Wp/isv/Rob Jetten
| Rodil se | Rob Arnoldus Adrianus (Rob) Jetten 25 marca 1987 g. |
|---|---|
| Obrazovanje | Universitet NijmegenaНејмегена |
| Početok termina | 23 fevruara 2026 g. |
| Prědhodnik | Dick SchoofДик Схоф |
| Politična partija | Demokrati 66 (D66) |
| Partner | Nicolás KeenanНиколас Кинан |
| Podpis | |
 | |
Rob Arnoldus Adrianus (Rob) JettenРоб Јеттен (nid.: Rob Arnoldus Adrianus (Rob) Jetten) (ur. VeghelВехел, 25 marca 1987 g.) jest niderlandsky politik. Od 23 fevruara 2026 g. on jest premier-ministr Niderlandov. Raněje byl ministr klimata i energije (2022–2024) i vice-premier-ministr (2024) v četvrtoj vladě Marka Rutte. Od avgusta 2023 g. on jest vodž centrično-liberalnoj partije Demokrati 66 (D66).
Jetten jest najmladši premier-ministr, a takože prvy otvorjeny homoseksualist, v historiji Niderlandov.
Žitje
[edit | edit source]Rob Jetten narodil se v rimsko-katoličskoj rodině v gradu VeghelВехел i dorastal v gradu Uden, oba v provinciji Sěverny Brabant. Poslě osnovnoj i srědnjej školy on studioval državno upravjenje v Universitetu NijmegenНејмегенa v lětah 2005–2011. Poslědovateljno rabotal stažistom, a potom konsultantom i menedžerom v želězničnoj korporaciji ProRail v lětah 2011–2017.[1]
Jegova politična dějateljnost načela se podčas studentskyh lět, najprvo kako surabotnik frakcije D66 v vrhnjej izbě niderlandskogo parlamenta (Eerste Kamer), a potom kako prědsědatelj Mladyh demokratov, mladežnoj organizacije D66, v lětah 2008–2009. V 2010 g. byl izbrany členom gradskogo sověta Nejmegena, čim ostal do 2017 g.
V parlamentarnyh izborah v marcu 2017 g. Jetten byl izbrany členom dolnoj izby (Tweede Kamer), kde stal rěčnik D66 za klimat, energiju, gaz, želěznicu, demokratično obnovjenje i ekonomične děla. Uže 9 oktobra 2018 on stal prědsědatelj frakcije D66 vslěd ustupjenja Aleksandra Pehtolda, čto v praktikě značilo, že Jetten neformalno i stal začasny vodž partije – najmladši v jej historiji, ibo mu bylo toliko 31 lět.[2]
Na početku on ne byl uspěšny v svojej novoj rolji: on byl često kritikovany za priučene, šablonne odgovory na vse pytanja, čto bystro dalo mu prězvišče «Robot Jetten».[3][4] Prěd izborami 2021 g. Jetten ne kandidoval se na vodža partije; tutu rolju prějela v 2020 g. Sigrid Kaag, a pod jejnym vodžstvom D66 dobyl 15% glasov i 24 deputatov v dolnoj izbě. V četvrtoj vladě Marka Rutte, inavgurovanoj 10 januara 2022 g., Jetten stal ministr bez portfelja za klimat i energiju.
V 2023 g. Sigrid Kaag ustupila kako vodž partije iz pričiny nenavisti, intimidacije i grozb napravjenyh v jejnu sěmju.[5] Tutokratno Jetten stal jejin naslědnik. Jednakože pod jegovym vodžstvom partija D66 v parlamentarnyh izborah 2023 g. potrpěla bolěsnu poražku, po čem Jetten vrnul se v parlament. Jednočasno ostal ministr, a 8 januara 2024 g. takože naslědil Kaag kako vice-premier-ministr, kogda ona cělkovito izstupila iz politiky. Poslě inavguracije vlady Dicka SchoofaДика Схофа v juliju togože goda, Jetten prodolžal aktivnost kako člen parlementa i prědsědatelj frakcije.
28 junija 2025 členi D66 ponovno izbrali Jettena vodžem partije. Poslě intesivnoj i optimističnoj kampanije ona dobyla ok. 17% vsih glasov i 26 deputatov v parlamentarnyh izborah 29 oktobra 2025 g. – največšu pobědu v historiji partije, ktora tym rezultatom takože stala največša partija v dolnoj izbě.[6] Slědovateljno Jetten byl najpravdopodnějši kandidat za tvorjenje novoj vlady.[7] V dnju 23 fevruara 2026 centrično-pravičarska vlada Jettena byla inavgurovana; kromě D66 ona sostoji iz liberalnoj partije VVD i hristijansko-demokratičnoj partije CDA.[8]
Publikacije
[edit | edit source]- Jetten, Rob (2025). Hoe het wél kan. Alleen echte doorbraken brengen Nederland vooruit (na niderlandskom). ISBN 9789044660791. 93 str.
Iztočniky
[edit | edit source]- ↑ "Drs. R.A.A. (Rob) Jetten". Parlement.com (na niderlandskom). Data dostupa: 31 januara 2025.
- ↑ "Rob Jetten nieuwe fractievoorzitter D66". NOS.nl (na niderlandskom). 9 oktobra 2018.
- ↑ Kockelmans, Fons (10 julija 2025). "De bliksemcarrière van Robot Jetten". reportersonline.nl (na niderlandskom). Data dostupa: 31 januara 2026.
- ↑ Holwerda-Mieras, Natalie (16 oktobra 2018). "Waarom D66'er Rob Jetten zoveel weerstand oproept". Adformatie (na niderlandskom). Bylo arhivovano iz iztočnika 12 oktobra 2025.
- ↑ Oosterkamp, Steve (13 julija 2023). "Bedreigde Sigrid Kaag stapt uit de politiek: het slachtoffer van vrouwenhaat?". EO.nl (na niderlandskom).
- ↑ "Kiesraad bevestigt: D66 is verkiezingswinnaar en krijgt net als PVV 26 zetels". nu.nl (na niderlandskom). 7 novembra 2025.
- ↑ Boztas, Senay (30 oktobra 2025). "Rob Jetten: anti-Wilders, 'Yes we can' candidate poised to be next Dutch PM". The Guardian (na anglijskom). Data dostupa: 31 januara 2026.
- ↑ "Kabinet-Jetten officieel beëdigd en kan aan de slag". NOS.nl (na niderlandskom). 23 februara 2026.
