Wp/grc/Περὶ Ἀρχαίας Ἰατρικῆς

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Τὸ Περὶ ἀρχαίας ἰατρικῆς ἔργον κεφάλαιόν ἐστιν ἐν τῷ Ἱπποκρατικῷ σώματι, συντεθὲν ἴσως περὶ τὸν χρόνον 450–400 π.Χ. Ἀνατίθεται μὲν Ἱπποκράτει, τῷ καλουμένῳ πατρὶ τῆς ἰατρικῆς, ἀντιλέγει δὲ τοῖς πρότερον δόγμασι καὶ διδάσκει τὴν ἰατρικὴν εἶναι τέχνην κατὰ φύσιν καὶ κατὰ λόγον· ἡγεῖται γὰρ μᾶλλον ἀξίαν τὴν ἐμπειρίαν καὶ τὴν παρατήρησιν ἢ τὸ θεολογεῖν περὶ τῶν νοσημάτων, μεταβάλλων τὸν τρόπον τῆς περὶ ἰατρικῆς διανοίας.

Φιλοσοφικαὶ ἀρχαί

Διδάσκει ὅτι ἡ ἰατρικὴ τέχνη κατὰ λόγον ἐστὶ καὶ κατὰ φύσιν. Ψέγει τὴν δόξαν ὡς τὰ νοσήματα τιμωρίαι θεῶν εἶεν, φησὶ δὲ ἐκ φυσικῶν αἰτιῶν γίγνεσθαι. Ἡ τοιαύτη γνώμη ὁμοφρονεῖ τοῖς ἄλλοις φιλοσόφοις, οἷον Ἐμπεδοκλεῖ, καὶ ἀντιλέγει τοῖς πρότερον δόγμασι δεισιδαίμοσιν.

Ἰατρικὴ μέθοδος

Ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ ὑποτίθεται μέθοδος διωρισμένη πρὸς διάγνωσιν καὶ θεραπείαν. Προκρίνει τὴν ἐμπειρίαν καὶ τὴν παρατήρησιν, καὶ χρῆσθαι ἡγεῖται δίαιτῃ, γυμναστικῇ, καὶ φαρμάκοις ἁπλοῖς καὶ κατὰ φύσιν μᾶλλον ἢ τεχνητοῖς. Ὁ δ’ ἰατρὸς ἐννοεῖ τὴν φύσιν τοῦ σώματος αὐτὴν ἔχειν ἰατικὴν δύναμιν, ἐφ’ ὅσον κόσμιος ὁ βίος καὶ ἡ δίαιτα.

Κριτικὴ τῆς σοφιστικῆς ἰατρικῆς

Ἔτι δὲ ψέγει τὴν λεγομένην σοφιστικὴν ἰατρικὴν, ἣ πολλῷ μὲν λόγῳ καὶ ῥητορείᾳ χρῆται, ἐπιστήμῃ δὲ βραχείᾳ. Ἀνεπαρκῆ γὰρ ἡγεῖται τὴν τοιαύτην ἐπιστήμην πρὸς τὴν ποικίλην φύσιν τοῦ σώματος καὶ τὰ πολυειδῆ νοσήματα, ἀντιτιθεὶς τὴν ἐμπειρίαν καὶ τὴν πρακτικὴν ἄσκησιν.

Κληρονομία καὶ ἀπήχησις

Πολὺ μὲν οὖν τὸ συγγραφὸν τοῦτο συνήνεγκε τῇ Ἑλληνικῇ ἰατρικῇ· τὸ δόγμα τῶν φυσικῶν αἰτιῶν καὶ ἡ ἐμπειρὰ παρατήρησις ἔθηκαν θεμέλιον ταῖς ὕστερον θεωρίαις. Κἂν ἡ ἀνάθεσις τῷ Ἱπποκράτει ὑπὸ πολλῶν ἀμφισβητῆται, δῆλον ὅμως ὅτι ἐν τῇ Ἱπποκρατικῇ παραδόσει μέγα μέρος ἔχει.

Συγγραφὴ καὶ χρόνος

Ἡ μὲν οὖν συγγραφὴ πολλῶν εἶναι δοκεῖ χειρῶν· φιλολογικὴ δ’ ἐξέτασις τὴν γένεσιν ἀνάγει περὶ 450–400 π.Χ., ὁμολογουμένην τῷ τρόπῳ τῆς διανοίας τοῦ τέλους τοῦ πέμπτου αἰῶνος.