Wp/grc/Ναὸς τῆς Ἥρας Λακινίας
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Ὁ ναὸς τῆς Ἥρας Λακινίας, ἣν Ῥωμαῖοι Ἰουνὼ καλοῦσιν, κατὰ Δωρικὴν τάξιν ᾠκοδομημένος, ἵστατο ἐπὶ τοῦ ἀκρωτηρίου τῆς Κολώννης πλησίον Κρότωνος ἐν τῇ νῦν λεγομένῃ Καλαβρίᾳ τῆς Ἰταλίας. Σήμερον εἷς μόνος κίων ὀρθὸς μένει, ὕψος ἔχων ὡς ὀκτὼ πηχῶν, ἐπὶ τῆς κρηπῖδος τῶν ἐρειπίων.
Ἱστορικὴ καὶ ἀρχιτεκτονικὴ σύνοψις
[edit | edit source]Ὁ ναὸς ἔοικεν ᾠκοδομῆσθαι ἐν τοῖς πρώτοις χρόνοις τῆς κλασικῆς περιόδου, περὶ τὰ ἔτη 480–440 π.Χ. Ἔκειτο ἐν ἄλσει ἱερῷ, σημεῖον τῆς μεγάλης θρησκευτικῆς αὐτοῦ ἀξίας· ἡ γὰρ Ἥρα ἐτιμᾶτο φύλαξ γυναικῶν καὶ γάμων, ἔτι δὲ καὶ τῶν πλοῶν.
Τὸ ἱερὸν καὶ αἱ ἀρχαῖαι φάσεις
[edit | edit source]Αἱ ἀνασκαφαὶ ἔδειξαν ὅτι ὁ ναὸς μέρος ἦν ἱεροῦ μείζονος καὶ παλαιοτέρου· ὑπὸ δὲ τὴν κύριον κατασκευήν ηὑρέθη κτίσμα ἔτι τοῦ ἕκτου π.Χ. αἰῶνος, ἀναθημάτων χρυσῶν καὶ ἀργυρῶν καὶ χαλκῶν μεστόν, ἅμα δὲ καὶ ἀνατολικῶν τεχνουργημάτων, δεικνύντων λατρείαν πρώιμον καὶ ἐπιφανῆ.
Πολιτικὴ καὶ θρησκευτικὴ σημασία
[edit | edit source]Κατὰ τὸν πέμπτον π.Χ. αἰῶνα ὁ ναὸς ἐχρῆτο ὡς κοινὸς θησαυρὸς τῇ τῶν Ἰταλιωτῶν συμμαχίᾳ, σημαίνων ὡς ἦν κέντρον τοῦ βίου τε καὶ τῆς θρησκείας τῶν Ἑλληνικῶν πόλεων τῆς δύσεως.
Ἐπεισόδια καὶ παραδόσεις
[edit | edit source]Φασιν Ἀννίβαν τὸν Καρχηδόνιον στρατοπεδεῦσαι πλησίον τοῦ ἱεροῦ καὶ χαλκῆν ἐπιγραφήν, δίγλωττον, ἀναθεῖναι. Ἄλλη δὲ διήγησις λέγει ὅτι ἐντὸς τοῦ ναοῦ κίων χρύσεος ἦν, ἧς ἐπεχείρησεν ἀφαιρεῖσθαι· τὴν δὲ θεὸν φασὶ κατ᾽ ὄναρ ἐπιφανῆ γενηθεῖσαν ἀπειλῆσαι, ὥστε παῦσαι τὴν ἅρπαγην, ἀντὶ δὲ τούτου μοσχάριον χρύσεον ἐπ᾽ αὐτῇ θεῖναι. Ὕστερον ἀνὴρ Ῥωμαῖος ἀφείλετο τῷ ἱερῷ τὰ κεράμια τῆς στέγης—καὶ τοῦτο παρώξυνε τὴν θεόν· μετὰ δὲ ἰδίαν συμφορὰν ἀνεφέρθη μὲν τὰ κεράμια, οὐ μέντοι ἀνετέθη.
Παρακμὴ καὶ κληρονομία
[edit | edit source]Εἰς τοὺς ὑστέρους χρόνους ὁ ναὸς ἔτι εἱστήκει· ἐν δὲ τῷ ἑκκαιδεκάτῳ αἰῶνι καθεῖλον αὐτόν, ἵνα λίθοι ληφθῶσιν πρὸς τὴν χρείαν ἄλλης οἰκοδομίας. Εἷς δὲ τῶν κιόνων κατέπεσεν ὑπὸ σεισμοῦ ἔτει 1638· σήμερον δ᾽ ὁ μόνος ὑπολελειμμένος κίων μάρτυς ἐστὶ τῆς πάλαι μεγαλοπρεπείας καὶ δόξης τοῦ ἱεροῦ.