵ | Ч̓ Ꚓ Ꚇ Ꚇ̆ | Џ Џ̆ | Ш̆ | Щ | Щ̆ Ꚗ Ꚗ̆ | Ѵ Ҽ Ҽ̆ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Adygejsky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | ӏ | |||||||||||||||||||||||||
| Kabardino-čerkessky | suč. | А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | ӏ | |||||||||||||||||||||||||
| hist. | Ӓ А̄ Ӑ ’А | Г̇ Г̀ Ҕ Г̧ Гꙻ | Ӗ | Ж̑ | З̑ Ҙ Ӡ | І І̄ | Ј | К’ К̑ К̈ К̇ К̀ К̓ Ӄ | Л̑ Л̇ | Н̧ | О̆ Ҩ | П’ П̑ П̓ | Ҫ Ҫ̓ | Т’ Т̑ Т̓ | ’У Ў Ӯ | Ф’ Ф̑ Ф̓ | Х̑ Х̇ Х̀ Х̔ | Һ Ꚕ | Ц’ Ц̓ | Ч̑ | Џ | Ш̑ | Щ’ | Ѣ Ѵ ’ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ubyhsky | prědl. | А | Б | В | Г | Ѓ Ғ Ҕ | Д | Е | Ә | Ж | Ӝ | З | Ӟ Ѕ | И | Й | Ј | К | Қ | Л | Ԯ | М | Н | О | Ө Ҩ | П | Р | С | Ҫ | Т | У | Ү | Ф | Х | Ҳ | Һ | Ц | Ҵ | Ч | Ҹ | Џ | Ш | Ъ | Ы | Ь | Я | ӏ Ҽ | ||||||||||||||
Sěverovozhodnokavkazske jezyky
Kartvelske jezyky
| А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | dr. | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Megrelsky | hist. | А | Б | В | Г | Ҕ | Д | Е | Ж | З | Ӡ | І | К | Ӄ Ҡ | Л | М | Н | О | П | Ҧ | Р | С | Т | Ꚋ | У | Ꙋ | Х | Һ | Ц | Ҵ | Ч | Ꚓ | Џ | Ш | Ѵ | |||||||||||||
| Svansky | hist. | А | Б | В | Г | Ҕ | Д | Ђ | Е | Ж | З | Ӡ | І | К | Ӄ Ԛ | Л | М | Н | О | П | Ҧ | Р | С | Т | Ꚋ | У | Х | Х́ | Һ | Ц | Ч | Ш | Ѵ | |||||||||||||||
Paleoazijatske jezyky
Iztočniky i referencije
- ↑ Baptie, Gavin. Issues in Rusyn language standardisation (PDF) (na anglijskom). University of Glasgow. str. 127.
- ↑ "Карпаторусинська азбука". Rueportal.eu (na rusinskom). Data dostupa: 20 oktobra 2025.
- ↑ Сохибназарбекова, Р.М.; Обртелова, Я. (2020). "К проблеме фиксации материалов ваханского языка в Таджикистане". Иранское языкознание 2020. Труды международной научной конференции. Чтения памяти Б.Б. Лашкарбекова к 70-летию со дня рождения (PDF) (na russkom). Москва: Институт языкознания РАН. str. 323.
- ↑ Takože: Ꙗ Ѣ Ѡ Ѧ Ѫ Ѯ Ѱ Ѳ Ѵ Ꙟ
- ↑ Ившин, Леонид Михайлович (2010). Становление и развитие удмуртской графики и орфографии в XVIII - первой половине XIX века (na russkom). Екатеринбург-Ижевск: Уральское отделение Российской академии наук.
- ↑ Takože: latinska bukva Þ i kirilične bukvy Б̀ В̀ Г̀ Ҕ̀ Д̀ Ж̀ З̀ К̀ Л̀ М̀ Н̀ П̀ Р̀ С̀ Т̀ Х̀ Ш̀ .
- ↑ {{Wp/isv/Cite book | url = http://www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20141227234739/www.unesco.kz/qypchaq/Docs/Urum-D00.pdf | [[archive-date = 2014-12-27 | first = Олександр | last = Гаркавець | title = Урумський словник | place = Алма-Ата | publisher = Баур | year = 2000 | isbn = 5-7667-3229-5 | pages = 10 | language = uk}}
- ↑ Takože: latinske bukvy W H L Ł Č Ŋ
- ↑ http://lingvarium.org/maisak/publ/Maisak-2008-Udialphabet.pdf
- ↑ http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/primer-prayerbook.pdf
- ↑ http://www.asna.ca/alaska/alutiiq/alutiiq-primer.pdf
- ↑ https://cdn.prod.website-files.com/633cf7c30b7be51c4e4b22b1/636baa20d0fed94d0d2890cb_Pascha%20Gospel%20Reading.pdf p. 30