Wp/grc/Φραγκίσκος Γκρίλπαρτσερ

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | grcWp > grc > Φραγκίσκος Γκρίλπαρτσερ
Jump to navigation Jump to search
Grillparzer, 1841

Φραγκίσκος Γκρίλπαρτσερ (Γερμανιστί: Franz Grillparzer, γενν. τῇ 15 Ἰανουαρίου 1791 ἐν τῇ Βιέννη, τεθν. αὐτόθι τῇ 21 Ἰανουαρίου 1872) ἦν αὐστριακὸς (θεατρικὸς) συγγραφεύς. Ἐκπρόσωπος ὦν ἑνὸς διαφοροποιημένου ῥεαλισμοῦ ψυχολογικοῦ ὁ Γρίλπαρτσερ νομίζεται πολὺ ἄξιος πρὸς τὴν λογοτεχνίαν τοῦ αἰῶνος τοῦ 19-οῦ. Αἱ τραγεδίαι ἱστορικαὶ τὲ καὶ μοιραῖαι ἀληθινῶς ἀριστουργήματα τοῦ δραματικοῦ εἴδους τοῦ Νωρικοῦ εἰσίν.

Βίος[edit]

Υἱος δικηγόρου ὦν ἐσπουδάσατο τὴν φιλοσοφίαν καῖ τὴν νομικὴν ἐν τῷ πανεπιστημίῳ τῆς Βιέννης. Τοῖς ἔτεσι ἐκ τοῦ 1814 ὡς τὸ 1856 δημόσιος ὑπάλληλος ἦν τοῦ Αὐστριακοῦ κράτους καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἔτει 1818 ἐπισημῶς Θεατρικὸς συγγραφεὺς τοῦ αὐτοκρατορικοῦ θεάτρου Burgtheater. Τῷ ἔτει 1821 ἐνέτυχε τῇ Καταρίνῃ Φρέλιχ (Katharina Fröhlich) ᾗ ἠγγυάσθη ὕστερον - ἡ ἐγγύησις ἡ ἥδε ἔμεινε διὰ πάντα τὸν βίον... Ὁ Γρίλπαρτσερ εἶχε φιλίαν ξὺν τῷ Ferdinand Raimund, τῷ Adalbert Stifter καὶ τῷ Μπετόβεν. Διὰ τὸν τελευταῖον εἶπεν καὶ τὴν ἐπικήδειον ὁμιλίαν. Πορευόμενος εἰκῇ ἐν τῇ Γερμανία τῷ ἔτει 1826 ἐγνώρισε μ.α. τὰ κάτω πρόσωπα: τὸν Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ, τὸν Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαῖτε, τὸν Ludwig Tieck. Αἰτία αὐτῆς τῆς ἀποδημίας ἦν ἡ αὐξανομένη πίεσις τῆς λογοκρισίας μετὰ τὰ λεγόμενα Ψηφίσματα τοῦ Κάρλσμπαντ. Μετά τοῦτο ὁ Γκρίλπαρτσερ ἦλθεν ἐπίσης ἐν τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Γαλλίαν, τὴν Ελλάδα καὶ τὴν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν.

Δημιουργία τοῦ Γρίλπαρτσερ[edit]

Ὑπὸ τῇ επίδρασει τοῦ Βιενεζικοῦ λαϊκοῦ θεάτρου, τοῦ Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, τῆς Βαιμαρικῆς κλασικῆς καὶ τοῦ ῥομαντικοῦ ἦν αὐτός, ὅτε έγραψε μάλα πολλὰς τραγουδίας. Αὐταὶ οὐ μόνον ἀποδεικνύασιν τὴν ἐπιδεξιότα αὐτοῦ τὴν ποιητικὴν ἀλλὰ καὶ τῇ ἐνσυναίσθησιν αὐτοῦ εἰς τὰ ψυχολογικά. Ἡ πρώτη ἐπιτυχία αὐτοῦ ἦσαν τὰ ἔργα Die Braut von Messina (μετὰ ἐπιῤῥοῆς τοῦ Φρειδερίκου Σίλερ) καὶ τὸ ῥομαντικὸν τραγικὸν δρᾶμα Die Ahnfrau (1817). Τὸ διάφορον εἰς τὸν Σίλερ: ἡ τύχη οὐ φαίνεται τῷ κλασικὠ τρόπῳ ἀλλὰ δυνατόν τι δεῖνον τὲ καὶ τυφλόν ἐστιν. Τῷ ἑπομένῳ ἐνιαυτῷ ἐγένετο ἡ τραγῳδία Sappho (1818) κατὰ τὸ ἔργον Τasso τοῦ Γκαῖτε. Αὐτὸ εἰσάγει καὶ τὸ ἀσυμφιλιώτην σύγκρουσιν μεταξὺ τῆς τέχνης καὶ τοῦ βίου.

