Wp/grc/Στοὰ Ἐυμένους
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Ἡ Εὐμενεῖος στοὰ ἦν στοὰ μεγάλη Ἑλληνιστικὴ κειμένη ἐν τῇ νοτίᾳ κλιτύϊ τῆς Ἀκροπόλεως, μεταξὺ τοῦ θεάτρου τοῦ Διονύσου καὶ τοῦ ᾨδείου Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ. Ἀνετέθη δὲ τῇ πόλει ὑπὸ Εὐμένους τοῦ δευτέρου τοῦ Περγάμου βασιλέως, κατὰ μέσον τοῦ δευτέρου πρὸ Χριστοῦ αἰῶνος, καὶ καταγώγιον ἦν τοῖς θεαταῖς καὶ ἀποθήκη σκηνικῶν σκευῶν.
Ἱστορία καὶ τόπος
[edit | edit source]ᾨκοδομήθη μὲν ἐπὶ τῆς βασιλείας Εὐμένους τοῦ δευτέρου, φιλοτιμίας ἕνεκα τῶν τότε ἡγεμόνων, οἵτινες διὰ λαμπρῶν οἰκοδομημάτων ἐσπούδαζον περὶ φιλίας καὶ κοινωνίας πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν κόσμον. Ἐστηρίζετο δὲ ἐπὶ κρηπῖδος πρὸς τῷ Ἀσκληπιείῳ, καὶ ὑπεστηρίζετο ὑπὸ τείχους λιθίνου καὶ μαρμαρίνου.
Ἀρχιτεκτονία
[edit | edit source]Ἡ στοὰ, διώροφος οὖσα, μέγα εἶχε μῆκος. Ἐκτὸς μὲν ἦσαν κίονες Δωρικοὶ ἑξήκοντα καὶ τέτταρες τὸν ἀριθμόν, ἔσωθεν δὲ Ἰωνικοί. Ἐν δὲ τῷ ὑπερῴῳ ἐπὶ τῆς προσόψεως Ἰωνικοὶ ἡμικίονες ἑστήκεσαν, καὶ ἕτεροι ἔνδον, κατὰ τὸν Περγαμηνὸν τρόπον κεκοσμημένοι.
Χρῆσις
[edit | edit source]Παρεῖχε δὲ ἡ στοὰ καταφυγὴν τοῖς θεαταῖς, ὁπότε χειμὼν ἐπιπίπτοι, καὶ ἦν ἀποθήκη σκηνικῶν σκευῶν. Ἦν δῶρον τῇ πόλει ἐπιφανές τε καὶ χρήσιμον.
Ὕστεροι χρόνοι
[edit | edit source]Ἐν τοῖς ὕστεροις Ῥωμαϊκοῖς χρόνοις προσετέθη κλίμαξ πρὸς τῷ δυτικῷ μέρει, ἥτις συνῆπτε τὴν στοὰν τῷ ᾨδείῳ. Ἐχρῶντο δ’ αὐτῇ μέχρι τῆς ὀψίστης ἀρχαιότητος· ἔπειτα κατελύθη, τοῖς δὲ λίθοις ἐχρήσαντο εἰς τειχοδομίαν. Βυζαντίνοις δὲ χρόνοις μέρος τοῦ τείχους αὐτῆς εἰς τὰ τῆς Ἀκροπόλεως ἐρύματα ἐνετειχίσθη.
Εὕρεσις καὶ σημασία
[edit | edit source]Μετὰ πολλοὺς αἰῶνας ἡ στοὰ ἀνευρέθη ὑπὸ τῶν περὶ τὰ ἀρχαῖα σπουδαζόντων. Νῦν δὲ σῴζεται μὲν τὸ ἔρεισμα τοῦ βορείου τείχους, σῴζεται δὲ καὶ μέρη τοῦ στυλοβάτου καὶ βάσεων κιόνων, ἅπερ παρέχει παράδειγμα τῆς τῶν Ἑλληνιστικῶν χρόνων τέχνης.
Μνήμη
[edit | edit source]Ἡ μορφὴ καὶ ἡ τάξις τῆς στοᾶς παραπλησία ἐστὶ τῇ στοᾷ Ἀττάλου, ἐμφαίνουσα τὸν τρόπον τῆς Περγαμηνῆς τέχνης καὶ τὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης φιλόκαλον.