Wp/isv/Klada

V biologiji klada (od starogrečskogo κλάδος (kládos) medž. 'větva') , takože imenujema kako monofiletična grupa ili prirodna grupa^[1], jest grupa organizmov, koja sostoji iz občego prědka i vsih jegovyh potomkov^[2]. Klady sut fundamentalne jedinice kladistiky — modernogo podhoda do taksonomije, prijetogo v večinstvu biologičnyh oblastij.

Občim prědkom može byti individ, populacija ili vid (izumrěly ili živy). Klady sut vložene jedna v drugu, ibo každa větva jest podrazděljena na menše větvy. Tute podrazděljenja odražajut evolucijnu historiju, ibo populacije razhodili se i razvivali se nezavisno jedna od drugoj. Klady imenujut se monofiletičnymi (od starogrečskogo μόνος (mónos) čto znači 'jediny' i φῦλον (phŷlon), čto znači pleme ili rasa) grupami.

Za poslědnje několiko desetilětij, kladističny podhod revolucionizoval biologičnu sistematiku i odkryl udiviteljne evolucijne svezi medžu organizmami^[3]. Taksonomisti vse čestěje probujut izběgati imenovanja taksonam, ktore ne sut kladami, to znači taksony, ktore ne sut monofiletične. Něktore svezi medžu organizmami, izjavjene v ramkah molekularno-biologičnogo napravjenja kladistiky, vključajut to, že griby sut bliže do životin, neželi do rastlin, arheje tutčas myslet se različnymi od bakterij, a mnogoklětočne organizmy, možlivo, pojavili se od arhej^[4].

Terminom klada takože posluživajut se v podobnom smyslu v inyh poljah nauky, pomimo biologije, napriměr v historičnoj lingvistikě.

Spis literatury

↑ Martin, Elizabeth; Hin, Robert (2008). A Dictionary of Biology. Oxford University Press.
↑ Cracraft, Joel; Donoghue, Michael J., eds. (2004). "Introduction". Assembling the Tree of Life. Oxford University Press. p. 1. ISBN 978-0-19-972960-9.
↑ Palmer, Douglas (2009). Evolution: The Story of Life. Berkeley: University of California Press. p. 13.
↑ Pace, Norman R. (18 May 2006). "Time for a change". Nature. 441 (7091): 289. Bibcode:2006Natur.441..289P. doi:10.1038/441289a. ISSN 1476-4687. PMID 16710401. S2CID 4431143.

Vněšnje linky

Tutoj članok imaje prěvod iz članka «Clade» v Vikipediji na anglijskom (spis avtorov; dozvoljenje CC BY-SA 4.0).

[1] Martin, Elizabeth; Hin, Robert (2008). A Dictionary of Biology. Oxford University Press.

[2] Cracraft, Joel; Donoghue, Michael J., eds. (2004). "Introduction". Assembling the Tree of Life. Oxford University Press. p. 1. ISBN 978-0-19-972960-9.

[3] Palmer, Douglas (2009). Evolution: The Story of Life. Berkeley: University of California Press. p. 13.

[4] Pace, Norman R. (18 May 2006). "Time for a change". Nature. 441 (7091): 289. Bibcode:2006Natur.441..289P. doi:10.1038/441289a. ISSN 1476-4687. PMID 16710401. S2CID 4431143.

[1]

[2]

[3]

[4]