Wp/grc/Ῥωμαίων κατάκτησις τῆς Ἰβηρίας
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Ἡ τῶν Ῥωμαίων κατάληψις τῆς Ἰβηρίας' δύο σχεδὸν αἰῶνας διήρκεσεν, ἀρξαμένη ἀπὸ τοῦ ἔτους 218 π.Χ. μέχρι τοῦ 19 π.Χ. Ἐν τῷ πρὸς τοὺς Καρχηδονίους πολέμῳ πρῶτον εἰς Ἰβηρίαν εἰσῆλθον οἱ Ῥωμαῖοι, τοὺς ἐχθροὺς ἐκβαλόντες καὶ βραδέως ἐπικρατήσαντες τῶν Ἰβήρων καὶ Κελτῶν καὶ ἄλλων ἐθνῶν. Ἐπὶ δὲ Αὐγούστου ἡ πᾶσα χερσόνησος εἰς τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν προσετέθη.
Πρῶται κατακτήσεις — τὰ Καρχηδονίων κτήματα (218–197 π.Χ.)
[edit | edit source]Πρῶτον ἐχειρώσαντο οἱ Ῥωμαῖοι τὰς χώρας ἃς οἱ Καρχηδόνιοι ἐκράτουν κατὰ νότον καὶ ἀνατολήν· ἐν ταῖς μάχαις ἐπεκράτησαν, μάλιστα δὲ ἐν Ἰλίπᾳ, καὶ τοὺς πολεμίους ἐξέβαλον, τὸ δὲ στρατόπεδον ἐβεβαίωσαν.
Ἡ εἰς τὴν μεσόγαιαν ἐπέκτασις (197–133 π.Χ.)
[edit | edit source]Τότε δύο ἐπαρχίας διένειμαν, τὴν Ἐγγυτέραν καὶ τὴν Πορρωτέραν Ἰβηρίαν. Διὰ χρόνων δὲ πολλῶν ἐστράτευον κατὰ τῶν φυλῶν, τοὺς μὲν φίλους ποιοῦντες, τοὺς δὲ σιδήρῳ δαμάζοντες. Ἡ τῆς Νουμαντίας ἅλωσις ἐν ἔτει 133 π.Χ. ἐδήλωσεν ὅτι τὰ πολλὰ τῆς χώρας ἐν χερσὶν εἶχον οἱ Ῥωμαῖοι.
Ἀντιστάσεις καὶ στάσεις
[edit | edit source]Οἱ Λουσιτανοὶ πρὸς πολὺν χρόνον ἀντεμάχοντο, Βιριάθου ἡγουμένου, ὃς πόλεμον ἀτάκτον καὶ λῃστρικὸν ἤγε μέχρι τῆς φονεύσεως αὐτοῦ. Ἄλλαι δὲ φυλαὶ κατὰ καιροὺς ἀπέστησαν, ὥστε τοῖς Ῥωμαίοις πολλάκις καὶ πολέμῳ καὶ δόλῳ ἐπικρατεῖν.
Ἡ τελευταία καθυπόταξις ἐπ’ Αὐγούστου (29–19 π.Χ.)
[edit | edit source]Ἐπὶ τῆς Αὐγούστου ἀρχῆς ἡ τελευταῖα στρατεία ἐγένετο πρὸς τὰ τοῦ βορρᾶ ἔθνη, Κανταβρούς, Ἄστουρας καὶ Γαλλαίους· δεκαετὴς δὲ πόλεμος ἐτελεύτησεν ἐν ἔτει 19 π.Χ., καὶ ἡ χερσόνησος πᾶσα εἰς τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν περιῆλθε.
Διοίκησις καὶ Ῥωμαϊσμός
[edit | edit source]Αὔγουστος τὴν χώραν εἰς τρεῖς ἐπαρχίας διένειμε — Ταῤῥακωνησίν, Βαιτικήν, Λουσιτανίαν — ἵνα ῥᾷον διοικῇται. Κατὰ χρόνους δὲ Ῥωμαϊσμὸς βαθὺς ἐγένετο· νόμοι, γλῶσσα, ὁδοί, πόλεις, ἔθη ἐν Ἰβηρίᾳ ἐρριζώθησαν, καὶ κοινὸς Ἑλληνορωμαϊκὸς τρόπος ἐβλάστησεν.
Κληρονομία
[edit | edit source]Ἡ Ῥωμαίων κατοχὴ σχεδὸν 600 ἔτη διήρκεσεν. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ ἡ χώρα μετεβλήθη· νέαι πόλεις ἐγένοντο, οἷον Ταῤῥάκων, Ἐμερίτα Αὔγουστα, Κορδούβη, Καισαραυγοῦστα. Ἐπὶ τέλει δὲ τῆς Ῥωμαϊκῆς ἡγεμονίας οἱ Βησιγότθοι τὴν γῆν ἔλαβον· ἡ δὲ μνήμη καὶ τὰ ἔργα τῶν Ῥωμαίων μακρὰν ἔμεινεν.