Wp/grc/Λουκιανὸς ὁ Σαμοσατεύς
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Λουκιανὸς ὁ Σαμοσατεύς, Σύρος μὲν τὸ γένος, Ἕλλην δὲ τῇ παιδείᾳ, σκωπτικὸς συγγραφεὺς καὶ ῥήτωρ ἦν· ἤκμασε δὲ κατ᾽ Ἀντωνῖνον καὶ Μᾶρκον Αὐρήλιον. Ἐπαινεῖται διὰ τὴν εὐτραπελίαν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν περὶ θεοὺς καὶ φιλοσοφίαν δογμάτων, ἤθη τε καὶ ἔθη τῶν ἀνθρώπων. Γεννηθεὶς ἐν Σαμοσατείᾳ τῆς Συρίας ἐπαιδεύθη ῥητορικῇ καὶ φιλοσοφίᾳ· πολλὰς δ᾽ ἀποδημίας ἐποιήσατο εἰς Ἑλλάδα, Ἰταλίαν Ῥωμαϊκὴν καὶ Γαλατίαν, τὴν ἐμπειρίαν αὔξων· τέλος δ᾽ ἐν Ἀθήναις διέτριβε, ὅπου καὶ λέγειν καὶ γράφειν ἄριστος ἐνομίσθη.
Τὸ ὕφος καὶ αἱ ἔννοιαι
[edit | edit source]Ἡ τοῦ Λουκιανοῦ γραφὴ σκωπτικῆς ἔχει διάθεσιν, ἐλέγχουσα τὰς δεισιδαιμονίας καὶ τὰ ψευδῆ τῆς ἡλικίας. Εὐθυμίᾳ καὶ εἰρωνείᾳ χρώμενος καταγελᾷ δοξῶν καὶ προσποιήσεων, καὶ διὰ τούτων παιδεύει περὶ ἀληθείας καὶ τῶν ἀνθρωπείων.
Ἐπισημότερα ἔργα
[edit | edit source]Τῶν συγγραμμάτων ἐπισημότατα τὰ Ἀληθῆ διηγήματα, ἐν οἷς παρῳδεῖ τὰς παραδόξους ἀφηγήσεις τῶν παλαιοτέρων—οἷον Ὁμήρου καὶ Ἡροδότου—, καὶ ὥσπερ πρόπαις ἐστὶ τῶν νῦν λεγομένων ἐπιστημονικῶν μυθιστορημάτων περὶ τοῦ εἰς ἄστρα πλοῦ. Ἔγραψε δὲ καὶ τοὺς Διαλόγους τῶν Θεῶν, ἐν οἷς θεοὺς ὡς φαύλους τινὰς ἀνθρώπους παριστὰς ἐπικωμῳδεῖ τὰ σφάλματα καὶ τὰ πάθη αὐτῶν. Ἔτι δὲ καὶ τὸ Πῶς δεῖ ἱστορίαν συγγράφειν ὑποθήκας παρέχει περὶ ἀληθείας καὶ σαφηνείας ἐν λόγῳ ἱστορικῷ. Τέλος, ἐν τῷ Περὶ τῆς Περεγρίνου τελευτῆς σκώπτει φιλόσοφον κενοδοξότερον, ὃς δόξης ἕνεκα ἑαυτὸν ἀνεῖλε.
Ἐπίδρασις καὶ δόξα
[edit | edit source]Πολλὴ δὲ ἡ ῥοπὴ τῶν λόγων αὐτοῦ ἐγένετο καὶ ἐπὶ τῶν Βυζαντινῶν καὶ κατὰ τὴν Ἀναγέννησιν, ὅτε τὰ συγγράμματα αὐτοῦ πάλιν ἀνεγινώσκοντο καὶ ἐτιμήθησαν διὰ τὴν χάριν καὶ τὸ παιδευτικὸν ἦθος. Καὶ ἔτι νῦν ἀναγινώσκεται ὡς ἀκριβὴς κριτὴς τῶν ἀνθρωπείων καὶ χαρίεις σκώπτης.