Jump to content

Wp/isv/Ӷ

From Wikimedia Incubator
< Wp | isv
Wp > isv > Ӷ

Ӷ, ӷ (ge s nižnjeju črtkoju, v Unikodu: ghe with descender) jest bukva razširjenoj kirilice, upotrěbjajema v abhazskom alfabetu i v alfabetah někojih jezykov narodov rosijskogo sěvera.

Abhazsky

V rukopisnoj monografiji Pjotra Uslara o abhazskom jezyku iz 1862 g. nahodi se bukva, ktoru izgledaje menje-bolje kako ӷ ili г̧, ale v pečatnyh izdanjah od 1892 g. iměla izgled ҕ.[1][2] Pri reformě 1996 g. ҕ bylo zaměnjeno na ӷ v ramkah harmonizacije s alfabetami drugyh jezykov, a takože s bukvami ҭ i қ.[3] Tuta bukva označaje v abhazskom zvučny uvularny frikativ [ʁ] ili zvučny velarny frikativ [ɣ]. Abhazsky alfabet takože vključaje dvuznaky ӷь i ӷә za označenje palatalizovany i labializovany ekivalenty.[4]

Jezyky sěvera

  • V alfabetah raznyh dialektov južnoselkupskogo jezyka, stvorjenyh na koncu 20. stolětja, ӷ označaje zvučny uvularny eksplosiv ili frikativ [ɢ ~ ʁ].[5][6]
  • V jukagirskom jezyku ӷ poněkogda priměnjaje se kako alternativa za buvku ҕ, ktora označaje zvučny velarny frikativ [ɣ].[7]
  • Od 1980 g. ketsky jezyk imaje kiriličny alfabet, v ktorom bukva ӷ označaje zvučny uvularny eksplosiv ili frikativ [ɢ ~ ʁ].[8]
  • V alfabetu sahalinskogo dialekta nivhskogo jezyka, stvorjenom v 1979 g., ӷ označaje zvučny uvularny eksplosiv [ɢ]. V nivhskom alfabetu takože nahodi se prěčrknuty variant Ӻ ӻ, označajuči zvučny uvularny frikativ [ʁ].[9][10]

V někojih iz sěvernyh jezykov (ketsky, nivhsky, čaplinsky, aleutsky) često upotrěbjajut se varianty s hakom (, ) ili ogonom (Г̡, г̡), ktore možno jest uznati za varianty bukvy ӷ.[14]

Tadžiksky

Ӷ nahodilo se v kiriličnom alfabetu za tadžiksky jezyk, ktory 18 junija 1939 g. byl publikovany v gazetě «Коммунист Таджикистана». Jednakože v 1940 g. Vrhovny sovět Tadžikskoj SSR utvrdil alfabet, v ktorom ona byla zaměnjena na Ғ ғ. Ona označala zvuk [ʁ].

Kodovanje

Bukva Ӷ ӷ byla dodana v versiju 4.1 Unikoda v marcu 2005 g.[15] V varianty s hakom ili ogonom ne sut vključene v Unikodu.

Kodovanje Ӷ ӷ
Nazva v Unikodu CYRILLIC CAPITAL LETTER GHE WITH DESCENDER CYRILLIC SMALL LETTER GHE WITH DESCENDER
Unikodšestnadseterična sistema U+04F6 U+04F7
deseterična sistema 1270 1271
HTMLšestnadseterična sistema &#x4f6; &#x4f7;
deseterična sistema &#1270; &#1271;

Iztočnik

  1. Гулиа, Д.И.; Мачавариани, К.Д. (1892). Абхазская азбука. Главнѣйшія молитвы и заповѣди на абхазскомъ и церковно-славянскомъ языкахъ (PDF). Тифлисъ. str. 13.
  2. Бгажба, Х.С. (1967). Из истории письменности в Абхазии (na russkom). Тбилиси: Мецниереба. str. 66.
  3. "Proposal to encode two Cyrillic characters for Abkhaz" (PDF) (na anglijskom). 10 maja 2008. Bylo arhivovano iz iztočnika (PDF) 19 januara 2021. Data dostupa: 3 dekembra 2025.
  4. Ager, Simon. "Abkhaz (аҧсуа бызшәа)". Omniglot.com (na anglijskom). Data dostupa: 16 dekembra 2025.
  5. Алатало, Ярмо (1998). "Набросок по орфографии кетского диалекта селькупского языка". Вестник Томского государственного педагогического университета 6 (na russkom): 50–52. ISSN 1609-624X.
  6. Алатало, Ярмо (1998). Сӱ̄ссыӷӯй э̄җипсан Ӄэ̄тӄый ӄӯланни. Максимкин Яр — Хельсинки: Национальный клуб Максиморочка. str. 6. ISBN 952-91-0555-X.
  7. Ager, Simon. "Southern Yukaghir (Одул)". Omniglot.com (na anglijskom). Data dostupa: 17 dekembra 2025.
  8. Ager, Simon. "Ket (Остыганна ӄа' / Ostyganna qa')". Omniglot.com (na anglijskom). Data dostupa: 19 dekembra 2025.
  9. Ager, Simon. "Nivkh (Нивхгу диф)". Omniglot.com (na anglijskom). Data dostupa: 19 dekembra 2025.
  10. Санги, В.М. (2011). "Ниғвгун букварь". Филиал изд-ва "Просвещение". Санкт-Петербург. ISBN 978-5-09-025597-4.
  11. "Орокский алфавит". Data dostupa: 20 dekembra 2025.
  12. Ager, Simon. "Central Siberian Yupik (Юпик)". Omniglot.com (na anglijskom). Data dostupa: 20 dekembra 2025.
  13. Ager, Simon. "Aleut (Unangam Tunuu / Уна́ӈам тунуу́)". Omniglot.com (na anglijskom). Data dostupa: 20 dekembra 2025.
  14. Berdnikov, A.; Lapko, O.; Kolodin, M.; Janishevsky, A.; Burykin, A. (1998). "Alphabets Necessary for Various Cyrillic Writing Systems (Towards X2 and T2 Encodings)". Cahiers GUTenberg, no. 28-29 (na anglijskom): 36.
  15. "The Unicode Standard, Version 4.1: Cyrillic, Range: 0400–04FF" (PDF). Unicode.org (na anglijskom). str. 458, 462.
В Varianty kiriličnoj bukvy Г Д

Г г · Ѓ ѓ · Г̀ г̀ · Г̌ г̌ · Г̆ г̆ · Г̄ г̄ · Г̈ г̈ · Г̇ г̇ · Г̊ г̊ · Г̑ г̑ · Г̓ г̓ · Г’ г’ · Гꙻ   гꙻ   · Г̧ г̧ · Г̣ г̣ · Г̱ г̱ · Ґ ґ · Ӷ ӷ · Ӷ̇ ӷ̇ · Ӷ̊ ӷ̊ · · Ӻ ӻ · Ҕ ҕ · Ҕ̀ ҕ̀ · Ҕ̆ ҕ̆ · Ғ ғ · Ғ̌ ғ̌ · Ғ̊ ғ̊ · ·
Γ γ · Ɣ̌ ɣ̌ · G g · Ƣ ƣ · Ꙣ ꙣ · Ꙥ ꙥ · Ꙧ ꙧ · Ҥ ҥ ·