Jump to content

Wp/isv/Ill Bethisad

From Wikimedia Incubator
< Wp | isv
Wp > isv > Ill Bethisad
Horugva kraljevstva Kemr, epicentr světa Ill Bethisad i država, kde govorjeny jest jezyk Brithenig, ktorym projekt byl započety.

Ill Bethisad jest projekt alternativnoj historije, započety v 1996 g. novozelandcem Andrew Smith pod nazvoju The Brithenig Project. V protivnosti do večinstva drugyh tvorb v tomže žanru, Ill Bethisad ne jest rabota jednoj osoby, ale v tečenju lět izrastl do postojanno razrabotyvanogo surabotničskogo projekta, imajuči okolo 120 aktivnyh i prigodnyh učestnikov.[1] Projekt imaje enciklopedičny harakter, sodrživajuči obširne opisy historije, kultur, věrozakonov i tehnologij, a takože noviny, karty, horugvy i druge obrazky, video, kratke razkazy i tako dalje. Jednakože osnovnu rolju v njem igrajut umětne jezyky i možno jest kazati, že Ill Bethisad jest kolěbka kategorije tako nazyvajemyh «alternativnyh jezykov». Nazva projekta jest osnovana na latinskom slovu baptizatum, ktoro samo v sobě jest kalka velsskogo slova bydysawd «vsesvět» v jezyku Brithenig.[2]

Harakterističnym svojstvom projekta jest naklonnost do tehnologij, ktore v realnom světu byli neuspěšne ili izšli iz upotrěby, napr. cepeliny, ekranoplany i Teslove generatory.[3] Kompjutery i kosmonavtika istnujut, ale nahodet se ješče v prvopočetnoj fazě. V tutom smyslu Ill Bethisad možno jest pričisliti do retrofuturističnogo žanra steampunk. Kromě togo, on takože sodrživaje satirične elementy.

Jezyky v Ill Bethisad

Umětne jezyky igrajut važnu rolju v Ill Bethisad i v istom smyslu projekt jest město sustrěč za tvorcev tako nazyvajemyh «alternativnyh jezykov» ili daže kolěbka cělogo podžanra. Projekt sodrživaje ponad trideseti jezykov, někoje sut razvite v podrobnostah, druge sut same skice.[4] Jezyk, na ktorom projekt prvopočetno byl osnovany, jest Brithenig, romansky jezyk s silnym keltskym substratom, osnovany na velsskom.[5][6][7] Kromě Brithenig sut ješče dva keltoromanske jezyky, kerno i breathanach. Wenedyk tym samym sposobom kako brithenig jest romansky jezyk osnovany na poljskom,[8][9][10] slvanjek na slovačskom,[11][12] dalmatinsky na izumrělom dalmatinskom i judajca na hebrejskom. Sut i druge fikcijne romanske jezyky v Ill Bethisad, medžu drugymi xliponian, govorjeny v Epiru i pripominajuči albansky, jovian, govorjeny v Alzaciji, i montreiano, govorjeny v Kaliforniji.

Kromě romanskyh jezykov členi projekta stvorili i germanske jezyky, napr. bohemsky (Pémišna), osnovany na češskom,[13] i wessisc, govorjeny na ostrovu Wight; keltske jezyky, napr. arvorec, osnovany na galskom; i slovjanske jezyky, srěd ktoryh nahodet se tri fiktivne sěveroslovjanske jezyky (nassky, skuodijsky i vozgijsky).[14][3]

V Ill Bethisad někoje izumrěle jezyky, kako krymskogotsky i daže toharsky, prěžili do sučasnosti, a menšinstvene jezyky kako dolnosaksonsky imajut velmi prestižnějšu poziciju než v realnom světu.

Točky razhoda

Alternativna historija, takože nazyvajema uhronija, jest kategorija spekulativnoj fikcije naležeča do fantastiky. Harakterizuje se tym, že imaje točku razhoda (ang.: point of divergence, takože: točka razběžnosti, točka bifurkacije), drugymi slovami, moment, kde oprěděljeno sobytje pričinjaje, že historija počinaje razhoditi se s realnoju. Jednakože v Ill Bethisad fantastičny element jest silnějši od naučno-spekulativnogo, v svezi s čim imaje mnogo menših toček razhoda, a jednočasno v slučaju neopisanyh čestij světa prědpokladaje se, že historija minula bolje ili menje paralelno s realnoju historijeju.[15]

Prvopočetnoju i centralnoju točkoju razhoda jest silnějša pozicija Rimskoj imperije na britanskyh ostrovah, kde vulgarna latina razprostranila se podobno, kako napr. v Franciji. Vslěd togo zarodil se brithenig: romansky jezyk s keltskym substratom, silno pripominajuči velssky. Brithenig jest državny jezyk kraljevstva Kemr (Rheon Kemr), ktoro zajedno s Anglijeju i Škotskoju jest čest Sfederanovanyh kraljevstv (ang.: Federated Kingdoms).

