Wp/grc/Μάχη ἡ παρὰ Κοβαδόγγᾳ
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.Ἡ μάχη ἡ παρὰ Κοβαδόγγᾳ ἐγένετο κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ηʹ αἰῶνος μ.Χ. ἐν τοῖς ὄρεσι τοῖς βορείοις τῆς Ἰβηρικῆς χερρονήσου, καὶ ὕστερον ἐλογίσθη ὡς ἡ πρώτη ἀξιόλογος ἀντίστασις τῶν Χριστιανῶν πρὸς τὴν τῶν Μουσουλμάνων ἀρχήν. Κατὰ τὴν παράδοσιν ἡ σύγκρουσις ἐτελέσθη περὶ τὸ 722 ἔτος, πλησίον τοῦ χωρίου Κοβαδόγγα ἐν τῇ νῦν καλουμένῃ Ἀστουρίᾳ. Ἐνταῦθα ὀλίγοι ἄνδρες, ἡγουμένου αὐτῶν Πελαγίου, ἐνίκησαν στρατιὰν ἀποσταλεῖσαν ὑπὸ τῆς τῶν Ὀμμεϊαδῶν ἀρχῆς.
Καίπερ ἡ μάχη ταύτη μικρὰ τῷ μεγέθει ἦν, ἐν τῇ ὕστερον μνήμῃ ἐθεωρήθη ὡς ἀρχὴ τοῦ βασιλείου τῆς Ἀστουρίας καὶ ἀφετηρία τῆς λεγομένης Ἀνακατακτήσεως, καθ’ ἣν οἱ Χριστιανοὶ βραδέως τὰ ἐδάφη ἀνελάμβανον.
Τὰ πρὸ τῆς μάχης
[edit | edit source]Μετὰ τὴν ταχεῖαν κατάλυσιν τῆς τῶν Γότθων βασιλείας ἐν Ἰβηρίᾳ (711 μ.Χ.), οἱ ἐκ Λιβύης καὶ Ἀραβίας στρατιῶται ὑπέταξαν τὴν πλείστην τῆς χώρας. Ἐν τοῖς δὲ ἀπροσβάτοις ὄρεσι τοῖς βορείοις ὀλίγοι ἀνέμειναν ἐλεύθεροι, καὶ ἐκεῖ Πελάγιος, ἀνὴρ ὡς λέγεται γοτθικῆς γενεᾶς, ἀνέλαβε τὴν ἡγεμονίαν τῶν ἀντιστεκόντων.
Ἡ χώρα περὶ Κοβαδόγγαν, στενωποῖς καὶ φαράγξι περιεχομένη, παρεῖχεν ὠφέλιμον ἔδαφος τοῖς ἀμυνομένοις. Ὅτε οὖν δύναμίς τις ἐστάλη ἵνα καταστείλῃ τὴν ἀποστασίαν, οἱ περὶ τὸν Πελάγιον ἔγνωσαν ἐκεῖ διαμάχεσθαι.
Ἡ σύγκρουσις
[edit | edit source]Αἱ πηγαὶ διηγοῦνται ὅτι οἱ Χριστιανοὶ ὀλίγοι ὄντες καὶ ἐν σπηλαίοις καὶ ἐπὶ τῶν ὑψηλῶν θέσεων καταφυγόντες ἐβάλλοντο λίθοις καὶ βέλεσι τοὺς ἐπιόντας. Ἡ τῶν ἐπιτιθεμένων τάξις ἐταράχθη, καὶ ὁ ἡγεμὼν αὐτῶν, ὀνομαζόμενος Ἀλκάμα, ἐν τῇ συμπλοκῇ ἀπέθανεν. Οἱ λοιποὶ ἀνεχώρησαν ἀτάκτως, καὶ ἐν τῇ φυγῇ ἔτι ἀπώλοντο πολλοί.
Καίπερ οὐ μεγάλη στρατεία ἦν, ἡ νίκη ἐπέτρεψε τῷ Πελαγίῳ στερεῶσαι τὴν ἀρχὴν καὶ καθιδρύσασθαι κέντρον ἐν Κάγγας δε Ὀνίς, ὅθεν ἡ Ἀστουρία ὡς βασίλειον ἐξεφύη.
Ἡ ὕστερον σημασία
[edit | edit source]Κατὰ τοὺς μετέπειτα χρόνους ἡ μάχη ἡ παρὰ Κοβαδόγγᾳ ἐμεγαλύνθη ἐν ταῖς διηγήσεσι καὶ ἐτιμήθη ὡς ἡ πρώτη ἀνακοπὴ τῆς Μουσουλμανικῆς ἐπεκτάσεως ἐν τῇ Ἰβηρίᾳ. Οἱ χρονογράφοι ἐνίοτε ἐνεπλέκοντο μῦθον καὶ θαῦμα τῇ ἱστορίᾳ, ὥστε δυσχερὲς εἶναι διακρῖναι τὸ ἀκριβὲς τῶν γεγονότων.
Νεώτεροι δὲ ἐπιστήμονες ὁμολογοῦσιν ὅτι, καίπερ τὸ γεγονὸς ἴσως περιορισμένον ἦν κατὰ τὸ μέγεθος, ἡ συμβολικὴ αὐτοῦ δύναμις μεγάλη ἐγένετο ἐν τῇ συλλογικῇ μνήμῃ. Ἐκ τούτου γὰρ ἡ Ἀστουρία ἀνεδείχθη ὡς πυρήν Χριστιανικῆς ἀρχῆς, ἣν ὕστερον ἄλλα βασίλεια διεδέξαντο.