Wp/grc/Περικλῆς

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Ὁ Περικλῆς (περὶ 495–429 π.Χ.) ἦν ἀνὴρ μέγιστος τῆς χρυσῆς ἡλικίας τῶν Ἀθηνῶν· πολιτικός, ῥήτωρ, καὶ στρατηγός, ὃς ἐν μέσῳ τοῦ ε΄ αἰῶνος π.Χ. σχεδὸν ἅπαντα τὰ τῆς πόλεως πράγματα διήνεγκε. Ὑπὸ Θουκυδίδου ἐκλήθη “πρῶτος πολίτης τῶν Ἀθηνῶν”. Ἡγεμονεύων ἀπὸ περὶ τὸ 461 ἕως τὸν θάνατον ἐν 429 π.Χ., τὴν πόλιν εἰς ἀκμήν πολιτικὴν, ἀρχιτεκτονικήν τε καὶ τὰς ἄλλας τέχνας ἀνήγαγεν.

Πολιτικὴ ἡγεμονία καὶ ναυτικὴ ἀρχή

Κατὰ τὴν ἀρχὴν Περικλέους, ἡ Δηλιακὴ συμμαχία Ἀθηναίων ἐγένετο ἀρχὴ ἡγεμονικὴ τῆς πόλεως. Ἐνίσχυσε τὸ κράτος ἐπὶ τῶν συμμάχων καὶ τὸ δημόσιον χρήμα ἐκ Δήλου εἰς Ἀθήνας μετήνεγκεν, ἵνα τὰ κοινὰ εἰς τὴν πόλιν συναχθῇ. Οὕτως ἡ Ἀθήνα τὴν ἡγεμονίαν τοῦ Αἰγαίου ἀνέλαβεν.

Φιλοκαλία καὶ τὰ ἔργα τῆς Ἀκροπόλεως

Φιλοκαλῶν δὴ καὶ τῶν τεχνῶν ἐπιστατῶν, ὁ Περικλῆς ἔστησε μέγα οἰκοδομικὸν ἐπιτήδευμα. Ἡ Ἀκρόπολις ἐκοσμήθη διὰ λαμπρῶν ἔργων, ὧν ὁ Παρθενὼν τὸ κάλλιστον, πρὸς ἐπίδειξιν τῆς δυνάμεως καὶ εὐσεβείας τῆς πόλεως. Ταῦτα δὲ καὶ τοῖς πολίταις ἔργον καὶ μισθὸν παρείχεν.

Στρατηγικὴ τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου

Ὅτε ὁ Πελοποννησιακὸς πόλεμος ἐξερράγη, ὁ Περικλῆς στρατηγίᾳ ἐχρῆτο φυλακτικῇ· ἀπέφευγεν μάχας κατὰ γῆν πρὸς Λακεδαιμονίους, ἐχρῆτο δὲ τῷ στόλῳ πρὸς τὸ ἐπιτίθεσθαι ταῖς ἀκταῖς τῶν πολεμίων. Πληγὴ δὲ μεγίστη ἦν ὁ λοιμὸς, ὃς τὴν πόλιν ἐμάστιξε καὶ αὐτὸν τὸν Περικλέα ἀπώλεσεν.

Ῥητορεία καὶ δημοκρατικὰ ἰδεώδη

Ῥήτωρ ὢν δεινός, ὁ Περικλῆς ἐξέφραζε τὰς ἐλπίδας τῆς δημοκρατίας τῶν Ἀθηναίων. Ὁ ἐπιτάφιος λόγος, ὡς ὁ Θουκυδίδης διεσώσατο, μνημεῖον ἐστὶ τῆς πολιτικῆς καὶ στρατιωτικῆς ἀρετῆς, τῆς ὁμονοίας, καὶ τῆς μνήμης τῶν ὑπὲρ τῆς πόλεως τελευτησάντων.

Κληρονομία

Μετὰ τὸν θάνατον, ὁ Περικλῆς μνημονεύεται ὡς ἡγεμὼν ὃς οὐ μόνον τὴν πόλιν ἐκόσμησε καὶ ἐμεγάλυνε, ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς δημοκρατίας θεμέλια ἐστερέωσε. Ἡ λεγομένη “ἡ τοῦ Περικλέους ἡλικία” σημεῖον ἐγένετο λαμπρότητος πολιτικῆς, ἀρχιτεκτονικῆς, καὶ τεχνικῆς, ἧς ἡ φήμη εἰς τοὺς ὑστέρους διικνεῖτο.