Wp/grc/Χίλιαι καί μία νύκτες
Αἱ Χίλιαι καὶ μία Νύκτες, αἱ καὶ Ἀραβικαὶ Νύκτες καλούμεναι, συλλογή ἐστι ποικίλων διηγημάτων, μυθευμάτων τε καὶ παραβολῶν, καὶ δὴ μία τῶν ἐν τῇ οἰκουμένῃ ἐπιφανεστάτων, ἔν τε τῇ Ἀνατολῇ καὶ τῇ Δύσει ὁμοίως περίβλεπτος. Συνήγονται γὰρ οἱ λόγοι οὗτοι ἐκ διαφόρων αἰώνων καὶ τόπων· ὧν τὰ μὲν ἐκ τῆς Ἀραβικῆς, τὰ δὲ ἐκ τῆς Περσικῆς, ἄλλα δὲ ἐκ τῆς Ἰνδικῆς εἰσι παραδόσεως, ὕστερον δὲ καὶ ἕτερα Συριακὰ, Μεσοποταμιακὰ καὶ Αἰγυπτιακὰ προσετέθη.
Ἡ συνεκτικὴ διήγησις
[edit | edit source]Τὸ δὲ σῶμα τῆς συλλογῆς ἡ περὶ τῆς Σαχαραζάτης (شهرزاد) διήγησίς ἐστι, γυναικὸς σοφωτάτης καὶ εὐθαρσοῦς· ἥτις ἑκάστης νυκτὸς μῦθόν τινα τῷ βασιλεῖ Σαχριάρῃ (شهريار) διηγεῖτο, ἀεὶ δ’ ἐν τῷ καιριωτάτῳ τοῦ λόγου τὴν τελευτὴν ἀνεβάλλετο, ἵνα εἰς τὴν ὑστεραίαν σῴζοιτο. Οὕτω δὴ ἐπὶ χιλίας καὶ μίαν νύκτας τὴν τοῦ βασιλέως προσοχὴν κατέσχε, ἕως ἐκεῖνος, μεταγνοὺς ἐπὶ τοῖς πραχθεῖσιν, τῆς φονικῆς βουλῆς ἐπαύσατο.
Γένεσις καὶ Σύστασις
[edit | edit source]Αἱ δὲ τοῦ ἔργου ἀρχαὶ πολλαὶ καὶ διάφοροί εἰσιν. Οἱ μὲν πρῶτοι τῶν λόγων ἐν Περσίδι καὶ Ἰνδίᾳ, περὶ τὸν 8ον–9ον αἰ. μ.Χ., ἐφάνησαν, Χαζὰρ Ἀφσὰν (هزار افسان) ἐπιγραφόμενοι, ὅπερ ἑρμηνεύεται «Χίλιαι Ἱστορίαι». Τοῦ δὲ συγγράμματος εἰς τὴν Ἀραβικὴν γλῶτταν μεταφρασθέντος, νέοι μῦθοι κατὰ χρόνον προσετίθεντο, καὶ οὕτω κατὰ βραχύ τὸ νῦν σῶμα συνετέθη. Μία γὰρ ἀκριβὴς ἐκδοχὴ οὐκ ἔστι· τῶν γὰρ χειρογράφων ἀλλήλων διαφερόντων, τὰ μὲν πλείους, τὰ δὲ ἐλάττους περιέχουσι μύθους. Καί τινες τῶν νεωτέρων ἑρμηνευτῶν, οἷος ὁ Ἀντώνιος Γαλλάνδιος τοῦ 18ου αἰῶνος, καὶ αὐτοὶ καινά τινα προσέθεσαν.
Γνωριμώτατοι Μῦθοι καὶ Θέματα
[edit | edit source]Γνωριμώτατοι δὲ πάντων ἐγένοντο οἵ τε περὶ Ἀλαδδίνου (علاء الدين) καὶ τοῦ θαυμασίου λύχνου μῦθοι, καὶ τὰ περὶ Ἀλὶ Βαβᾶ (علي بابا) καὶ τῶν τεσσαράκοντα λῃστῶν, καὶ οἱ τοῦ Σινδβὰδ (سندباد) τοῦ Θαλαττίου θαλάττιοι πλοῖ. Πολλὰ δὲ τούτων οὐ πρότερον ἐγνώσθη πρὶν ὑπὸ τῶν Εὐρωπαίων ἑρμηνευτῶν διαδοθῆναι, καί τινα αὐτῶν οὐδ’ ἐν τοῖς ἀρχαίοις Ἀραβικοῖς χειρογράφοις εὑρίσκεται. Κύρια δὲ θέματα ἐστιν ἡ εἱμαρμένη, ἡ ἀνθρωπίνη πονηρία τε καὶ ἀρετή, ἡ δίκη, καὶ ἡ κατ’ ἀξίαν ἑκάστῳ μισθαποδοσία, πρὸς δὲ τούτοις τὰ μαγικὰ καὶ τὰ θαυμάσια.
Ἐπίδρασις καὶ Κληρονομία
[edit | edit source]Τὸ δὲ σύγγραμμα τοῦτο μέγιστα ἐνέπνευσε τῇ τε λογοτεχνίᾳ καὶ τῷ θεάτρῳ, τῷ κινηματογράφῳ τε καὶ ταῖς γραφικαῖς τέχναις· συγγραφεῖς γὰρ οἷοι ὁ Βόρχης, ὁ Δικκένσιος, ὁ Γοίθιος, καὶ ὁ Πόος αὐτῷ ἐτράφησαν. Καὶ νῦν ἔτι οἱ μῦθοι οὗτοι εἰς παιδικὰς βίβλους, κινηματογραφικὰ δράματα καὶ σκηνικὰ παίγνια μετασχηματίζονται, τὴν ἀείζωον τοῦ λόγου ἰσχὺν καὶ τὴν γυναικείαν σοφίαν ἐνδεικνύμενοι, καὶ πύλας εἰς τὸν φανταστικὸν κόσμον τῆς πρὸ τῆς νεωτερικότητος Ἀνατολῆς ἀνοίγοντες.