Wp/grc/Ἀθηναίων Πολιτεία (Ἀριστοτέλης)

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Ἡ Ἀθηναίων Πολιτεία Ἀριστοτέλους, νῦν ἐν τῇ Βρεταννικῇ Βιβλιοθήκῃ (πάπυρος ρλαʹ).

Ἡ καλουμένη Ἀθηναίων Πολιτεία πραγματεία ἐστὶ πολιτικὴ καὶ ἱστορική, Ἀριστοτέλει ἢ τοῖς περὶ αὐτὸν ἀνατιθεμένη. ὀψὲ τῷ 19ῳ αἰῶνι μ.Χ. ἐν παπύρῳ εὑρέθη, καὶ ἡ μόνη τῶν περὶ ἑκατὸν πεντήκοντα ὀκτὼ πολιτειῶν ὅλη διασωθεῖσα. ἡ δὲ σπουδαιότης αὐτῆς ἐν τούτῳ μάλιστα κεῖται, ὅτι οὐ μόνον τοῖς φιλολόγοις ἀλλὰ καὶ τοῖς περὶ τὰ πράγματα ὠφελίμη ἐστίν, ὡς μαρτύριον σχεδὸν ἐπ’ αὐτοῖς τοῖς χρόνοις τῆς Ἀθηναίων δημοκρατίας καὶ τῆς πολιτικῆς τάξεως.

Ἀνεύρεσις καὶ συγγραφή

Ἡ συγγραφή ἀπωλώλει μέχρι οὗ δύο εὑρέσεις παπύρων—μία ἐκ Φαγύμου, ἑτέρα δὲ ὕστερον ὠνηθεῖσα—ἐν τοῖς νεωτέροις χρόνοις ἀνέλαμψαν. Ἐκ τούτων καινὴ ἐποχὴ ταῖς ἱστορίαις τῆς Ἑλληνικῆς πολιτείας ἐγένετο. ἡ δὲ συγγραφή πιθανώτατα ἐγένετο, Ἀριστοτέλους ἡγουμένου, ἴσως μετὰ συνεργίας τῶν περὶ αὐτόν.

Ἱστορικὸν μέρος (Αʹ)

Τὸ πρῶτον μέρος τῆς πραγματείας (κεφάλαια αʹ–μαʹ) ἱστορεῖ τὴν τῆς Ἀθηναίων πολιτείας μεταβολήν ἀπὸ τῶν ἀρχαίων ὀλιगर्χιῶν καὶ τυραννίδων—ἀρξάμενον ἀπὸ τῆς Δράκοντος νομοθεσίας, διὰ τῶν Σόλωνος θεσμῶν καὶ τῆς Πεισιστράτου τυραννίδος—μέχρι τῆς τῶν Τριάκοντα καταλύσεως καὶ τῆς δημοκρατίας ἀποκαταστάσεως ἐπ’ Εὐκλείδου ἄρχοντος.

Θεσμικὸν μέρος (Βʹ)

Τὸ δεύτερον μέρος ἀπὸ τὴν ἱστορίαν ἐπὶ τὴν τῶν θεσμῶν ἐξέτασιν μεταβαίνει· ἐνταῦθα διαγράφεται ὁ τοῦ δήμου τύπος, τὰ πολιτικὰ δικαιώματα, αἱ ἀρχαί, ἡ τῶν δικαστηρίων τάξις—οἷον ἡ τῆς Ἡλιαίας—καὶ τὰ περὶ κλήρωσιν καὶ χειροτονίαν.

Χρονολόγησις

Ἐκ τῶν ἐνδοτέρων σημείων δηλοῖται ὡς ἐγράφη μεταξὺ 330 καὶ 322 π.Χ.· μνεία γὰρ ἑορτῆς Ἡφαίστου ἐπ’ ἀρχόντος ὀνομαστοῦ, καὶ ἔτι ἡ ἔνδειξις τῆς μὴ ἐν χρήσει εἶναι τριήρων νεωτέρου τύπου, πρὸς ταύτην ἄγουσι τὴν χρονολογίαν.

Σπουδαιότης καὶ ἐπίδρασις

Οἱ τὰς ἱστορίας ἐξετάζοντες ἡγοῦνται τὴν συγγραφήν ταύτην πηγὴν ἐξαίρετον, παρέχουσαν ἀκριβεῖς καὶ ἄλλοθι ἀδήλους διηγήσεις—οἷον περὶ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων ἐν τῷ 411 π.Χ. Ἔτι δὲ ἡ εὕρεσις αὐτῆς καινοτέραν ἔδωκεν γνῶσιν τῆς Ἀθηναίων πολιτικῆς πορείας.

Ἐπιτομή

Ἡ Ἀθηναίων Πολιτεία, μόνον ἑνὶ παπύρῳ διασωθεῖσα, πολιτικὴν ἱστορίαν ἀπαγγέλλει τῆς πόλεως καὶ ὡς ὑπ’ αὐτόπτου τινὸς γραφεῖσαν τὴν διάρθρωσιν τῶν θεσμῶν ἀναγράφει· ἡ δὲ ἀκρίβεια καὶ ἡ πληρότης αὐτῆς ἀναγκαῖον ποιοῦσιν εἰς τὴν τῆς πόλεως πολιτικὴν ἱστορίαν.