Wp/isv/Novy socialny kontrakt
Politična partija v Niderlandah | |
|---|---|
| Ideologija | hristijanska demokracija |
| Vodž | Eddy van Hijum |
| Prědsědatelj | Reinout van Malenstein |
| Založenje | 19 avgusta 2023 g. |
| Odščepjena od | CDA |
| Členstvo | |
| Členi v Izbě deputatov | 0 / 150 |
| Členi v Senatu | 0 / 75 |
| Členi v Evroparlamentu | 1 / 31 |
| Medžunarodna organizacija | Evropejska narodna partija |
| Kolory partije | modry, žolty |
| Služebny vebsajt | partijnieuwsociaalcontract.nl |
Novy socialny kontrakt (nid.: Nieuw Sociaal Contract, NSC) jest centropravičarska politična partija v Niderlandah, založena 19 avgusta 2023 g. kako odščepjenje od hristijansko-demokratičnogo CDA.
Historija
[edit | edit source]Založitelj partije byl ekonomist Pieter Omtzigt, ktory od 2006 g. byl deputat CDA v dolnoj izbě niderlandskogo parlamenta. Omtzigt stal jednym iz najpopularnějših politikov v Niderlandah iz pričiny jegovoj rolje pri objavjenju skandala v svezi s nepravym prěslědovanjem sěmej, ktore vlada obvinila za izmamu s dodatkami za dětij. Toj skandal konečno dovedl k upadu tretjej vlady Marka Rutte, a takože k prědčasnym parlamentarnym izboram. Pomimo jegovoj popularnosti, odnošenja Omtzigta s svojeju partijeju byli vse napetějše, a v 2021 odšel iz njej, prodolžajuči svoju dějateljnost kako nezavisny deputat.
Lětom 2023 g. izgledalo na to, že hipotetična vlastna partija Omtzigta može stati največša partija pri nadhodečih izborah v novembru; suglasno anketam ona daže mogla by dobyti 46 (iz 150) deputatov, a mnogi niderlandci htěli Omtzigta na premier-ministra. Prvo Omtzigt dolgo kolěbal se, založiti li taku partiju, i cěly čas sumněval, hoče li on stati premier-minister ili ne. Ale nakonec v avgustu 2023 g. objavil svoje rěšenje, že zaisto stvori partiju. Nazva jegovoj partije, «Novy socialny kontrakt», izvodi se od eponimičnoj Omtzigtovoj knigy, ktoru publikoval v 2021 g. Glavne elementy v prvoj partijnoj programě byli: pristojno upravjenje, dostup za vsih gradžanov do osnovnyh potrěb kako zdravoohranjenje, obrazovanje i žilišča.
Uspěh NSC v izborah byl menši neželi to bylo očekyvano, glavno iz pričiny prěhoda mnogyh izbirateljev do antisistemnoj partije PVV Geerta Wildersa. Jednakože NSC dobyl 12,88% glasov i 20 deputatov v dolnoj izbě parlamenta. 2 julija 2024 g. NSC neohotno vstupila v koaliciju s krajno pravičarskoj PVV, liberalnoj VVD i agrarno-konservativnom BBB; premier-ministerom stal bezpartijny činovnik Dick Schoof.
Jednakože vnutrišnje odnošenja vo vladě od početka byli napete, a elektorat NSC byl mnogo nezadovoljen iz suraboty s krajnoju praviceju. Partija bystro tratila podpor srěd naseljenja, a v aprilju 2025 g. sam Omtzigt odstupil kako vodž partije i objavil, že odhodi iz politiky, čto ju ješče bolje oslabilo. Ačekoli PVV uže v juniju odrěkla se od koalicije, surabota s ostalymi partijami takože byla neuspěšna, a 22 avgusta NSC takože odšel iz vlady. Parlamentarne izbory 29 oktobra 2025 g. skončili se poražkoju za NSC, ktory dobyl samo 0,37% glasov, vslěd čego utratila vsih svojih deputatov v dolnoj izbě. V januari 2026 g. byvši vice-premier Eddy van Hijum odstupil kako vodž partije, a od togo momenta NSC ne imaje lidera.
Spisok vodžev partije
[edit | edit source]| Lider partije | od / do | ||
|---|---|---|---|
| Pieter Omtzigt (1974– ) |
20 avgusta 2023 – 18 aprilja 2025 | ||
| Nicolien van Vroonhoven (1971– ) |
19 aprilja 2025 – 1 septembra 2025 | ||
| Eddy van Hijum (1972– ) |
2 septembra 2025 – 24 januara 2026 | ||