Wp/grc/Ἀρχαία Ἑλλὰς

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Ὁ Παρθενών, ἱερὸς νεὼς τῇ Ἀθηνᾷ ἀνατεθεὶς καὶ ἐπὶ τῆς Ἀκροπόλεως τῶν Ἀθηνῶν ἱδρυμένος, ἓν τῶν κυριωτάτων συμβόλων τῆς παλαιᾶς τῶν Ἑλλήνων εὐπρεπείας τε καὶ σοφίας ἐστίν.

Φυσικὸς χάρτης τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος.

Ὁ τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων βίος ἦν πολιτισμὸς λαμπρός, ὃς μετὰ τὴν τῶν Μυκηναίων παρακμὴν (12ος–9ος αἰ. π.Χ.) περὶ τὸ Αἰγαῖον πέλαγος ἀνέτειλε καὶ διέμεινεν ἄχρι τῶν Ῥωμαϊκῶν χρόνων. Αὐτόνομοι πόλεις, τῇ μὲν πολιτείᾳ διάφοροι, τοῖς δὲ τρόποις ὁμοιότροποι, συνέστησαν αὐτόν· ἐπὶ δὲ βραχὺν χρόνον τῷ τετάρτῳ αἰῶνι π.Χ. ὑπὸ τῶν Μακεδόνων ἡνώθησαν. Αἱ δὲ περὶ τὸν νοῦν, τὴν τέχνην, καὶ τὴν πολιτείαν καινοτομίαι—μάλιστα κατὰ τὸν Κλασικὸν αἰῶνα—θεμέλια κατέβαλον τοῦ νῦν καλουμένου Δυτικοῦ πολιτισμοῦ.

Ἱστορικαὶ Περίοδοι

Ἀρχαϊκὴ Ἐποχή (περὶ 800–480 π.Χ.)

Μετὰ τοὺς Σκοτεινοὺς Αἰῶνας, ἐν τῇ Ἀρχαϊκῇ ἐποχῇ ἡ πόλις τὸ κύριον τῆς πολιτείας εἶδος κατέστη, καὶ ἀποικισμοὶ πολλοὶ κατὰ τὴν Μεσόγειον καὶ τὸν Εὔξεινον Πόντον ἐγένοντο. Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ τὸ τῶν Ἑλλήνων ἀλφάβητον συνετέθη, ἡ δὲ ποίησις ἤνθησεν, ἀγάλματά τε μεγάλα καὶ κεραμικὴ τέχνη ἀξιόλογος ἐφάνη, καὶ θεσμοὶ δημοκρατικοί, μάλιστα ἐν Ἀθήναις ὑπὸ Σόλωνος καὶ Κλεισθένους, ἐτέθησαν.

Κλασικὴ Ἑλλάς (480–323 π.Χ.)

Ἐν ταύτῃ τῇ χρυσῇ ἐποχῇ ἤκμασεν ἥ τε τῶν Ἀθηναίων δημοκρατία καὶ ἡ φιλοσοφία καὶ αἱ τέχναι. Αἱ Ἀθῆναι καὶ ἡ Σπάρτη μέγα κράτος εἶχον, ὕστερον δὲ τὸν Πελοποννησιακὸν πόλεμον πρὸς ἀλλήλας ἐπολέμησαν. Σωκράτης, Πλάτων, καὶ ἄλλοι φιλόσοφοι, τραγῳδοποιοί, καὶ ἀρχιτέκτονες ἔργα ἀθάνατα κατέλιπον. Ἡ δὲ περίοδος ἐτελεύτησε τῶν Μακεδόνων ἀναστάντων καὶ Ἀλεξάνδρου τοῦ Μεγάλου τὴν πλείστην τῆς Ἑλλάδος ἑνώσαντος.

Ἑλληνιστικὴ Περίοδος (323–31 π.Χ.)

Μετὰ τὸν τοῦ Ἀλεξάνδρου θάνατον, ἡ ἀρχὴ εἰς βασιλείας διεσπάσθη. Τὰ δὲ Ἑλληνικὰ ἔθη ἐπὶ πλεῖστον τῆς Ἀσίας διεδόθη, πόλεις δὲ ὡς ἡ Ἀλεξάνδρεια καὶ ἡ Ἀντιόχεια κέντρα παιδείας καὶ σοφίας ἐγένοντο. Ἡ τέχνη—πάθος καὶ κίνησιν ἐμφαίνουσα—καὶ ἡ φιλοσοφία, ἡ ἀρχιτεκτονική, καὶ ἡ ἐπιστήμη (οἷον Εὐκλείδης καὶ Ἀρχιμήδης) μεγάλως προέκοψαν. Ἡ δὲ περίοδος ἔληξεν ἐπικρατησάντων Ῥωμαίων, τῆς Αἰγύπτου ὑστάτης τῷ 30 π.Χ. προσαρτηθείσης.

Πολιτεία, Πόλις, καὶ Δύναμις

Τὸ κεφάλαιον τῆς Ἑλληνικῆς πολιτείας ἦν ἡ πόλις, ὧν αἱ Ἀθῆναι καὶ ἡ Σπάρτη διαπρεπέσταται ἐγένοντο. Ἡ δὲ δημοκρατία ἐν ταῖς Ἀθήναις ἐπ᾽ ἄκρον ἤκμασε τὸν πέμπτον αἰῶνα π.Χ. Οἱ δὲ Ἕλληνες διὰ τῶν ἀποικισμῶν γλῶτταν, θεούς, καὶ νόμιμα διέσπειραν, καὶ τὸ Ἑλληνικὸν διεφύλαττον καίπερ πολιτικῶς διεσπασμένοι.

Τὰ τῶν Ἑλλήνων ἔθη καὶ ἡ παιδεία καὶ εἰς τὸν Ῥωμαϊκὸν βίον παρεδόθησαν, τὴν τέχνην, φιλοσοφίαν, πολιτείαν, ῥητορικήν, καὶ τὰς ἐπιστήμας διαπλάττοντα· κληρονομία δέ, ἥτις ἄχρι τοῦ νῦν διαμένει.

Κληρονομία

Ἡ Ἀρχαία Ἑλλάς δικαίως ἐπαινεῖται ὡς θεμέλια καταβαλοῦσα τοῦ Δυτικοῦ λόγου: δημοκρατίας, φιλοσοφίας, δράματος, ἱστορίας, ἐπιστήμης, καὶ τεχνῶν. Αἱ διανοητικαὶ παραδόσεις καὶ αἱ πολιτισμικαὶ ἰδέαι, αἳ ἐπὶ τῆς ἀκμῆς αὐτῆς ηὐξήθησαν, καὶ νῦν ἔτι τὸν βίον ἡμῶν, τὴν πολιτείαν, τὴν ἀρχιτεκτονικήν, καὶ τὴν φιλοσοφίαν ῥυθμίζουσιν.

Οὐικικοινά

Ἴδε τὰς εἰκόνας καὶ τὰ ἄλλα καθόλου περὶ Ἀρχαίαν Ἑλλάδα