Wp/grc/Σταύρωσις τοῦ Ἰησοῦ
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἐγράφη ἐν τῇ Κοινῇ διαλέκτῳ.
Ἡ σταύρωσις τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου ἐστὶ γεγονὸς κεφαλαιῶδες ἐν τῷ Χριστιανισμῷ, κατὰ παράδοσιν χρονολογουμένη περὶ τὰ ἔτη 30-33 μ.Χ. Κατὰ τὰ τέσσαρα κανονικὰ εὐαγγέλια ὁ Ἰησοῦς κατεδικάσθη εἰς θάνατον διὰ σταυροῦ ὑπὸ τοῦ Ῥωμαίου ἡγεμόνος Ποντίου Πιλάτου, μετὰ τὴν σύλληψιν αὐτοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις. Ἡ σταύρωσις νοεῖται ὑπὸ τῶν Χριστιανῶν ἅμα μὲν ὡς ἱστορικὴ ἐκτέλεσις, ἅμα δὲ ὡς βαθὺ θεολογικὸν γεγονός, ἀναπαριστῶσα τὸν θυσιαστικὸν θάνατον τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς ἀνθρωπότητος.
Ῥωμαϊκὴ Ἐκτέλεσις καὶ Πολιτικὸν Πλαίσιον
[edit | edit source]Ἡ σταύρωσις ἦν ῥωμαϊκὴ μέθοδος θανατικῆς ποινῆς, τηρουμένη διὰ τοὺς μὴ πολίτας, τοὺς δούλους, καὶ τοὺς ἐπὶ σοβαροῖς ἐγκλήμασιν, οἷον ἐπὶ στάσει, κατηγορουμένους. Ὁ Ἰησοῦς κατηγορήθη ὅτι ἐκήρυσσεν ἑαυτὸν «Βασιλέα τῶν Ἰουδαίων» — κατηγορίαν ἔχουσαν πολιτικὰς ὑπονοίας ὑπὸ τὴν ῥωμαϊκὴν κατοχήν. Καίπερ ὑποδηλούντων τῶν εὐαγγελίων τὸν Πιλάτον ὄντα ἄκοντα, ἡ πολιτικὴ πίεσις καὶ ὁ φόβος ταραχῆς ἤγαγον αὐτὸν εἰς τὸ ἐπιτρέψαι τὴν ἐκτέλεσιν. Πρῶτον μὲν ὁ Ἰησοῦς ἐμαστιγώθη, ἐνεπαίχθη στεφάνῳ ἐξ ἀκανθῶν, καὶ ἠναγκάσθη βαστάσαι τὸν σταυρὸν αὐτοῦ ἕως Γολγοθᾶ, ὅπου προσηλώθη ἐπὶ ξυλίνου σταυροῦ καὶ ἀφέθη ἀποθανεῖν.
Τὰ Γεγονότα ἐν Γολγοθᾷ
[edit | edit source]Τὰ εὐαγγέλια ἱστοροῦσι τὸν Ἰησοῦν σταυρούμενον μεταξὺ δύο κακούργων, ἐπιγραφῆς γεγραμμένης ὑπὲρ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ· «Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος, ὁ Βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων». Οἱ παρεστῶτες, οἱ στρατιῶται καὶ οἱ θρησκευτικοὶ ἄρχοντες ἐνέπαιζον αὐτῷ κρεμαμένῳ. Ἐλάλησε δὲ πλειόνάκις, λόγους συγχωρήσεως καὶ ἀγωνίας προφέρων. Κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον κατὰ Μᾶρκον, ἀπέθανε περὶ τὴν ἐνάτην ὥραν (τὴν τρίτην μετὰ μεσημβρίαν), καὶ ὑπερφυῆ σημεῖα — σκότος ἐφ’ ὅλην τὴν γῆν καὶ τὸ σχίσμα τοῦ καταπετάσματος τοῦ ναοῦ — ἐλέχθη συμβῆναι.
Ταφὴ καὶ Ἄμεσα Ἐπακόλουθα
[edit | edit source]Μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ, Ἰωσὴφ ὁ ἀπὸ Ἀριμαθαίας ᾐτήσατο τὸ σῶμα καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν καινῷ μνημείῳ λαξευτῷ ἐν πέτρᾳ. Τὰ εὐαγγέλια μνημονεύουσι γυναικῶν μαθητριῶν θεωρησασῶν τήν τε ταφὴν καὶ μεθ’ ἡμέρας εὑρουσῶν τὸ μνημεῖον κενόν. Αὗται αἱ διηγήσεις τιθέασι τὸν θεμέλιον τῆς πίστεως εἰς τὴν ἀνάστασιν, ἥν ἑορτάζουσιν οἱ Χριστιανοὶ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Πάσχα καὶ θεωροῦσιν ἀπόδειξιν τῆς θείας φύσεως καὶ ἀποστολῆς αὐτοῦ.
Θεολογικὴ Σπουδαιότης
[edit | edit source]Ἡ σταύρωσις ἐκλαμβάνεται ὡς ἐκπλήρωσις μεσσιανικῶν προφητειῶν καὶ πρᾶξις ἀπολυτρωτικὴ καταλλάσσουσα τὴν ἀνθρωπότητα τῷ Θεῷ· ἐκφράζει δὲ ὡς ἔσχατον τὴν θείαν ἀγάπην καὶ τὸν ἔλεον. Ὁ σταυρὸς ἐγένετο τὸ κεντρικὸν σύμβολον τοῦ Χριστιανισμοῦ, μνημονευόμενον ἐτησίως τῇ Μεγάλῃ Παρασκευῇ. Θεολόγοι διαφόρων παραδόσεων ἡρμήνευσαν τὴν σταύρωσιν ὡς ἅμα ἱστορικὴν ἀδικίαν καὶ ἅμα κοσμικὴν νίκην κατὰ τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου.
Ἱστορικαὶ καὶ Φιλολογικαὶ Προσεγγίσεις
[edit | edit source]Καίπερ οἱ πλεῖστοι ἱστορικοὶ ὁμολογοῦντες ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἐσταυρώθη ἐπὶ Πιλάτου, διαμένουσιν αἱ συζητήσεις περὶ τῶν ἀκριβῶν περιστάσεων καὶ κινήτρων. Τινὲς τονίζουσι τὴν ῥωμαϊκὴν εὐθύνην, ἄλλοι δὲ ἐξετάζουσι τὸν ρόλον τῶν Ἰουδαϊκῶν ἀρχῶν καὶ τὰς ἀντιδράσεις τοῦ πλήθους ἐν Ἱεροσολύμοις. Ἡ διήγησις τῶν Παθῶν εἶχε βαθείας πολιτισμικὰς καὶ πολιτικὰς συνεπείας, ἰδίως ἐν ταῖς σχέσεσι μεταξὺ Ἰουδαίων καὶ Χριστιανῶν.