Wp/grc/Λιθικὴ Ἐποχή ἐν τῇ Ἑλλάδι
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.Ἡ Λιθικὴ Ἐποχὴ ἐν Ἑλλάδι προϊστορικός ἐστι χρόνος, ὅτε οἱ πρῶτοι ἄνθρωποι τὴν χώραν κατῴκησαν, ἀπὸ τοῦ Παλαιολιθικοῦ μέχρι τοῦ Νεολιθικοῦ. Οὗτος ὁ χρόνος πρότερος ἦν τῆς Χαλκοκρατίας, ἐν ᾗ τὰ θεμέλια τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ ἀνέτειλαν.
Παλαιολιθικὸς Χρόνος
[edit | edit source]Ὁ Παλαιολιθικὸς χρόνος ἐν Ἑλλάδι μαρτυρεῖται ὑπὸ πλειόνων σπηλαίων, οἷον τὸ Φράγχθι, ἡ Μάρα, ἡ Λακωνίς, καὶ τὰ Καλαμάκια. Οἱ ἄνθρωποι τῷ χρόνῳ τούτῳ βίον ἦγον ἐκ θήρας μεγάλων θηρίων, ἁλιείας καὶ φυτῶν συλλογῆς· ἐχρῶντο δὲ καὶ ὤχρᾳ ἐρυθρᾷ. Ἐργαλεῖα ἐποιεῖτο ἐξ ὀστέων, κεράτων, πυριτολίθου, χαλαζίου καὶ ὀψιανοῦ, καὶ ταῖς λεγομέναις Μουστερίαις καὶ Λεβαλλουά μεθόδοις ἐχρῶντο. Θαλάσσιος πλοῦς εἰς τὰς νήσους καὶ πρὸς τὴν Μαγνησίαν δηλοῖ ἐπιμιξίαν τινὰ τῶν ἀνθρώπων.
Μεσολιθικὸς Χρόνος
[edit | edit source]Ἐν τῷ Μεσολιθικῷ χρόνῳ μεταβολαὶ σημαντικαὶ ἐγένοντο· μᾶλλον δὲ ᾤκουν ἐν τοῖς σπηλαίοις τοῖς παρὰ τὰς ἀκτάς, καὶ λίθιναι οἰκίαι ᾠκοδομήθησαν. Ἤρξαντο σπείρειν κριθὴν καὶ φακήν, καὶ ἡ τῶν ζῴων ἡμέρωσις, οἷον αἰγῶν καὶ ὑῶν, ἐγένετο· ἅμα δὲ ἁλιεία, θήρα καὶ συλλογὴ καρπῶν πρὸς τὸν βίον συνέφερον. Ἐργαλεῖα ἐποιεῖτο ἐξ ὀστέων, κεράτων, κογχυλίων, πυριτολίθου καὶ ὀψιανοῦ, οἷα ἄγκιστρα, ῥαφῖδες, λεπίδες.
Νεολιθικὸς Χρόνος
[edit | edit source]Ἐν τῷ Νεολιθικῷ χρόνῳ ἡ μετάβασις εἰς γεωργίαν καὶ βίον ἑδραῖον ἐτελέσθη. Ἐν τῇ ἠπειρωτικῇ Ἑλλάδι οἰκισμοὶ οἷον Πρόδρομος–Σέσκλο, Σέσκλο, Τσανγλὶ–Λάρισα, Ἀράπη, Διμίνι, Ῥαχμάνι προύχοντες ἦσαν. Ἐν Κρήτῃ διακρίνονται ὁ Προκεραμικὸς καὶ ὁ Πρῶτος, Μέσος καὶ Ὕστερος Νεολιθικός· ἐν δὲ Σαλιάγῳ καὶ Κεφαλῇ, τοῖς ἐν ταῖς Κυκλάσι, τεκμήριά ἐστι τοῦ χρόνου τούτου. Ἡ γεωργία καὶ ἡ κτηνοτροφία πληρεστέρως ἠσκέθησαν, καὶ ἡ κεραμικὴ μετὰ τῆς χειροτεχνίας τῇ ἐποχῇ ἐκείνῃ ἤκμασαν.