Wp/grc/Μουσικὴ τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.Ἡ μουσικὴ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἦν μέρος ἀναπόσπαστον τοῦ βίου· παρῆν γάμοις καὶ ταφαῖς, ἱεραῖς τελεταῖς καὶ θυσίαις, θεάτροις, συμποσίοις, καὶ τῇ ἀπαγγελίᾳ τῶν ἐπῶν. Καίπερ ὀλίγα τῶν γεγραμμένων σῴζονται ἔργων, λόγοι τε καὶ γραφαί, καὶ τὰ ἐκ τῶν ἀνασκαφῶν εὑρήματα παρέχουσιν ἡμῖν εἰκόνα τῆς χρήσεως καὶ δυνάμεως τῆς μουσικῆς. Ἐκ τῶν Μουσῶν, τῶν προστάτιδων τῶν τεχνῶν, τὸ ὄνομα αὐτῆς ἐλήφθη.
Μουσικὴ ἐν τῷ βίῳ καὶ τῇ θρησκείᾳ
[edit | edit source]Ἐν παντὶ μέρει τοῦ βίου ἡ μουσικὴ τὴν χάριν ἑαυτῆς παρεῖχε. Οἱ νέοι ἅμα τῇ γυμναστικῇ ἐδιδάσκοντο αὐτήν, ὡς μέρος ἀναγκαῖον τῆς παιδείας. Ἐν ταῖς θυσίαις καὶ πομπαῖς αὐλὸς καὶ ᾠδαὶ παρῆσαν· ἐν ταῖς μαντείαις δὲ ἡ μουσικὴ ἔκστασιν ἐνεποίει. Καὶ ἐν πολέμῳ, πρὸς τὸ ἁρμόζειν τοὺς ἐρέτας, ῥυθμὸς ᾖδετο.
Γένη, ποίησις, καὶ δρᾶμα
[edit | edit source]Πολλὰ μὲν γένη ἦσαν· ὕμνοι, παιᾶνες, προσόδια, διθύραμβοι. Ἡ ἐπικὴ ποίησις, οἷα παρὰ Ὁμήρῳ, μετὰ μέλους ᾖδετο· ἡ δὲ λυρική, οἷα παρὰ Σαπφοῖ, ᾠδῇ καὶ λύρᾳ συνῆπτο. Ἐκ δὲ τοῦ διθυράμβου ἡ τραγῳδία ἀνέτειλεν. Οἱ τῶν δραμάτων ποιηταὶ οὐ μόνον τὸν λόγον, ἀλλὰ καὶ τὸ μέλος καὶ τὴν ὄρχησιν ἔπλαττον.
Ὄργανα καὶ μυθολογία
[edit | edit source]Λύρα, κιθάρα, καὶ αὐλὸς τὰ κυριώτατα ὄργανα ἦσαν. Ταῦτα δὲ ἐν ἀγάλμασι καὶ ἐν πίναξιν ἐφαίνοντο. Μῦθοι δὲ τὴν γένεσιν ἑκάστου διηγοῦνται· ἡ μὲν λύρα Ἀπόλλωνος ἐγένετο, ὁ δ’ αὐλὸς Ἀθηνᾷ ἀνατίθεται. Τερπάνδρῳ δὲ ἡ παράδοσις τὴν τῶν ἁρμονιῶν τάξιν ἀνατίθησιν.
Θεωρία καὶ φιλοσοφία
[edit | edit source]Οἱ φιλόσοφοι τὴν μουσικὴν τῇ μαθηματικῇ τέχνῃ καὶ τῇ κοσμολογίᾳ συνέζευξαν. Οἱ μὲν Πυθαγόρειοι τὰ διαστήματα ἀριθμοῖς ὥρισαν καὶ τὸν κόσμον ἐκ τῆς ἁρμονίας ἔφασαν ἔχειν τὴν ἀρχήν· Ἀριστόξενος δὲ τὴν ἀκοὴν μετὰ λογισμοῦ συνῆψεν. Οἱ τὰ περὶ μουσικῆς θεωροῦντες ταύτην τὴν ἐπιστήμην ἐθεμελίωσαν, ἣ τὴν ὕστερον μουσικὴν ἔθρεψεν.
Τὰ σωζόμενα τῆς μουσικῆς
[edit | edit source]Καίπερ τὸ πλεῖον τῶν μελῶν ἀπόλωλεν, ὀλίγα γε μέλη καὶ ἀναγράμματα μένουσιν. Ὕμνοι ἐπὶ Δελφοῖς ἀνεγράφησαν, καὶ ἔργα κιθαρῳδῶν τε καὶ αὐλητῶν ἐν λίθοις ἐνεχαράχθησαν. Ταῦτα τοῖς νεωτέροις ὑποδείγματα παρέχει, ὅπως τὴν ἀρχαίαν ᾠδὴν ἀναπλάττωσιν.