Wp/grc/Κρίσις τοῦ Πάριδος

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Ἐν Πομπηίᾳ δὲ εὕρηται γραφή τις ἐν τοίχῳ περὶ τῆς τοῦ Πάριδος κρίσεως, καλῶς σωζομένη, ἣν οἱ νῦν θαυμάζουσιν ὡς κάλλιστον δεῖγμα τῆς Ῥωμαϊκῆς ζωγραφικῆς. Ἐν ταύτῃ ὁ μὲν Πάρις ἐπὶ πέτρας καθήμενος ὁρᾶται, αἱ δὲ θεαὶ ἑστᾶσιν ἑκάστη χωρὶς, ὁ δὲ Ἑρμῆς ἡγεῖται τοῦ ὁμίλου.

Ἡ λεγομένη Πάριδος κρίσις αἰτία κατέστη τοῖς Ἕλλησι τοῦ Τρωικοῦ πολέμου. Ἐν ταύτῃ γὰρ ὁ Πάρις, ὁ Πριάμου παῖς, κριτὴς ἐτέθη τρισὶ θεαῖς, Ἥρᾳ καὶ Ἀθηνᾷ καὶ Ἀφροδίτῃ, περὶ κάλλους ἐριζούσαις. Τὴν δὲ ψῆφον θέμενος, ὑποσχέσεσι πεισθείς, τῇ Ἀφροδίτῃ ἀπέδωκεν· ὅθεν Ἑλένην τὴν Λάκαιναν λαβὼν αἴτιος ἐγένετο τοῦ τοὺς Ἕλληνας στρατεύεσθαι ἐπὶ τὸ Ἴλιον.

Περὶ τῶν πηγῶν

Ὁ μῦθος δὲ οὗτος οὐχ ἑνὶ λόγῳ κεῖται, ἀλλ’ ἐν πολλαῖς ποιήσεσι καὶ συγγράμμασι διασῴζεται. Καὶ Ὅμηρος μὲν ἐν τῇ Ἰλιάδι αἰνίττεται τὴν κρίσιν ὡς ἤδη γνώριμον οὖσαν τοῖς ἀκροωμένοις, ἐν δὲ τοῖς Κυπρίοις ἔπεσι, τοῖς νῦν ἀπολωλόσι, σαφέστερον διηγεῖτο τὰ γενόμενα. Ὕστερον δὲ Ἀπολλόδωρος καὶ ἄλλοι τινὲς παντοίως περὶ αὐτῆς συνέγραψαν. Διὰ δὲ τὸ πλῆθος τῶν λεγομένων, οὔτε τοὺς λόγους τοὺς ὑπὸ τῶν θεῶν ῥηθέντας οὔτε τὸν τρόπον τῆς κρίσεως πάντες ὡσαύτως παραδεδώκασιν.

Ὁ μῦθος

Λέγεται δὲ τὴν Ἔριν, ἅτε οὐ κληθεῖσαν ἐπὶ τοὺς Πηλέως καὶ Θέτιδος γάμους, μῆλον χρυσοῦν εἰς τὸ συμπόσιον ῥῖψαι, ἐπιγράψασαν «τῇ καλλίστῃ». Ἔριδος δὲ γενομένης ταῖς θεαῖς, ὁ Ζεύς, οὐ βουλόμενος αὐτὸς δικάζειν, Πάριν ἐπὶ τὴν Ἴδην ἔπεμψεν ὡς κριτὴν ἐσόμενον. Ἑρμοῦ δὲ αὐτὰς ἀγαγόντος, ἀποδυσάμεναι αἱ θεαὶ τὸ εἶδος παρεῖχον. Καὶ Ἥρα μὲν ὑπέσχετο τῆς Ἀσίας ἄρχειν, Ἀθηνᾶ δὲ σοφίαν τε καὶ ἀρετήν, Ἀφροδίτη δὲ τὸν τῆς Ἑλένης γάμον, ἥτις καλλίστη ἦν τῶν γυναικῶν. Ὁ δὲ Πάρις, τούτῳ δελεασθείς, τῇ Ἀφροδίτῃ τὴν χάριν ἀπέδωκεν, ὥστε τὴν μὲν Ἥραν καὶ τὴν Ἀθηνᾶν ἐχθρὰς ἐποιήσατο, τὴν δὲ Ἑλένην ἐκ Σπάρτης ἁρπάσας (ἢ πειθοῖ προσαγαγόμενος) εἰς Τροίαν ἐκόμισεν. Οἱ δ’ Ἕλληνες, δεινὸν ποιούμενοι τὸ πρᾶγμα, συνελέγησαν ὡς τιμωρησόμενοι.

Ἡ δύναμις τοῦ μύθου

Ἡ δὲ κρίσις νομίζεται ἀρχὴ εἶναι τῶν μελλόντων κακῶν, ἐξ ἧς ὅ τε πόλεμος ἐκινήθη καὶ αἱ θεαὶ διέστησαν· Ἀφροδίτη μὲν γὰρ τοῖς Τρωσὶ συνεμάχει, Ἥρα δὲ καὶ Ἀθηνᾶ τοῖς Ἀχαιοῖς. Οἱ δὲ ποιηταὶ χρῶνται τῷ μύθῳ τεκμηρίῳ ὅτι τὸ κάλλος καὶ ἡ ἐπιθυμία ἱκανά ἐστι λύειν καὶ θεοὺς καὶ ἀνθρώπους.

Περὶ τῶν ἐν τέχνῃ

Καὶ ἐν γραφαῖς δὲ καὶ ἐν ἀγάλμασι παλαιοῖς τὸ πρᾶγμα πολλάκις δεδήλωται. Οἱ γὰρ δημιουργοὶ τὰς θεὰς γυμνὰς ἀπεικόνιζον, τῆς Ἀφροδίτης ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ νικώσης· καὶ οὐκ ὀλίγοι τὴν κρίσιν ἐζωγράφουν ὡς ἀφορμὴν τοῦ τε κάλλους καὶ τῶν ἐρωτικῶν παθῶν.