Wp/isv/Molodcovsky alfabet

Molodcovsky alfabet (v komi-permjačskom) s dodanjem bukv ф, х, ц

Gazeta Бӧрлеԇыԍ «Lěsny rabotnik» nr. 2735 (1 januara 1932 g.) na komi-zyrjanskom pisanom molodcovskym alfabetom

Molodcovsky alfabet (zyr.: Молодцов анбур) jest variant kiriličnogo alfabeta, prisposobjeny za komi-zyrjansky jezyk i sostavjeny v lětah 1917–1918 komijskym jezykoznavcem Vasilijem Molodcovom. Tutoj alfabet byl oficialno vvedeny v 1918 g. kako pismo komi-zyrjanskogo i komi-permjačskogo jezykov, ale iz tehničnyh pričin pečatanje publikacij v njim načelo se toliko několiko lět pozdněje. V lětah 1930–32, v ramkah latinizacije, alfabet Molodcova byl zaměnjeny latinskym alfabetom (ktory, mimohodom, byl skoro cělkovita transliteracija molodcovskogo alfabeta), ale vslěd izměn v politikě v 1936 g. byl vvedeny ponovno. Nakonec v 1938 g. zaměsto molodcovskogo alfabeta byl vvedeny novy kiriličny alfabet, shodnějši russkomu.

Molodcovsky alfabet sostoji iz 33 bukv. V protivnosti k russkoj azbukě, v ktoroj tvrdost ili mekkost suglasky zavisi od slědujučej samoglasky ili mekkogo znaka, molodcovsky alfabet byl strogo fonemičny: jedna bukva vsegda prědstavjaje jednu glasku, a jedna glaska odpovědaje jednoj bukvě. Za glasky odsutne v russkom Molodcov vvedl nove bukvy. Razliky s russkoju azbukoju, a takože s sučasnym komijskym alfabetom, sut slědujuče:

• Afrikaty harakterizujut se nižnjeju črtkoju: Җ [d͡ʒ], Ԇ [d͡ʑ], Щ [t͡ʃ] (iz tutoj pričiny bukva щ imaje sovsim ino značenje neželi v russkom)
• Mekke suglasky imajut «hvost»: Ԃ [ɟ], Ԅ [ʑ], Ԉ [ʎ], Ԋ [ɲ], Ԍ [ɕ], Ԏ [c].
• Zaměsto russkogo И, molodcovsky alfabet imaje samo (ukrajinsko) І.
• Zaměsto russkogo Д, Molodcov koristal novu buvku Ԁ.
• Zaměsto russkogo Й, Molodcov koristal bukvu Ј iz srbskoj azbuky.
• Bukva Ӧ označaje zvuk odsutny v russkom: [ɘ].
• Bukvy Ф, Х i Ц sut odsutne, ale mogut byti koristane v slovah pozajetyh iz russkogo.

Iz bukv izmysljenyh Molodcovom, samo җ koristaje se ješče v někojih jezykah (m.dr. v tatarskom i kalmykskom). Bukvy Ԁ, Ԃ, ԇ, Ԅ, Ԉ, Ԋ, Ԍ i Ԏ uže ne koristajut se v nijednom jezyku.

Bukvy

Nr.	Molodcovsky alfabet	Sučasna ortografija	Transliteracija	MFA
1	А а	А а	A a	[ɑ]
2	Б б	Б б	B b	[b]
3	В в	В в	V v	[v]
4	Г г	Г г	G g	[ɡ]
5	Ԁ ԁ	Д д	D d	[d]
6	Ԃ ԃ	Д д (prěd ь, е, ё, и, ю, я)	Ď ď, D́ d́	[ɟ]
7	Е е	Э э (Е е)	E e	[e]
8	Ж ж	Ж ж	Ž ž	[ʒ]
9	Җ җ	Дж дж	Dž dž	[d͡ʒ]
10	З з	З з	Z z	[z]
11	Ԅ ԅ	З з (prěd ь, е, ё, и, ю, я)	Ź ź	[ʑ]
12	Ԇ ԇ	Дз дз	Dź dź, Đ đ	[d͡ʑ]
13	І і	І і, И и	I i	[i]
14	Ј ј	Й й (е, ё, ю, я)	J j	[j]
15	К к	К к	K k	[k]
16	Л л	Л л	L l	[ɫ]
17	Ԉ ԉ	Л л (prěd ь, е, ё, и, ю, я)	Ľ ľ, Ĺ ĺ, Lj lj	[ʎ]
18	М м	М м	M m	[m]
19	Н н	Н н	N n	[n]
20	Ԋ ԋ	Н н (prěd ь, е, ё, и, ю, я)	Ń ń, Nj nj	[ɲ]
21	О о	О о	O o	[o]
22	Ӧ ӧ	Ö ö	Ȯ ȯ	[ɘ]
23	П п	П п	P p	[p]
24	Р р	Р р	R r	[r]
25	С с	С с	S s	[s]
26	Ԍ ԍ	С с (prěd ь, е, ё, и, ю, я)	Ś ś	[ɕ]
27	Т т	Т т	T t	[t]
28	Ԏ ԏ	Т т (prěd ь, е, ё, и, ю, я)	Ť ť, T́ t́	[c]
29	У у	У у	U u	[u]
30	Ч ч	Ч ч	Ć ć	[t͡ɕ]
31	Ш ш	Ш ш	Š š	[ʃ]
32	Щ щ	Тш тш	Č č	[t͡ʃ]
33	Ы ы	Ы ы	Y y	[ɨ]