Wp/isv/GUAM

Državy-členy GUAM’a:
Gruzija (od 1997 g.)
Ukrajina (od 1997 g.)
Azerbajdžan (od 1997 g.)
Moldavija (od 1997 g.)
Uzbekistan (1999–2005)

■ GUAM

■ Evropejsky sojuz (ES)

■ Kandidati ili državy povezane s ES

■ Evroazijatsko ekonomično sodružstvo (EaES

■ Kandidati za členstvo EaES

GUAM – Organizacija za demokraciju i ekonomičny razvoj (ukr.: ГУАМ – Організація за демократію та економічний розвиток; gruz.: სუამი – დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანიზაცია; azer.: GUAM – Demokratiya və İqtisadi İnkişaf naminə Təşkilat; rum.: GUAM – Organizația pentru Democrație și Dezvoltare Economică) jest regionalna medžunarodna organizacija, ktore sjedinjaje četyri držav: Gruziju, Ukrajinu, Azerbajdžan i Moldaviju.

Jejin generalny sekretar jest od 2016 g. azerbajdžansky diplomat Altaj Efendijev (azer.: Altay Əfəndiyev).

Historija

Iniciativu za stvorjenje organizacije v regionu prvy raz podjel onogdašnji prezident Gruzije, Edvard Ševardnadze, ktory v 1994 g. podčrkival potrěbu integracije držav iz regiona Centralnoj Azije i Kavkaza s vsesvětskoju ekonomičnoju sistemoju. Surabota medžu četyremi državami, ktore onogda byli členami Sodružstva nezavisnyh držav – Gruzijeju, Azerbajdžanom, Ukrajinoju i Moldavijej – načela se v 1996 g. v Vieně podčas konferencije odnosno Dogovora o konvencionalnyh vooruženyh silah v Evropě.

10 dekembra 1997 g., podčas samita Sověta Evropy v Strasburgu, byl stvorjen konsultacijny forum «GUAM», skračenje iz prvyh bukv nazv držav, ktore go ustanovili.

24 aprilja 1999 g., podčas samita NATO i Sověta evroatlantičnogo partnerstva (EAPC) v Vašingtonu, prisjedinila se v GUAM peta država, Uzbekistan. Vslěd togo nazva organizacije izměnila se na GUUAM. Jednakože Uzbekistan razstal se s njeju 5 maja 2005 g.

22–23 maja 2006 g. prezidenti četyreh držav, ktore naležali k GUAM’u, podpisali oglašenje za ustanovjenje novoj organizacije pod nazvoju «GUAM – Organizacija za demokraciju i ekonomičny razvoj». Jej glavny ofis nahodi se v Kyjevu, a prvy generalny sekretar stal prezident Azerbajdžana, Ilham Alijev (azer.: İlham Əliyev).

Cělje suraboty

• Suglasno oficialnoj deklaraciji, ktora byla prijeta podčas samita, cělj novoj organizacije jest demokratizacija držav-členov, zabezpečenje zaščity prav člověka v regionu i ekonomičny razvoj držav-členov.
• Državy-členy obvezajut se surabotati pri razrěšenju konfliktov v regionu, da by zabezpečili stabilizaciju i bezpečnost na teritoriji GUAM’a.
• Imaje byti ustanovjena zona svobodnogo trgovanja medžu državami-členami i zabezpečenje energetičnoj bezpečnosti.
• V oblasti vněšnjej politiky bylo oglašeno prodolženje dějanij v směru evropejskoj integracije posrědstvom utrvdženja odnošenij s Evropejskym sojuzom, Sjedinjenynmi štatami, NATO i drugymi medžunarodnymi organizacijami.

Vněšnje linky

GUAM – oficialny vebsajt

• Tutoj članok imaje prěvod iz članka «GUAM» v Vikipediji na poljskom (spis avtorov; dozvoljenje CC BY-SA 4.0).