Wp/grc/Βυζαντίη βασιλεία ὑπὸ Ἰουστινιανείας δυναστείας
Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.
Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.
Ἐπὶ τῆς δυναστείας τῶν Ἰουστινιανῶν (518–602 μ.Χ.) ἡ τῶν Ῥωμαίων βασιλεία ἡ ἐν Ἀνατολῇ—ἣν οἱ νεώτεροι Βυζαντινὴν καλοῦσι—μεγάλα ἔργα εἶδε· πρόσκτησιν χωρῶν, νομοθεσίας σύνταξιν, καὶ ἔργα ἀρχιτεκτονικὰ λαμπρά. ἤρξατο μὲν ἀπὸ Ἰουστίνου τοῦ Αʹ (518–527), ὃς ἐκ στρατιωτικῶν ἀρχῶν ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνήχθη· τὴν δὲ ἀρχὴν ὁ ἀνεψιὸς Ἰουστινιανὸς (527–565) ἐμεγάλυνεν, εἶτ᾽ ἔσχον τὴν ἀρχὴν Ἰουστῖνος ὁ Βʹ, Τιβέριος Κωνσταντῖνος, καὶ Μαυρίκιος μέχρι 602.
Περὶ τῶν στρατειῶν
[edit | edit source]Ἐπ᾽ Ἰουστινιανοῦ ἀνεκτήθη ἡ Λιβύη ἀπὸ τῶν Βανδάλων, ἡ Ἰταλία ἀπὸ τῶν Ὀστρογότθων, μέρος δὲ τῆς Ἰβηρίας ἀπὸ τῶν Οὐισιγότθων· ταῦτα ἔπραξαν Βελισάριος καὶ Νάρσης. ὅμως αἱ μακραὶ στρατεῖαι καὶ αἱ δαπάναι τὸν θησαυρὸν ἐξήντλησαν καὶ τὰ στρατεύματα ἠσθένησαν.
Νόμοι καὶ διοίκησις
[edit | edit source]Μέγιστον δ᾽ ἔργον ἦν ὁ τῶν νόμων κώδιξ ὁ Ἰουστινιανοῦ—ὃν οἱ νεώτεροι Corpus Iuris Civilis καλοῦσιν—ἐν ᾧ τὰ παλαιὰ νομιζόμενα συνείλεκτο, ἐκαθαίρετο, καὶ ἐτάττετο· πρὸς τούτοις τὴν διοίκησιν διώρθωσε καὶ τὴν βασιλικὴν ἀρχὴν ἐνεδυνάμωσεν.
Ἔργα ἀρχιτεκτονικά
[edit | edit source]Λαμπρότατον ἦν ἡ Ἁγία Σοφία ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἡνίκα ἐπ᾽ Ἰουστινιανοῦ ἀνεγείρεται (532–537), ἵν᾽ ἐπιδείξῃ τὸ μέγεθος τῆς τέχνης καὶ τῆς πόλεως.
Συμφοραὶ καὶ λῆξις τῆς δυναστείας
[edit | edit source]Καὶ λοιμὸς μέγας κατεῖχε, ὁ καλούμενος Ἰουστινιανός (541–542), ὃς τὸν δῆμον κατέτεμε καὶ τὰ πράγματα ἠσθένησεν. τελευταῖον δὲ Μαυρίκιος ὑπὸ Φωκᾶ ἐν 602 καθελεὶς ἀνῃρέθη· οὕτως ἡ τῶν Ἰουστινιανῶν δυναστεία μετὰ ταραχῆς ἔληξεν. ὅμως ἡ κληρονομία ἔμεινεν μεγάλη· οἱ μὲν νόμοι θεμέλια ταῖς ὑστέραις νομικαῖς ἐπιστήμαις ἔθεντο, τὰ δ᾽ ἔργα τὸν πολιτισμὸν τῆς ἀρχῆς ἐνεδείξαντο.