Wp/grc/Πύρρος ὁ Ἠπειρώτης
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Ὁ Πύρρος ὁ Ἠπειρώτης (περὶ 319–272 π.Χ.) ἦν βασιλεὺς τῆς Ἠπείρου μετὰ τὸν Ἀλέξανδρον, ἐπιφανὴς διὰ τὴν ἀνδρείαν καὶ τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις. Πολλοὶ αὐτὸν Ἀλεξάνδρῳ τῷ Μεγάλῳ παρεβάλλοντο· δὶς ἐβασίλευσεν, πρῶτον μὲν ἀπὸ τοῦ 306 ἕως 302, δεύτερον δὲ ἀπὸ 297 ἕως 272, πειρώμενος τὸ κράτος αὐξῆσαι καὶ πολέμοις καὶ συμμαχίαις.
Ἡ νεότης καὶ ἡ ἀνάβασις εἰς τὸν θρόνον
[edit | edit source]Γεννηθεὶς ἐν τῇ βασιλικῇ οἰκίᾳ τῶν Μολοσσῶν, ὁ Πύρρος νέος ὢν ἐξωρίσθη ἐν ταῖς ταραχαῖς ταῖς μετὰ τὸν Ἀλεξάνδρου θάνατον. Ἐν τῇ φυγῇ στρατιωτικὴν ἐμπειρίαν ἔλαβε, στρατευόμενος μετὰ Δημητρίου τοῦ Πολιορκητοῦ, καὶ ὕστερον συμμαχῶν τῷ Πτολεμαίῳ τῷ ἐν Αἰγύπτῳ. Ἐκεῖ ἐγάμε θετὴν θυγατέρα τοῦ βασιλέως καὶ τὴν Ἤπειρον ἀνελάβεν ἐν τῷ 297 ἔτει· Νεοπτόλεμον ἀνελών ἀντίπαλον, μόνος τῆς ἀρχῆς κύριος ἐγένετο.
Ἐπέκτασις τῶν ὁρίων καὶ ἡ τῆς χώρας διοίκησις
[edit | edit source]Ταχὺ ἐπεξῆλθε, τὴν Ἤπειρον μείζονα ποιῶν, καὶ Ἰλλυριοὺς καὶ Ἀκαρνᾶνας καὶ Ἀμφιλοχοὺς καὶ Ἀμβρακίαν κατέλαβε. Τὴν Ἀμβρακίαν ἔδραν τῆς βασιλείας ἔθηκε, Δωδώνην δὲ ἱερὸν καὶ κοινὸν τόπον ἔθετο. Γάμοις καὶ συμμαχίαις τὴν δύναμιν αὐξήσας, ἔλαβε νίκας ἐν Θετταλίᾳ καὶ Μακεδονίᾳ· Λυσιμάχου δὲ ἐπιόντος, ἀνεχώρησεν.
Αἱ ἐς Ἰταλίαν στρατεῖαι καὶ ἡ λεγομένη «Πύρρειος νίκη»
[edit | edit source]Κληθεὶς ὑπὸ Ταρεντίνων ἐν τῷ 281 ἔτει, ὁ Πύρρος εἰσέβαλε εἰς Ἰταλίαν μετὰ φάλαγγος, ἱππέων, ψιλῶν καὶ ἐλεφάντων. Ἐνίκησεν ἐν Ἡρακλείᾳ καὶ ἐν Ἄσκλῳ, Ῥωμαίοις πολλὰς ἀπώλειας ἐπιφέρων, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς πολλοὺς ἀποβαλών. Ἐκ τούτων ἐγένετο παροιμία ἡ λεγομένη «Πύρρειος νίκη», ὅταν ἡ νίκη μετὰ ζημιῶν μεγάλων ἔλθῃ.
Ἡ εἰς Σικελίαν στρατεία καὶ ἡ ἀναχώρησις
[edit | edit source]Ἐν τῷ 278 ἔτει ὁ Πύρρος ἔπλευσε εἰς Σικελίαν κατὰ Καρχηδονίων, καὶ τὸ πλεῖστον τῆς νήσου ἐκράτησεν. Τυραννικῶς δὲ ἄρχων, στάσεις τοῖς Σικελοῖς ἐνεποίησεν, ὥστε μετ’ ὀλίγον εἰς Ἰταλίαν ἀναχωρῆσαι.
Ἡ ἐπάνοδος καὶ ὁ θάνατος
[edit | edit source]Ἐπανελθὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τὴν Μακεδονίαν ἐπικρατήσας ἐπ’ ὀλίγον, ταῖς Πελοποννησιακαῖς ὑποθέσεσιν ἐνεπλάκη, Σπαρτιάταις καὶ Ἀργείοις πολεμῶν. Ἐν Ἄργει δὲ, ἐν νυκτερινῇ ταραχῇ, κεραμίῳ ἀπὸ δώματος ῥιφέντι πληγεὶς ἀπέθανεν.