Wp/grc/Κορινθιακὸν κράνος
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Τὸ Κορίνθιον κράνος ἦν χαλκοῦν ὅπλον ἐπισημότατον παρ’ Ἕλλησι, ἀπὸ Κορίνθου ὀνομαζόμενον. Ἐν τοῖς παλαιοῖς χρόνοις ἐπεκράτησε, καὶ ἐνομίσθη τῶν περικεφαλαίων σπουδαιότατον καὶ κάλλιστον. Τὸ σχῆμα ὅλον τὴν κεφαλὴν περιέκλειεν, ὀπᾶς ἔχον στενὰς πρὸς τὰ ὄμματα καὶ τὸ στόμα, ῥινὸν ὀξὺ κατὰ πρόσωπον, καὶ ἔξωθεν πρὸς τὸν αὐχένα φύλαγμα καμπτόμενον.
Ἀρχὴ καὶ διάδοσις
[edit | edit source]Ἐφάνη πρῶτον ἐν τῷ ἑβδόμῳ αἰῶνι πρὸ Χριστοῦ, καὶ καθ’ ἅπασαν Ἑλλάδα οἱ ὁπλῖται ἐχρῶντο αὐτῷ μάλιστα τῷ ἕκτῳ. Ὁ δὲ χαλκὸς τέχνῃ ἀκριβεῖ ἐτύπτετο καὶ ἐχαλκεύετο, ὥστε τὸ κράνος καὶ ἰσχυρὸν καὶ εὔμορφον γίγνεσθαι.
Σχῆμα καὶ κόσμος
[edit | edit source]Οἱ ὀφθαλμοὶ δι’ ὀπῶν στενῶν, ἀμυγδάλαις ἐοικότων, προέβλεπον· ῥὶς ἐπιμήκης καὶ παρειαὶ πλατεῖαι τὸ πᾶν πρόσωπον ἐκάλυπτον. Ἔνδον δὲ πιλήμασιν ἐξησφαλίζετο, ἔξωθεν δὲ λόφοι καὶ ζωγραφαὶ καὶ τυπώματα ἐκόσμουν αὐτό, ὥστε καὶ ἀσφάλειαν παρέχειν καὶ δεινότητα ἐμφαίνειν.
Χρεία καὶ ἀδυναμίαι
[edit | edit source]Ἰσχυρῶς μὲν ἐφύλασσε τὸν μαχόμενον· ἡ δὲ ὄψις καὶ ἡ ἀκοὴ δι’ αὐτοῦ ἠλαττοῦντο· ὅμως δ’ ἐν τῇ φάλαγγι ἧσσον ἐβλάπτεν. Μετὰ δὲ τὴν μάχην οἱ ὁπλῖται πολλάκις ἀνεκάμπτον τὸ κράνος ἐπ’ αὐχένα, ἵνα μᾶλλον ἄνεσιν ἔχωσιν.
Παρακμὴ καὶ μεταβολαί
[edit | edit source]Μετὰ τὸν πέμπτον αἰῶνα ἄλλα κράνη μᾶλλον εὔχρηστα ἐφάνη, οἷον τὸ Θρᾷκιον καὶ τὸ Χαλκιδικόν· τὸ δὲ Κορίνθιον ἔμεινεν μάλιστα παρὰ τοῖς Ἰταλιώταις, καὶ μεταβληθὲν εἰς Ἰταλοκορίνθιον εἶδος ἐχρῶντο αὐτῷ μᾶλλον ὡς πίλῳ ἢ ὡς περικεφαλαίῳ.
Δόξα καὶ εἰκών
[edit | edit source]Τὸ τοιοῦτο κράνος ἐγένετο σημεῖον ἀνδρείας καὶ στρατιωτικῆς τιμῆς. Ἐν ζωγραφαῖς καὶ ἀγάλμασι πολλάκις παρίσταται, καὶ θεοὶ καὶ ἥρωες αὐτῷ ἐκοσμοῦντο. Οὕτως ἐν τῇ μνήμῃ τῶν ἀνθρώπων κατέμεινεν, οὐχ ὡς μόνον ὅπλον ἀλλὰ καὶ ὡς σύμβολον τῆς ἀρχαίας ἀρετῆς.