Wp/inh/ГIалгIайче

From Wikimedia Incubator
Wp > inh > ГIалгIайче
< Wp‎ | inh(Redirected from Wp/inh/ГӀалгӀайче)
Jump to: navigation, search
Relief Map of Ingushetia.jpg

ГIалгIайче e ГIалгIай Мохк e ГIалгІай Паччахьалкхе е ГIалгІай Республика (эрс: Ингушетия, Республика Ингушетия, ингал: Ingushetia, Republic of Ingushetia) — республика я Эрсий Федерацен лоаттам чу, иштта Даькъастен федеральни гуон лоаттам чу йоагIаш я.

ГӀалгӀай Республика керттера пхье Магас я. Паччахьалкхен мотт — гIалгIай, эрсий ба.

ГIалгIай мехка гIай (доазув) малхбузехьеи гIинбухьеи ГIинбухера ХIиричеци, ГIаьбартe-Малкхарий мeхкаци да, малхбоалехье — Нохчий мeхкаца да, зIилбухье ГIалгIайчен гIай Гуржий мeхкаца да, из цхьатара хул Эрсечена паччахьалкхен гIайца.

Мехка йIоахал гIинбухера зIилбухега 144 км я, малхбузера малхбоалега — 72 км.

ГIалгIай Республика кхеллай 4 Этинга бетт 1992 ш.

ГIалгIайче — арех эггара зIамагIа йола регион я Эрсий Федераце чу, федеральни пхьеш ца лоархIаш хилча.

ЦIи[edit]

Мехка цIи хьаяннай къама цIех — «гIалгIай» яхача дешахи «че» яхача суффиксахи. Цхьанна цар маIан оттаду — «ГIалгIай баха лаьтта». «ГIалгIай» ях дош геттара къаьна да. Iилманхоша цу деший маIан тохкаш тайп-тайпара версеш йоалаю. Царех цаI я «гIалгIай» ях деши «Даьли нах» е «Даьли къам» ях маIан гойташ яр.

Географи[edit]

ГІалгІай лоамаш

ГІалгІайчен лаьтта шин даькъах декъалу: лоамеи ареи. Мехка гІолла дуодаш массехк хиш да: Тирк, Iарамхи, Эса, Шолж, ГIалми.

Истори[edit]

ГIалгIайчен лаьтта 1944 шера хьалха гIалгIай шoaй мeхках баккхалех

Мутт-хьал бетт 1770 шера ГIалгIайче ший лоIамца барт баь Эрсий Паччахьалкхена лоаттам чуялар.

4 Этинга 1992 шера Эрсий Федерацена лоаттам чу хьакхеллар ГIалгIай Республика.

Административни-лаьттан декъар[edit]

Шахьараш[edit]

No Шахьар цIи Баха нах Бустам (км²)
1 Лоаман шахьар 2.743 628
2 МагIалбика шахьар 67.685 670
3 Наьсарен шахьар 92.575 700
4 Шолжа шахьар 130.939 1 513

Йиъ шахьараш тIа юкъе 32 юрткхолламаш я.

Пхьеш[edit]

Template:Wp/inh/флагификация/ГIалгIайче

Юрташ[edit]

Политически система[edit]

ГIалгIай Мехка Да[edit]

ГIалгIай Республика Мехка Да — Евкур-наькъан Баматгири Юнус-Бек ва.

Парламент[edit]

Парламент — Wp/inh/ГIалгIай Республика Халкъа Гуллам

Белгалдоахараш[edit]

ТIахьожаяргаш[edit]