Wp/grc/Διὸς Ὀλυμπίου Ναὸς ἐν Ἀκράγαντι
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Ὁ τοῦ Διὸς Ὀλυμπίου ναός, ἐν Ἀκράγαντι τῆς Σικελίας κείμενος, ὁ μέγιστος τῶν ποτὲ Δωρικῶν ἱερῶν ἐγένετο. Καίπερ ἀτέλεστος μένων, τῷ μεγέθει καὶ τῇ καινοτομίᾳ τῆς κατασκευῆς τὴν μεγαλοφροσύνην τῶν Ἀκραγαντίνων ἐδήλου. Νῦν μόνον ἡ μεγάλη τῶν λίθων ἐσχάρα καὶ σποράδες κιόνων κεῖνται ἐν τῇ καλουμένῃ κοιλάδι τῶν ναῶν.
Ἱστορικὸν Πλαίσιον
[edit | edit source]Ἡ ἀρχὴ τῆς οἰκοδομίας ἐτέθη περὶ τὸν εʹ αἰῶνα π.Χ., ἐς μνημόσυνον τῆς νίκης τῶν Ἑλλήνων κατὰ Καρχηδονίων ἐν τῇ ἐν Ἱμήρᾳ μάχῃ. Λέγεται γὰρ ὅτι αἰχμάλωτοι Καρχηδόνιοι εἰργάζοντο πρὸς τὴν οἰκοδομίαν. Πρὶν δὲ τελεσθῆναι, Ἀκράγας ὑπὸ Καρχηδονίων ἑάλω· καὶ τὸ ἱερὸν ἄστεγόν ἐμεινεν. Τοῦ δὲ χρόνου προϊόντος, σεισμοὶ καὶ ἡ τῶν λίθων ἀφαίρεσις ὑπὸ νεωτέρων ἐπλήγωσαν τὸν ναόν.
Ἀρχιτεκτονικαὶ ἰδιότητες
[edit | edit source]Τὸ μῆκος ἦν σχεδὸν ἑκατὸν δώδεκα πήχεων καὶ τὸ εὖρος πεντήκοντα ἕξ, ὑψοῦ δὲ εἴκοσι μέτρων ἐδόκει φθάνειν. Οἱ κίονες οὐχὶ ἐλεύθεροι ἦσαν, ἀλλὰ προσκεκολλημένοι πρὸς τὸν περίβολον, ἵνα τὸν μέγαν θριγκόν βαστάζωσι.
Οἱ Ἄτλαντες
[edit | edit source]Ἐξαίρετον καὶ θαυμαστόν ἦν τὸ τῶν Ἀτλάντων ἔθος· ἀνδριάντες γὰρ ὀκτὼ πήχεων ὕψους ἀνὰ μέσον τῶν κιόνων ἵσταντο, ὡς ἂν τὸν θριγκόν ὑποφέροντες. Οἱ μὲν πώγωνα ἔχοντες, οἱ δὲ ἀγένειοι, τὴν ποικιλίαν τοῦ σχήματος παρεῖχον.
Ἐσωτερικὴ Διάταξις καὶ Κόσμος
[edit | edit source]Ἔνδον, ὡς δοκεῖ, τρίκλιτος αἴθουσα ἦν, ἴσως ἀνέῳκτος εἰς τὸν οὐρανόν, στοαῖς διωρισμένη. Τὰ ἀετώματα ἴσως τὴν Γιγαντομαχίαν ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ τὴν ἅλωσιν Ἰλίου ἐν τῇ δύσει ἐπεδείκνυντο, τὴν Ἑλλήνων νίκην ἐπ᾽ ἀλλοφύλοις ἀναμιμνήσκοντα. Πρὸ τοῦ ἀνατολικοῦ μετώπου βωμὸς μέγιστος ἵστατο.
Κληρονομία
[edit | edit source]Καίπερ νῦν ἐρείπιον ὤν, ὁ τοῦ Διὸς Ὀλυμπίου ναὸς μνημεῖον μέγιστον μένει τῆς ἀρχιτεκτονικῆς τόλμης τῶν Ἑλλήνων τῆς Σικελίας· καὶ ἡ ἀτέλεια αὐτοῦ, ἅμα τῷ μεγέθει, τὴν ὀρμήν τε καὶ τὴν πτῶσιν τῆς πόλεως σημαίνει.