Wp/grc/Διοσκουρίδης
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἐγράφη ἐν τῇ Κοινῇ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.| Διοσκουρίδης Πεδάνιος Διοσκουρίδης | ||||||||||||||||||||||||
_(cropped).jpg) | ||||||||||||||||||||||||
| Διοσκουρίδης τὴν μανδραγόραν δέχεται· μικρογραφία ἐκ τοῦ Ἰουλιανίας Ἀνικίας Κώδικος τοῦ ϛ´ αἰῶνος (περὶ τὸ 512). | ||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||
Πεδανῖος Διοσκουρίδης (περὶ 40–90 μ.Χ.) ἦν Ἕλλην τῷ γένει ἰατρός, φαρμακολόγος καὶ ῥιζοτόμος, μάλιστα γνωρισθεὶς διὰ τὸ σύγγραμμα αὐτοῦ Περὶ ὕλης ἰατρικῆς (λατινιστὶ: De Materia Medica).
Τοῦτο τὸ πεντάβιβλον σύγγραμμα περιεῖχεν ὑπὲρ τὰ 600 φυτά καὶ ἄλλας ὕλας φαρμακευτικάς, ἃ διηγεῖται τὰς δυνάμεις καὶ τὰς χρήσεις αὐτῶν. Τὸ ἔργον διεδόθη καὶ ἐτιμήθη ὑπὲρ 1.000 ἔτη, καὶ ἐγένετο θεμέλιον τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης καὶ ἐν τῷ Δυτικῷ καὶ ἐν τῷ Ἰσλαμικῷ κόσμῳ.
Βίος καὶ παιδεία
[edit | edit source]Διοσκουρίδης ἐγεννήθη ἐν Ἀναζάρβῳ τῆς Κιλικίας. Τῇ ἰατρικῇ ἐπαιδεύθη ἐν Ταρσῷ, ὅπου ἡ σχολὴ τὴν φαρμακολογίαν ἐτίμα. Τὸ σύγγραμμα τοῦτο Λαϊκανίῳ Ἀρίῳ ἀφιερώθη, ὃς ἦν ἰατρὸς τῆς ἐκεῖσε σχολῆς. Καίπερ καὶ στρατιωτικῆς ζωῆς μνείαν ποιούμενος, ἡ πλεῖστη φροντὶς ἐπὶ τοῖς φυτοῖς τῆς ἀνατολικῆς Μεσογείου κεῖται.
Περὶ ὕλης ἰατρικῆς
[edit | edit source]Τὸ σύγγραμμα Περὶ ὕλης ἰατρικῆς συνετέθη ἐν τοῖς ἔτεσιν 50–70 μ.Χ. Διῃρέθη εἰς πέντε βιβλία κατὰ τὰ γένη τῶν ὑλῶν καὶ τὰς ἐπιδράσεις αὐτῶν ἐπὶ τὸ σῶμα. Περιεῖχεν ὑπὲρ 600 φυτά, ὀλίγα ζῷα καὶ μέταλλα, καὶ τρόπους παρασκευῆς φαρμάκων ὑπεδείκνυεν. Ἐν οἷς καὶ τὰ γνωστὰ φάρμακα, οἷον τὸ ὄπιον, ὁ ὑοσκύαμος (καὶ ἡ ὑοσκυαμίνη, καθαρευούσῃ), ἡ ἀλόη καὶ ἡ σκίλλα· ἀκριβῶς ὑπέδειξεν τὸν τρόπον τῆς ἀναγνωρίσεως καὶ τῆς παρασκευῆς.
Χειρόγραφα καὶ εἰκόνες
[edit | edit source]Πολλὰ πεφωτισμένα χειρόγραφα τοῦ ἔργου διασῴζεται, μαρτυροῦντα τὴν μακρὰν ἐπίδρασιν. Ἐν τῷ 6ῳ αἰῶνι ὁ λεγόμενος Βιενναῖος Διοσκουρίδης περιέχει ὑπὲρ 400 εἰκόνας φυτῶν καὶ ζῴων, ἔργον ἅμα ἰατρικὸν καὶ καλλιτεχνικόν. Τὰ χειρόγραφα ἐν τοῖς μέσοις αἰῶσιν ἀντεγράφοντο ἀκριβῶς.
Παρακαταθήκη καὶ ἐπίδρασις
[edit | edit source]Τὸ ἔργον Διοσκουρίδου βαθέως ἐπηρέασεν τὴν ἰατρικὴν καὶ τὴν φαρμακολογίαν καὶ ἐν τῷ Δυτικῷ καὶ ἐν τῷ Ἰσλαμικῷ κόσμῳ. Μεταφράσεις καὶ ὑπομνήματα ἰατρῶν Ἀράβων τὰς ὑποδείξεις αὐτοῦ παρέλαβον καὶ διεθρύλησαν. Ἐν τῇ Εὐρώπῃ τὸ βιβλίον ἔμεινεν κύριον μέχρι τῆς Ἀναγεννήσεως καὶ ἐγένετο θεμέλιον τῆς βοτανικῆς καὶ τῆς φαρμακευτικῆς γνώσεως.
Ἐπίλογος
[edit | edit source]Πεδανῖος Διοσκουρίδης ἦν πρόσωπον κεφαλαιώδες ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς ἰατρικῆς. Ἡ ἐπιμέλεια καὶ ἡ ἀκρίβεια αὐτοῦ ἐν τῇ καταγραφῇ τῶν ἰατρικῶν φυτῶν καὶ ὑλῶν ἐθεμελίωσεν τὴν φαρμακολογίαν καὶ τὴν τῶν φυτῶν ἐπιστήμην εἰς πολλοὺς αἰῶνας.