Wp/grc/Κνιδία Ἀφροδίτη

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Κνιδία Ἀφροδίτη — Ῥωμαϊκὸν ἀντίγραφον ἐκ μαρμάρου κατὰ Πραξιτέλην, ἀπὸ Ἑλληνικοῦ πρωτοτύπου τοῦ 4ου αἰῶνος π.Χ. Ἀπεκατεστάθη ὑπὸ Ἰππολίτου Βούτζι (Ἰταλός, 1562–1634). Τὰ ἀρχαῖα μέρη: ὁ κορμὸς καὶ οἱ μηροί· τὰ ἀνεπληρωμένα: ἡ κεφαλή, αἱ χεῖρες, οἱ πόδες, τὸ ὑποστήριγμα (ἐσθὴς καὶ ὑδρία).

Ἀφροδίτη ἡ ἐκ Κνίδου, ἢ Κνιδία Ἀφροδίτη, ἄγαλμά ἐστι τῆς θεοῦ, ὃ Πραξιτέλης ὁ Ἀθηναῖος ἐποίησεν περὶ τὸ μέσον τοῦ δʹ αἰῶνος πρὸ Χριστοῦ. Τὴν θεὸν γυμνὴν παρέστησε, ἐπὶ λοῦτρον ἰέναι μέλλουσαν, καίτοι τῇ στάσει καὶ τῇ χειρὶ τὰ αἰδοῖα καλυπτομένην αἰδήμονα. Τὴν δὲ γυναικείαν γυμνότητα ἀντέθηκεν πρὸς τὸν ἤδη συνήθη ἡρωϊκὸν ἀνδρὸς γυμνὸν τύπον.

Τὸ πρῶτον ἄγαλμα

Τὸ πρῶτον ἄγαλμα ἐτέθη ἐν τῷ ἱερῷ τῆς Ἀφροδίτης ἐν Κνίδῳ, ἐν ναῷ κυκλικῷ καὶ ἀνεῳγμένῳ πανταχόθεν, ἵνα ἐξ ἁπάντων τῶν μερῶν θεωρῆται· ἦν δ᾽ ἅμα ἱερὸν ἄγαλμα καὶ θέας ἄξιον

Ὑπόδειγμα καὶ μῦθοι

Κατὰ Ἀθήναιον λέγουσι Φρύνῃν τὴν ἑταίραν ὑπόδειγμα γεγενῆσθαι τῷ ἀγάλματι· ἀμφισβητεῖται μέντοι ἡ τοῦ λόγου ἀλήθεια. Ἐν δ᾽ ἐπιγράμματι Ἀντιπάτρου τοῦ Σιδωνίου ἡ θεὰ θαυμάζει πῶς ὁ Πραξιτέλης ἄψυχον λίθον ἔπλασε πρὸς τὴν ὁμοιότητα.

Ἀντίγραφα καὶ ὕστερος δόξα

Τὸ πρῶτον ἄγαλμα ἠφανίσθη· πολλὰ δὲ Ῥωμαϊκὰ ἀντίγραφα σῴζεται. Ἐν τούτοις ἡ καλουμένη Ἀφροδίτη ἡ Κολωννὰ ἐν τῷ Πίου-Κλημεντίνου Μουσείῳ καὶ ἡ λεγομένη Κεφαλὴ Κάουφμαν ἐν τῷ Λούβρῳ ἀκριβέστατα νομίζονται ἀντίγραφα.

Ἐπίδρασις καὶ σημασία

Ἡ Κνιδία Ἀφροδίτη ἐγένετο κανὼν τῆς ἐν τέχνῃ γυναικείας γυμνότητος, κάλλους καὶ ἁρμονίας παράδειγμα· ἡ δ᾽ ἐπίδρασις αὐτῆς διήκει καὶ εἰς τοὺς ὕστερον χρόνους, ἄχρι καὶ τῆς ἐν τῇ Εὐρώπῃ Ἀναγεννήσεως, καὶ ἐπὶ τὴν τῆς Δύσεως γλυπτικὴν παράδοσιν.