Wp/grc/Λεωνίδας

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Λεωνίδας Λεωνίδας ὁ Σπαρτιάτης

Λεωνίδας ἐν Θερμοπύλαις (1814). Ἔργον τοῦ Ἰακώβου-Λουδοβίκου Δαυΐδ.

Τὰ τοῦ ἰδίου Γέννησις περὶ 540 π.Χ. Σπάρτη Λακωνίας Θάνατος 480 π.Χ. Θερμοπύλαι Γένος ἄρρην Λαλούμεναι Γλῶσσαι Ἑλληνική (Δωρική διάλεκτος) Ἐπιτήδευμα βασιλεύς, στρατηγός

Λεωνίδας, βασιλεύσας μὲν ἀπὸ τοῦ ἔτους 489 μέχρι τοῦ 480 π.Χ., ἐκ τοῦ Ἀγιαδῶν γένους ὢν καὶ τοῦ Ἡρακλέους ἀπόγονος, Λακεδαιμονίων ἐβασίλευεν. Ἐπειδὴ γὰρ Κλεομένης ὁ ὁμοπάτριος αὐτοῦ ἀδελφὸς ἄπαις ἐτελεύτησεν, ἡ βασιλεία εἰς τοῦτον περιῆλθε, συμβασιλεύοντος αὐτῷ Λεωτυχίδου κατὰ τὸ τῶν Σπαρτιατῶν πάτριον ἔθος. Μάλιστα δὲ εὐδοκίμησεν ἡγούμενος τοῦ ἐν Θερμοπύλαις ἀγῶνος κατὰ τὸν δεύτερον Περσικὸν πόλεμον, ἐν ᾧ ἔπεσε μαχόμενος πρὸς τὴν τῶν βαρβάρων στρατιάν. Καίτοι γε τῶν Περσῶν ἐν τῇ μάχῃ κρατησάντων, ἡ τούτου τελευτὴ μέγιστον ἀνδρείας καὶ ἐλευθερίας παράδειγμα τοῖς Ἕλλησι κατέστη.

Ἄνοδος ἐπὶ τὴν ἀρχήν

Τῆς μὲν οὖν βασιλείας ὁ Λεωνίδας ἐκράτησε διὰ τὸν τοῦ Κλεομένους θάνατον. Γήμας δὲ Γοργὼ τὴν ἐκείνου θυγατέρα, ἔτι μᾶλλον τὴν ἀρχὴν ἐβεβαιώσατο. Πρὸ δὲ τῆς τῶν Περσῶν στρατείας, πολλὴν σπουδὴν ἐποιεῖτο περὶ τῆς τῶν Ἑλλήνων ὁμονοίας, καὶ ἐν τῷ ἐν Κορίνθῳ συνεδρίῳ στρατηγὸς αὐτοκράτωρ τῶν πεζῶν δυνάμεων ὑπὸ τῶν συμμάχων ᾑρέθη, τὴν δὲ τῶν νεῶν ἡγεμονίαν Ἀθηναίων ἐχόντων.

Ἡ ἐν Θερμοπύλαις φυλακή

Τοῦ ἔτους 480 π.Χ., Ξέρξου ἐς τὴν Ἑλλάδα στρατῷ παμπόλλῳ εἰσβαλόντος, ὁ Λεωνίδας στράτευμα βραχὺ ἀναλαβών—τριακοσίους μὲν Σπαρτιάτας, σὺν δὲ ἄλλοις συμμάχοις—ἐπὶ τὰς Θερμοπύλας ἐχώρει, ὡς ταύτῃ τοὺς βαρβάρους ἀμυνούμενος. Τὰ γὰρ στενὰ τῆς χώρας τὸ τῶν πολεμίων πλῆθος ἄχρηστον ἐποίει, καὶ ἐπὶ δύο ἡμέρας οἱ Ἕλληνες τὰς προσβολὰς αὐτῶν εὐχερῶς ἀπεκρούοντο. Ταύτῃ δὲ τῇ ἀνακωχῇ χρόνον τοῖς ἄλλοις Ἕλλησι παρεῖχον εἰς τὸ τὰ πρὸς τὸν πόλεμον παρασκευάσασθαι.

Ὁ ὕστατος ἀγών

Τῇ δὲ τρίτῃ ἡμέρᾳ, Ἐφιάλτου τινὸς προδότου τὴν ἀτραπὸν ὑποδείξαντος δι’ ἧς οἷόν τ’ ἦν τοὺς Ἕλληνας κυκλώσασθαι, οἱ Πέρσαι περιελθόντες πανταχόθεν ἐπ’ αὐτοὺς ἐφέροντο. Λεωνίδας δὲ γνοὺς τὴν ἀνάγκην, τοὺς μὲν πλείστους τῶν συμμάχων ἀπέπεμψεν, ὅπως σωθέντες ταῖς ἑαυτῶν πατρίσιν ὑπηρετήσειαν, αὐτὸς δὲ μετὰ τῶν τριακοσίων καὶ τῶν Θεσπιέων μόνων ὑπέμεινε, τὴν τῶν ἀπιόντων ἀναχώρησιν ἀσφαλίζων. Ἐμάχοντο δὲ γενναίως μέχρι τοῦ τελευταίου ἀνδρός, καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς ἐν μέσῃ τῇ σφαγῇ πίπτει.

Κλέος καὶ μνήμη

Καίπερ ἐν ἐκείνῳ τῷ ἔργῳ ἡττημένων τῶν Ἑλλήνων, ἡ Λεωνίδου ἀρετὴ τὸ φρόνημα αὐτῶν ἀνέθρεψε καὶ τῶν μετὰ ταῦτα λαμπρῶν νικῶν, τῶν τε ἐν Σαλαμῖνι καὶ Πλαταιαῖς, συναιτία ἐγένετο. Ὕστερον δὲ ἔτεσι τεσσαράκοντα, τὰ ὀστᾶ αὐτοῦ εἰς Σπάρτην ἐκομίσθη, καὶ τιμαὶ ὡς ἥρῳ ἐψηφίσθησαν αὐτῷ. Οὕτως Λεωνίδας ἀθάνατον παράδειγμα κατέλιπε βασιλέως ἑκόντος ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἀποθανόντος.

Σύμβολον ἀντιστάσεως

Ἡ τε τούτου ἀνδρεία καὶ ἡ πρὸς τὸν Ξέρξην λακωνικὴ ἀπόκρισις—«μολὼν λαβέ»—εἰς τὸν αἰῶνα μνημονεύεται ὡς τῆς τῶν ἐλευθέρων τόλμης σημεῖον. Τὴν δὲ τοῦ ἀνδρὸς καὶ τοῦ ἔργου μνήμην ἀγήρων διασῴζουσι τά τε ἐν Θερμοπύλαις μνημεῖα καὶ τὰ ἐπ’ αὐτοῖς ἐπιγεγραμμένα.

Ὑποσημειώσεις

Οὐικικοινά

Ἴδε τὰς εἰκόνας καὶ τὰ ἄλλα καθόλου περὶ τοῦ Λεωνίδος