Po kratkom času druge osoby takože načeli interesovati se projektom, podavati pomysly, a daže razrabotyvati ine državy, regiony, jezyky, tehnologije i tako dalje:

  • Silnějša pozicija Rimskoj imperije takože razširila se na sěver od Dunaja. Iz toj pričiny na teritorijah Poljsky, Čehije i Slovakije zarodili se slovjano-romanske jezyky: venedsky (wenedyk) zaměsto poljskogo, šležansky (šležan) zaměsto slezskogo i slevansky (slvanjec) zaměsto slovačskogo.
  • Napoleon ne vtrgnul se v Rosiju i ne byl razgromjeny v Bitvě pri Waterloo.[16]
  • Vslěd intervencije Napoleona Weneda, ekvivalent Poljsky, ne byl podvrgnuta podělam, a v rezultatu Rěč pospolita oboh narodov istnuje i v sučasnosti kako neefektivna, haotična država pod nazvoju Republika dvoh koron (RDK).[17] Jejna teritorija sovpadaje bolje ili menje s teritorijami Poljsky, Litvy i Vozhodnoj Prusije v periodu medžu Prvoju i Vtoroju vsesvětskymi vojnami. RDK takože posědaje koloniju v Afrikě: Gambija v realnom světu byla vlastnost kneza, ktory byl vasal Rěči pospolitoj v 17. stolětju.[9] Druga razlika jest v tom, že Wenedi sut katoliki kako Poljaki, ale večinstvo litvinov ješče imajut vlastnu formu rodnověrja podobnu věrě Romuva.
  • V Bohemiji razvil se pod naporom Habsburgskogo dvorjanstva germansky jezyk, Ta Pémišna.[13]
  • V Rosiji boljševiki byli poraženi bělogvardistami, ktori najprvo vratili carsku vladu, a v tečenju 1920-yh i 1930-yh lět ustanovili ultranacionalističny režim pod nazvoju SNOR (Sojuz narodnogo obnovjenja Rosije) – jediny režim v světu Ill Bethisad, ktory pripominaje fašizm. Poslě upadka SNOR-režima Rosija stala krěhka federacija 29 samostojnyh republik.[18]
  • Němcija jest slaba konfederacija mnogyh malyh kraljevstv, knežstv i t.d. Glavna superdržava na evropejskom kontinentu jest Skandinavsko Sodružstvo.
  • Kastilija i Aragon nikogda ne sjedinili se v Španiju.[19]
  • Ne bylo amerikanskoj revolucije. Zaměsto Sjedinjenyh štatov jest Sěvernoamerikanska Liga, sostoječi iz štatov, ktore bezprěryvno sut svezane s někojeju evropejskoju koronoju.
  • Zakupka Luiziany ne iměla město, takto Luiziana vsegda ostala nezavisna, francuzskojezyčna država.
  • Jest veče monarhij, sut različne kondominije, a proces dekolonizacije točil se bolje v duhu partnerstva.[13]

Iztočniky

  1. ↑ "The List". IBWiki. Data dostupa: 22 februara 2026.
  2. ↑ Jan van Steenbergen (2018). "Ill Bethisad". V Jan van Steenbergen; Vojtěch Merunka (red.). Čitateljnik: Antologija tekstov v medžuslovjanskom jezyku (na medžuslovjanskom). Slovanská unie z.s. str. 20–21.
  3. 1 2 Havliš, Jan. "Výlet do Conlangey" (PDF). Interkom (na češskom). No. 2008/3 (243). str. 17–21.
  4. ↑ "IB Languages". IBWiki. Ib.frath.net. 4 julija 2021. Data dostupa: 22 februara 2026.
  5. ↑ Higley, Sarah L. (2000). "Audience, Uglossia, and CONLANG: Inventing Languages on the Internet". M/C: A Journal of Media and Culture (na anglijskom) (3.1).
  6. ↑ Okrent, Arika (2009). In the Land of Invented Languages: Esperanto Rock Stars, Klingon Poets, Loglan Lovers, and the Mad Dreamers Who Tried to Build a Perfect Language (na anglijskom). str. 321.
  7. ↑ Parkvall, Mikael (2008). Limits of Language. Almost Everything You Didn't Know You Didn't Know about Language and Languages (na anglijskom). str. 131.
  8. ↑ Gut, Dorota. "Now@ Mow@ ("Novy jezyk")". Wiedza i Życie (fevruar 2004).
  9. 1 2 Szczerek, Ziemowit (26 septembra 2008). "Świat, gdzie Polska nie jest Polską". Interia.pl (na poljskom). Bylo arhivovano iz iztočnika 19 oktobra 2008.
  10. ↑ Meyer, Anna-Maria (2014). Wiederbelebung einer Utopie: Probleme und Perspektiven slavischer Plansprachen im Zeitalter des Internets (na němečskom). str. 266. ISBN 9783863092337.
  11. ↑ "Slvanjek -- the Slevan language". frathwiki.com.
  12. ↑ "Slvanjek". IBWiki.
  13. 1 2 3 Oliva, Jan (2006). Virtuální vlasnictví (diplomová práce) (na češskom). Hradec Králové. str. 6.
  14. ↑ Berger, Tilman (2004). "Vom Erfinden Slavischer Sprachen". V M. Okuka; U. Schweier (red.). Germano-Slavistische Beiträge. Festschrift für P. Rehder zum 65. Geburtstag (PDF) (na němečskom). München. str. 24–25. Bylo arhivovano iz iztočnika (PDF) 31 oktobra 2013.
  15. ↑ "Ytterbion's Rules of Creation". Bylo arhivovano iz iztočnika 20 maja 2010. Data dostupa: 22 februara 2026.
  16. ↑ Kowalski, Jakub (2 mareca 2007). "Wymyślone języki". Relaz.pl (na poljskom). Bylo arhivovano iz iztočnika 7 oktobra 2011.
  17. ↑ "Republic of the Two Crowns". Steen.free.fr. Data dostupa: 21 dekembra 2013.
  18. ↑ "RUSSIA in Ill Bethisad". Steen.free.fr. Data dostupa: 21 dekembra 2013.
  19. ↑ "History of Castile and Leon". IBWiki. Data dostupa: 21 dekembra 2013.

Vněšnje linky

Retrieved from "https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Wp/isv/Ill_Bethisad&oldid=7021263"