Wp/grc/Γλῶσα (γλῶττα τεχνητή)

Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

Ἡ Γλῶσα διάλεκτός ἐστι τεχνητὴ καὶ διεθνὴς βοηθητική. Παρεσκευάσθη δὲ ὅπως οἱ ἐξ ἑτέρων ἐθνῶν ἄνθρωποι δύνωνται ἀλλήλοις διαλέγεσθαι, γλώττῃ χρώμενοι ἁπλῇ καὶ οὐδεμιᾶς πόλεως ἰδίᾳ. Συνετέθη δὲ ἡ Γλῶσα ἐκ τῆς προτέρας ἐκείνης διαλέκτου ἣ καλεῖται Ἰντεργλῶσσα, ἣν ὁ Λάνσελοτ Ὅγβεν συνέθηκεν ἐν τοῖς ἔτεσι τοῖς μετὰ τὸ 1940. Ἐν δὲ τοῖς ἑβδομηκοστοῖς ἔτεσι τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος, ἡ διάλεκτος αὕτη προέκοψεν ἐπιμελείᾳ Ῥών Κλὰρκ καὶ Οὐενδέας Ἄσβυ.

Σκοπὸς δὲ τῆς Γλώσης οὐκ ἔστιν ἀντικαθιστάναι τὰς φύσει διαλέκτους, ἀλλὰ τῷ ὄντι δεύτερον ὄργανον εἶναι πρὸς τὴν τῶν ἐθνῶν κοινωνίαν. Χρῆται μὲν λέξεσιν Ἑλληνικαῖς τε καὶ Ῥωμαϊκαῖς, καὶ δὴ τοῖς ἐν τῇ ἐπιστήμῃ καὶ τῇ ἰατρικῇ τέχνῃ ἐν χρήσει· ἔχει δὲ καὶ γραμματικὴν ἁπλῆν καὶ προφορὰν ῥᾳδίαν.

Ἱστορία

Τῷ 1943, ὁ Λάνσελοτ Ὅγβεν, Βρεττανὸς βιολόγος, τὴν Ἰντεργλῶσσαν συνέθηκεν, διάλεκτον ἁπλῆν πρὸς τὸ τοὺς ἐπιστημονικοὺς ὅρους ῥᾳδίως συνιέναι. Τῷ 1960, ὁ Ῥῶν Κλὰρκ ἐθαύμασε τὴν Ἰντεργλῶσσαν καὶ τὸν Ὅγβεν παρεκάλεσε συνεργάσασθαι. Ὕστερον δέ, τῷ 1972, καὶ ἡ Οὐενδέα Ἄσβυ τοῦ ἔργου μετέσχεν.

Ὁ Κλὰρκ καὶ ἡ Ἄσβυ τὴν Ἰντεργλῶσσαν μετέβαλόν τε καὶ ηὔξησαν, συγγράψαντες βιβλία διδασκαλικὰ καὶ λεξικά. Τῷ 1978 τὸ πρῶτον λεξικὸν τῆς Γλώσσης ἐξέδοσαν, τῷ δὲ ἑξῆς ἔτει τὴν διάλεκτον ἐπείρασαν μετ’ ὀλίγων τῶν ἑκόντων.

Τῷ 1987, ἡ Κοινωνία ἡ περὶ τὴν τῆς Γλώσσης Παίδευσιν (ΚΠΓ) συνεστήθη ἐπὶ τῷ τὴν διάλεκτον διδάσκειν καὶ προάγειν. Αὕτη δὲ ἡ κοινωνία διαδικτυακὸν τόπον κατεσκεύασεν ἀρξαμένη ἀπὸ τοῦ 1996, τῷ δὲ 2021 καὶ βίκιν τῇ Γλώσσῃ ἀνέθηκεν.

Χαρακτηριστικά

Ἔστι δ’ ἡ Γλῶσα τῶν ἀκλίτων λεγομένων διαλέκτων, ὅπερ σημαίνει τὰς λέξεις μὴ μεταβάλλειν τὸ σχῆμα. Οὐ γὰρ ἔχει καταλήξεις αἳ δηλοῦσι χρόνον, ἀριθμόν, γένος, ἢ πτῶσιν· ἀντὶ τούτου χρῆται τῇ τῶν λέξεων τάξει καὶ μορίοις τισὶ βοηθητικοῖς (καλουμένοις «δραστῆρσι») πρὸς τὸ δηλοῦν τὸ νόημα.