Τὸ ἔργον Das goldene Vlies (1822) μάλα ἀρνητικόν ἐστιν πληρούμενον τῇ φιλοσοφίᾳ τῇ ἱστορικῇ. Αὐτὸ τριλογία τίς ἐστίν περὶ τὸ ἀντιθέτου τῆς φύσεως καὶ τῆς καλλιτεχνίας. Ἐξάλλου αὐτὸ τραγῳδία περὶ τοῦ ἰδανικοῦ τοῦ ἀνθροπισμοῦ γραφὲν μετὰ τὴν αὐτοκτονίαν τῆς μητρός. Ἐπεξεργάζεται ἐνταῦθα ἐπίσης τὸν παλαιὸν μυθικὸν κύκλον τοῦ Ἰασῶνος καὶ τῆς Μηδείας. Τῷ ἔτει 1825 ὁ Γρίλπαρτσερ τρέπεται εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς δυναστείας τῶν Αψβούργων γραψὼν τὸ ἱστορικὸν δρᾶμα König Ottokars Glück und Ende. Τὸ ἴδιον θέμα ἀναλαμβάνεται ἐν τῷ κληροδοτήματι αὐτοῦ, τῷ δράματι Ein Bruderzwist in Habsburg (ἀρχὴ τῷ 1848, πρώτη παράστασις τῷ 1872, μετὰ τοῦ θανάτου τοῦ συγγραφέως).

Πτῶσις γὰρ παρὰ τοῖς θέασι τῆς Βιέννης ἦν τὸ ἔργον Des Meeres und der Liebe Wellen (1831), ὃ ὕστερον ἔτι ἐγένετο πολὺ τίμιον. Ἐν αὐτῷ ὁ Γρίλπαρτσερ ἐκ νέου θέμα κλασσικόν τι δηλοῖ, δηλαδὴ τὸ ἔπος περὶ τῆς ἀγάπης τοῦ Λεάνδρου καὶ τῆς Ἡροῦς. Τούτῷ ἡ ἀγάπη γίγνεται σημεῖον καὶ τοῦ βίου καὶ τοῦ αἰεὶ ἀπειλούντος θανάτου. Ἡ ἀπόδειξις τῆς ἀπασχολίας αὐτοῦ περὶ τῆς Ἰβηρίας καὶ ποικιλῶν παραδόσεων τοῦ ρύθμου Μπαροκ ἡ δραματικὴ νεράιδα Der Traum ein Leben (1834) καὶ τὸ ἱστορικη τραγῳδία Die Jüdin von Toledo (1872) ἦσαν. Ἡ μόνη κωμῳδία ἦν τὸ Weh dem, der lügt (1838), ᾗ δοκιμάζειν ἐθέλει ότι ἀξίωσις εἰς τὴν ἀλήθειαν τὴν αἰώνιον οὐχ ὑπάρχει.

Ἄλλα ἔργα καὶ ἐκτίμησις[edit]

Ἑπομένως ὁ Γκρίλπαρτσερ παρέδωκε πολλὰ λυρικὰ ἔργα, ὧν τὰ πολλὰ ἐδημοσιεύθησαν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ τεχνίτου. Ἡ πεζογραφία αὐτοῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο τροποποιήσεων (τὸ ῥομαντικὸν Das Kloster bei Sendomir, 1827, καὶ τὸ διήγημα Der arme Spielmann, 1848) μετὰ πολλῶν αὐτοβιογραφικῶν ὄψεων. Ἡ ἐξήγησις τοῦ βίου τοῦ Γκρίλπαρτσερ χρησιμοποιοῦσα τὴν ἡμερολογίαν τὲ καὶ τὰς ἐπιστολὰς αὐτοῦ πῆγαι σημαντικαὶ τῆς γερμανικῆς λογοτεχνίας ἐγένοντο. Εἰ καὶ ἡ λογοκρισία τὴν διάδοσιν τῶν ἔργων αὐτοῦ λίαν περιώριζε καὶ εἰ καὶ τὸ ἀκροατήριον πολλάκις οὐ ἐνθουσιασμένον ἦν, ἡ δημιουργία εἶχεν μεγάλην ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν λογοτεχνίαν ὅλης τῆς Εὐρώπης, μάλιστα εἰς τοὺς δραματικοὺς ὡς τὸν Γκέρχαρτ Χάουπτμαν ἢ τὸν Μωρίς Μαίτερλινκ.

Πηγή[edit]

Köster, Thomas: "Grillparzer, Franz", παρά: Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

Εξωτερικοι σύνδεσμοι[edit]

Κείμενα εν τῷ δικτύω

Commons-logo.svg
Βικικοινά
Ἴδε τὰς εἰκόνας καὶ τὰ κοινὰ τά ἄλλα περὶ τοῦ Γρίλπαρτσερ