Wp/grc/Ἀρριανός

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

Ἀρριανὸς ὁ Νικομηδεὺς Ἕλλην ὤν, ὃν πλήρες ὄνομα Λούκιος Φλάβιος Ἀρριανός, ἦν ἱστορικός, φιλόσοφος, καὶ Ῥωμαίων ἀξιωματικὸς τῷ αἰῶνι τῷ δευτέρῳ πρὸ Χριστοῦ. Ἐν ἑκατέρῳ τούτῳ ἐν Νικομηδίᾳ τῇ Βιθυνίᾳ ἐγεννήθη. Ἔστι δὲ ἐπαινετὸν ἐν τῇ γραφῇ αὐτοῦ τὸ Ἀνάβασις Ἀλεξάνδρου, ἐν ᾗ ἀκριβῶς ἀναγράφεται τὰ στρατηγήματα καὶ τὰ ἔργα Ἀλεξάνδρου τοῦ μεγάλου. Τὸ γένος τοῦ βιβλίου τούτου ἐκλαμπρύνει ἱστορικῶς ὡς ἀξιόπιστον ἀφήγησιν.

Ἀρριανὸς οὐ μόνον ἱστορικὸς ἦν, ἀλλὰ καὶ φιλόσοφος καὶ στρατηγὸς, καὶ αἱ γραφαὶ αὐτοῦ διασώζουσιν χρήσιμα περὶ τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς ἀρχαίας ἱστορίας.

Βίος καὶ πορεία

Ἀρριανὸς ἐγεννήθη ἐν Νικομηδίᾳ ἐν οἰκίᾳ Ἕλληνος, ὃς εἶχε Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν. Νεανίας ἐμαθήτευσε παρὰ Ἐπικτήτῳ τῷ Στωικῷ ἐν Νικοπόλει. Ὕστερον ἐπέστρεψεν εἰς τὰ κοινὰ καὶ ἀνήρξατο δημόσιαν καὶ στρατιωτικὴν πορείαν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων.

Ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος Ἁδριανοῦ ἐπὶ τὴν Κappαδοκίαν ἀνετέθη ἡγεμών· καὶ τοῦτο ἐγένετο περὶ τὰ ἔτη 131‑137· σπάνιον γὰρ ἦν Ἕλληνας ἐν τῇ Ῥωμαίων διοικήσει τοιοῦτον ἀξίωμα ἔχειν. Μετὰ δὲ τὴν ἀποχώρησιν ἐν Ἀθήναις ἔζη καὶ ἀρχωνίας ἔλαβε, καὶ γραφαῖς ἱστορικαῖς ἀφιέμενος ἐγένετο.

Ἱστορικαὶ γραφαί

Ἀρριανὸς ἔγραψεν ἐν τῇ Ἑλληνικῇ γλώσσῃ κατὰ τὸν τρόπον Ξενοφῶνος, σαφῶς καὶ ἁπλῶς ἱστορῶν. Τὸ μέγιστον τῶν ἔργων αὐτοῦ τὸ Ἀνάβασις Ἀλεξάνδρου, ἐν ἑπτὰ βιβλίοις, διηγεῖται τὰ στρατηγήματα Ἀλεξάνδρου ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἕως θανάτου. Πηγαῖς αὐτοῦ πρὸ πάντων ἦσαν Πτολεμαῖος καὶ Ἀριστόβουλος, ὧν αὐτὸς ἐμαρτύρει.

Ἔγραψεν δὲ καὶ τὰ Ἰνδικά, περὶ τῆς Ἰνδικῆς καὶ τῆς ναυσιπλοΐας τοῦ Νέαρχου, καὶ τὸ Περίπλους Εὔξεινου Πόντου, ἐπιστολὴν ἱκανὴν πρὸς Ἁδριανὸν περὶ τῶν παραλίων τοῦ Πόντου. Ἄλλα δὲ τῶν ἔργων, περὶ τῶν διαδόχων Ἀλεξάνδρου καὶ περὶ τῶν Πάρθων, ἀπωλέσθησαν καὶ μόνον ἀποσπάσματα σώζονται.

Τρόπος γραφῆς καὶ μέθοδος

Ἡ μέθοδος αὐτοῦ ἐστὶν ἀκριβής καὶ κριτική· διεχώρει τὰ ἀληθῆ ἐκ τῶν μυθῶν. Οὐκ ἐπιθυμοῦντας τὰ ἐκπλακτικά ἀλλὰ τὰ στρατηγικὰ καὶ πολιτικὰ ἀκριβῶς ἀναγράφει. ἡ γραφὴ σαφής, ἁπλή, κατὰ τὸν Ἀττικὸν λόγον· διὰ τοῦτο ἐξεξέχουσα ἐν τῷ αἰῶνι, ὅτε πολλοὶ ῥητορικῶς ἐπεσκίαζον τὴν ἀπλότητα.

Ἄλλα ἔργα

Ἀρριανὸς ἐσώσατο τὰ διδάγματα Ἐπικτήτου ἐν τοῖς Διαλέξεσιν καὶ Ἐγχειρίδιῳ, ἔργα Στωϊκῆς φιλοσοφίας πολὺ σημαντικά.

Ἔγραψεν δὲ καὶ στρατιωτικὰ, ὡς τὰ Τάκτικα καὶ τὸ Ἔκταξις κατὰ Ἀλάνων, ἐμπειρίας αὐτοῦ ὑπάρχοντος. Τὸ Κυνηγετικόν δὲ διδάσκει περὶ κυνηγίου καὶ πολιτιστικῶν ἔργων. ὁ πλοῦτος τῶν γραφῶν ἐμφανίζει τὴν πολλαπλότητα τοῦ βίου αὐτοῦ.