Γραμματική

Ἡ μὲν τῶν προτάσεων σύνταξις ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τήνδε τὴν τάξιν ἔχει· πρῶτον τὸ ὑποκείμενον, εἶτα τὸ ῥῆμα, τελευταῖον δὲ τὸ ἀντικείμενον. Ἡ δ’ αὐτὴ λέξις, κατὰ τὴν ἐν τῇ συντάξει θέσιν, δύναται γίγνεσθαι ἢ ὄνομα ἢ ῥῆμα ἢ ἐπίθετον. Συζυγίαι δὲ ῥημάτων οὐκ εἰσίν, ἀλλὰ τὸν χρόνον (τὸν παρεληλυθότα, τὸν ἐνεστῶτα, τὸν μέλλοντα) μόρια βοηθητικὰ δηλοῖ. Ὁμοίως δὲ καὶ τὰ ἐρωτήματα καὶ αἱ ἀποφάσεις δι’ ἰδίων τινῶν μορίων γίγνονται.

Λεξιλόγιον

Τὸ τῶν ῥιζῶν πλῆθος ἀριθμεῖται ἀπὸ χιλίων μέχρι δισχιλίων, ἱκανῶν ὄντων πρὸς τὸ καθ’ ἡμέραν διαλέγεσθαι. Αἱ δὲ πλεῖσται τούτων ἐκ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Ῥωμαϊκῆς φωνῆς εἰλημμέναι εἰσίν, καὶ μάλιστα ἐκεῖναι αἳ ἐν ταῖς ἐπιστήμαις ἢ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις τετριμμέναι· ὅθεν τοῖς τὰς Εὐρωπαϊκὰς γλώττας λαλοῦσι τὸ τῶν λέξεων νόημα ῥᾳδίως συνιητόν ἐστιν.

Προφορὰ καὶ Ἀλφάβητος

Χρῆται μὲν ἡ Γλῶσα τοῖς ἓξ καὶ εἴκοσι τοῦ Ῥωμαϊκοῦ ἀλφαβήτου στοιχείοις, ἄνευ τόνων ἢ γραμμάτων ἰδιαζόντων. Ἡ δὲ ὀρθογραφία φωνητική ἐστι· ἕκαστον γὰρ στοιχεῖον ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν φθόγγον ἀεὶ ἀποδίδωσιν. Ὁ δὲ τόνος ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον πίπτει ἐπὶ τῆς προπαραληγούσης. Μία δέ τις ἐξαίρεσίς ἐστιν, ὁ συνδυασμὸς τῶν στοιχείων «sc», ὃς δηλοῖ τὸν φθόγγον [ʃ], παραπλήσιον τῷ τῶν Ἄγγλων «sh».

Χρῆσις καὶ Προαγωγή

Ἡ Γλῶσα οὔπω παρὰ πολλοῖς ἐν χρήσει ἐστίν, ἀλλ’ ἔτι καὶ νῦν ὑπό τινων σπουδάζεται. Ἡ γὰρ ΚΠΓ παρέχει δωρεάν μαθήματα, λεξικά, καὶ ἄλλα βοηθήματα διαδικτυακά· ἔστι δὲ καὶ βίκιν τῇ Γλώσσῃ ἀνατεθειμένη καὶ δίαυλος ἐπικοινωνίας πρὸς ὠφέλειαν τῶν μανθανόντων.

Κληρονομία

Καίπερ ὀλίγων αὐτῇ χρωμένων, ἡ Γλῶσα πολλοῦ λόγου ἀξία διαμένει παρὰ τοῖς περὶ τὴν τῶν ἐθνῶν κοινωνίαν καὶ τὰς τεχνητὰς διαλέκτους σπουδάζουσιν, ἐπιδεικνύουσα ὡς διάλεκτος ἁπλῆ καὶ λογικὴ πᾶσιν ὠφέλιμος γενέσθαι ἂν δύναιτο.

Παράδειγμα

Παραδείγματά τινα τῆς Γλώσσης:

Mi ama tu > Ἐγὼ σὲ φιλῶ.
Glosa es un internatio auxi-lingua >Ἡ Γλῶσα διάλεκτός ἐστι βοηθητικὴ διεθνής.
Na Parenta in Urani > Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

Ἐξωτερικοὶ Σύνδεσμοι