Wp/grc/Στάδιον τῶν Δελφῶν
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Τὸ στάδιον τῶν Δελφῶν τὴν ἀκροτάτην τοῦ ἱεροῦ κορυφὴν κατέχει, ὅθεν τὸ τοῦ Ἀπόλλωνος τέμενος καὶ τὴν κάτω φάραγγα ἐπισκοπεῖ. Δοκεῖ δὲ τοῖς πλείστοις τοῦτο κατασκευασθῆναι τῷ τετάρτῳ ἢ τῷ τρίτῳ αἰῶνι πρὸ Χριστοῦ, μετὰ τὸν πρὸς Γαλάτας ἀγῶνα, καὶ ἦν ὁ κυριώτατος τόπος τῶν Πυθίων ἀγώνων. Τήμερον δὲ κάλλιστον τῶν Ἑλληνικῶν σταδίων σῳζόμενον νομίζεται.
Ἡ Ἀρχιτεκτονικὴ καὶ ἡ Διάταξις
[edit | edit source]Πρὸς μὲν ἄρκτον ἐν τῇ πέτρᾳ ἐτμήθη, πρὸς δὲ νότον ἐπὶ κρηπῖδος κατεσκευάσθη, σφενδόνης εἶδος ἔχον. Τὸ μῆκός ἐστι ποδῶν 177, τὸ δὲ πλάτος ὡσεὶ ποδῶν 25. Χωρεῖ δὲ τὸ στάδιον ὡς 6,500 θεατάς· ἔστιν δ’ ἐπὶ μὲν τῆς ἀρκτίας πλευρᾶς ἕδρανα δώδεκα, ἐπὶ δὲ τῆς νοτίας ἕξ. Ἐν τῷ πρὸς ἕω πέρατι σῴζεται ἡ ἀφετηρία σχεδὸν ὅλη, ἔνθα ἐν τῷ λίθῳ ἔστιν ἰδεῖν τάς τε τῶν δρομέων βαλβίδας καὶ τοὺς βόθρους ἐν οἷς οἱ κίονες ἵσταντο.
Αἱ τῆς Κατασκευῆς Φάσεις
[edit | edit source]Τέτταρες ἐπὶ τὸ πολὺ γεγόνασιν αἱ τοῦ σταδίου μεταβολαί. Ἡ μὲν πρώτη κατασκευὴ ἐγένετο ὀψὲ τοῦ τετάρτου αἰῶνος π.Χ. ἢ ἐν ἀρχῇ τοῦ τρίτου, μνημεῖον οὖσα τῆς κατὰ Γαλατῶν νίκης. Πρῶτον μὲν εἴκοσι δρόμοι ἦσαν, ὕστερον δὲ ἑπτακαίδεκα. Περὶ δὲ τὸ 100-ὸν ἔτος π.Χ. καθέδραι λίθιναι προσετέθησαν· ἐπὶ δὲ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς, Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ ἐπιμεληθέντος, αἱ καθέδραι λίθῳ ἐκοσμήθησαν καὶ πυλὼν εὐπρεπὴς ἐπὶ τῆς εἰσόδου ἀνηγέρθη.
Χρῆσις καὶ Ἀγῶνες
[edit | edit source]Ἐνταῦθα οἱ Δελφοὶ ἦγον τοὺς γυμνικοὺς τῶν Πυθίων ἀγῶνας, δι’ ἔτους πέμπτου τὸν Ἀπόλλωνα τιμῶντες. Ἠγωνίζοντο δὲ δρόμῳ, πένταθλῳ, καὶ ἄλλοις γυμνικοῖς ἀγωνίσμασιν. Ἐν ἐπιγραφῇ δὲ τοῦ δευτέρου αἰῶνος π.Χ. γέγραπται τὸν κιθαριστὴν Σάτυρον τὸν Σάμιον ᾆσαί τι μέλος τῷ θεῷ καὶ τοῖς Ἕλλησιν.
Ἐπιγραφαὶ καὶ Ἱερότης
[edit | edit source]Πρὸς τῇ ἀνατολικῇ πλευρᾷ τοῦ σταδίου σῴζεται ἐπιγραφὴ ἀπαγορεύουσα τὸν οἶνον ἐκ τοῦ ἱεροῦ φέρειν. Τοῦτο δὲ δηλοῖ τὸν τοῦ σταδίου χαρακτῆρα οὐ μόνον ἀθλητικὸν ἀλλὰ καὶ ἱερόν εἶναι.
Ἡ Ὕστερον Τύχη
[edit | edit source]Μετὰ τὴν παῦσιν τῶν ἀγώνων τῷ ἔτει 394 μετὰ Χριστόν, τὸ στάδιον ἠμελήθη. Ὕστερον δὲ ὀλίγοι περιηγηταὶ αὐτὸ εἶδον καὶ περὶ αὐτοῦ ἔγραψαν. Καὶ τῷ δεκάτῳ τετάρτῳ αἰῶνι ἔτι ὅλον ἐφαίνετο· τοῖς δὲ νεωτέροις χρόνοις ὑπὸ γεωχώματος ἐκαλύφθη πλὴν τῶν ἄνω ἑδράνων. Νῦν δὲ ἑστὸς ἔστιν, ἀληθὴς μάρτυς τῆς τῶν ἀρχαίων ἀρχιτεκτονικῆς καὶ τῶν ἐνδόξων ἀγώνων.