Wp/guw/Weda Tangan

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | guwWp > guw > Weda Tangan


Mì Kuavọ Do Gungbe Wikipedia!
owe oyọnẹn vọnu tọn.
Weda sọha: 740

Hosọ osẹ lọ mẹ tọn

Zangbetọ lẹ
Zangbetọ yin Vodun dé he yé nọ yi dó ṣọzan to Gunnun gbeji lẹ, yedọ to Benẹ, Togo po Naijilia po. Zangbetọ lẹ taidi ponọ he nọ penukundo Jijọhomẹ ninọ po Hihọ gbetato dopodopo tọn po go. Ye nọ to dindanpe to okle po ozan po nadó mọ dó hihọ tin na gbẹtọ lẹpo titengbe to zanmẹ. Ye tin nado dobu na Ajotọ lẹ po Azetọ lẹ po ma nadó wa basi awugblemẹnu dé na kọmẹnulẹ bosọ nọ wle dehe yé mọ lẹ bo nọ ze yé yí Gbetatogan lẹ dè Kavi ponọ Ahọlu tọn lẹ dè nadó yin yasana dile ejẹ dó....Hia dogọ...

Hosọ egbé he tọn

Kanlinmọhi, Gbagli Awọnlin

Ahi Kanlinmọ lẹ tọn to Velekete yin ahi dé he mẹ yè nọ sa Kanlinmọ lẹ te, to otò Gbagli tọn mẹ. Ahi ehe yin didoai to owhe 1502, bo yin yinkọ dona nado pagigona vodun Velekete tọn he yin vodun ohu po jẹhọn po tọn....Hia dogọ....

Ahọlu Aganọ Toniyọn I
*Ahọlu Aganọ Toniyọn I otò Ajara-Agamathen tọn yin jiji dó họnmẹ Ahọlu ahọluduta Gbethe Gbetheko Ajara-Agamathen tọn mẹ hugan owhe kande-fọtọ̀n diẹ gbọn......Hia dogọ....

Be hiẹ yọnẹn ya?

Ahọlu Samuel Wheto

* Ahọlu Samuel Olusegun Wheto (yin jiji to Azan 15tọ Osun 9tọ Owhe 1960 tọn) yin ovi jiji Dalẹ tọn he yin gbétatò de he tin to Otò Gbagli tọn mẹ to Ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ to Otogbo Naijilia tọn mẹ....Hia dogọ....

* Segun Arinze yin jiji to Owhe 1965 bo yin tovi Naijilia tọn. Yinkọ etọn to gigọ mẹ wẹ Segun Padonu Aina Arinze. Segun yin jiji to Onitsha, to Ayimatẹn Anambra tọn mẹ. Otọ etọn nọ yin Bamidele Padonu bọsọ yin Ayọnu dé, ṣigba Onọ etọn nọ yin Lydia Padonu bọsọ yin Igbonu dé. Segun wẹ yin Ovi tintan mẹjitọ etọn lẹ tọn to Ovi ṣianwe he ye ji lẹ mẹ. Avọ wẹ Onọ etọn nọ tọ. Gbagli wẹ kunkan etọn tọnsọn to Ayimatẹn Awọnlin tọn mẹ.....Hia dogọ....

* Joseph Dosu (eyin jiji to Azan fọtọn-nukun-ẹnẹtọ, Osun ṣidopotọ, Owhe 1973 tọn mẹ to Abuja) yin bọọlu wletọ dé to Naijilia dai. Dosu gọalọ na Julius Berger nadó dù to Agbawhinwhlẹn Bọọlu tọn he yin Naijilia FA Cup tọn ji to Abowhusun 1996, to whenuena e tẹnpọn bo wle bọọlu ganji sọta Kastina United. Azọn etọn wa tadonakọn to whenuena nugbajẹmẹji ajiji tọn gbẹduhun tọn dé jẹ eji tó Awọnlin mẹ to 1997, to whenẹnu e dibla ku....Hia dogọ...

* Dèhoumon Adjagnon he mẹlẹpo yọnẹn di Baba Yabo yin jiji to azan wiatọntọ, osun atọ̀ntọ, owhe 1925 tọn. E yin mẹhe diyin to Benẹ yigbaji na ayihun nuwhinwhẹn didọ etọn lẹ tọn podọ gbọn wadohia bibasi etọn lẹ dali. Baba Yabo yin dopo to nukunmọnu ayihundatọ he yinkọ etọn yi aga hugan to Benẹ yigbaji. E diọ àdà yọyọ na wadohia bibayi to Benẹ podo alọpa he mẹ e nọ yí nuwhinwhẹn didọ etọn dó dọ otań lẹ gbọn. Yé ji Baba Yabo to Họgbonu (Porto-Novo), to otò Benẹ tọn mẹ. Ovi etọn wẹ yé nọ ylọ dọ Frédéric Joël Aivo.....Hia dogọ...

* Sunday Adedayo Adewusi (6 Awewesun 1936 - 26 Alunlunsun 2016) yin ponọ sunnu Naijilia-nu he yin ponọ-gán daho hoho. E yin azọ́ndena nado yin ponọ-gán daho do otẹn Adamu Suleiman tọn mẹ to 1981, podọ Etim Inyang sọ lẹzun ponọ-gán daho do otẹn etọn mẹ to 1983. E kú to 2016 to whenue e tindo owhe 79. E yin jiji to Ayimatẹn Nasarawa tọn to otò Naijilia tọn mẹ....Hia dogọ....

Yẹdide egbé he tọn

Fisherman with Boat statue in Badagry.jpg

Nado yawu hùn